ΗΠΑ: Ο Τραμπ θέλει να «κατέχει» τη Γροιλανδία, Δανία και Γροιλανδία απαντούν αρνητικά
Η προκλητική δήλωση του Αμερικανού προέδρου για αγορά του νησιού προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις, ενώ αναδεικνύεται η στρατηγική σημασία της Αρκτικής.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε την άποψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να «κατέχουν» τη Γροιλανδία, με σκοπό την αποτροπή της ενίσχυσης της ρωσικής και κινεζικής παρουσίας στην Αρκτική. Η δήλωση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τη Δανία, τις αρχές της Γροιλανδίας, αλλά και από ευρωπαϊκές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Ουάσινγκτον, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να βασίζονται σε συμφωνίες μίσθωσης ή μακροχρόνιες στρατιωτικές διευθετήσεις, αλλά χρειάζονται την πλήρη ιδιοκτησία της Γροιλανδίας. «Οι χώρες πρέπει να έχουν ιδιοκτησία και να υπερασπίζονται την ιδιοκτησία. Δεν υπερασπίζεσαι μισθώσεις», τόνισε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν «εύκολοι και δύσκολοι τρόποι» για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. «Θα κάνουμε κάτι για τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος διευκρίνισε ότι ακόμη και συμφωνίες δεκαετιών δεν επαρκούν για να διασφαλιστούν τα αμερικανικά συμφέροντα. «Δεν μπορείς να κάνεις συμφωνίες εννέα ή εκατό ετών. Πρέπει να έχεις ιδιοκτησία», ανέφερε, επαναλαμβάνοντας ότι η παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας στην περιοχή αποτελεί απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Χωρίς να παρουσιάσει αποδείξεις, ισχυρίστηκε ότι η Γροιλανδία είναι «γεμάτη από ρωσικά και κινεζικά πλοία» και εξέφρασε την επιθυμία να μην έχει «τη Ρωσία ή την Κίνα για γείτονες στη Γροιλανδία», καλώντας το ΝΑΤΟ να κατανοήσει την κατάσταση.
Άμεση ήταν η απάντηση της Δανίας και των αρχών της Γροιλανδίας, οι οποίες ξεκαθάρισαν ότι το νησί δεν είναι προς πώληση και ότι οποιαδήποτε απόφαση για το μέλλον του μπορεί να ληφθεί μόνο από τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας. Η Κοπεγχάγη είχε προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε χρήση στρατιωτικής βίας θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος της διατλαντικής αμυντικής συμμαχίας. Στο πλευρό της Δανίας τάχθηκαν και άλλοι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, ευρωπαϊκές χώρες αλλά και ο Καναδάς, τονίζοντας την ανάγκη συλλογικής διασφάλισης της ασφάλειας στην Αρκτική, με σεβασμό στις αρχές του ΟΗΕ περί κυριαρχίας, εδαφικής ακεραιότητας και απαραβίαστου των συνόρων.
Η Γροιλανδία, παρά το γεγονός ότι είναι το πιο αραιοκατοικημένο έδαφος παγκοσμίως, κατέχει ιδιαίτερη στρατηγική αξία λόγω της γεωγραφικής της θέσης ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Αρκτική. Θεωρείται κομβικό σημείο για συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης πυραυλικών επιθέσεων και για την παρακολούθηση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Οι ΗΠΑ διατηρούν ήδη πάνω από 100 μόνιμους στρατιωτικούς στη βάση Pituffik, στο βορειοδυτικό άκρο της Γροιλανδίας, η οποία τελεί υπό αμερικανικό έλεγχο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Βάσει υφιστάμενων συμφωνιών με τη Δανία, η Ουάσινγκτον έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει όσες δυνάμεις κρίνει απαραίτητες στο νησί.
Το αμερικανικό ενδιαφέρον ενισχύεται επιπλέον από τον πλούτο φυσικών πόρων της Γροιλανδίας, όπως σπάνιες γαίες, ουράνιο και σίδηρος. Παράλληλα, η τήξη των πάγων λόγω της κλιματικής αλλαγής καθιστά ευκολότερη την πρόσβαση σε πιθανά κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο στρατηγικής σημασίας στην περιοχή.