Ιράν: Μια κοινωνία σε αδιέξοδο, με φόντο την οικονομική κρίση και τις πολιτικές αναταραχές
Μαρτυρίες πολιτών σκιαγραφούν την καθημερινότητα της χώρας, αντιμέτωπης με την υποτίμηση του νομίσματος, την ανεργία και την αβεβαιότητα για το μέλλον.
Ιρανοί πολίτες από διάφορα κοινωνικά στρώματα περιγράφουν βαθιά οικονομική ανασφάλεια, κοινωνική στασιμότητα και διάχυτη αίσθηση αδιεξόδου. Οι μαρτυρίες τους, όπως καταγράφονται στο Guardian, αποτυπώνουν την καθημερινότητα στη χώρα εν μέσω πολιτικής έντασης, διαδηλώσεων και ραγδαίας υποτίμησης του εθνικού νομίσματος. Αφηγήσεις ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στον χώρο της μόδας, του εμπορίου, του αθλητισμού και της αγοράς χρυσού, αλλά και ανέργων, σκιαγραφούν μια κοινωνία σε αναμονή, χωρίς σαφή εικόνα για το μέλλον.
Η 36χρονη Μαχσά, σχεδιάστρια μόδας, αναφέρει ότι η επαγγελματική της δραστηριότητα έχει ουσιαστικά «παγώσει». Παρότι είχε καταφέρει να αυξήσει τις πωλήσεις της μέσω διαδικτύου και να συμφωνήσει με γνωστή influencer για προώθηση των προϊόντων της, η συνεργασία ακυρώθηκε λόγω της κατάστασης στη χώρα και τα χρήματα επιστράφηκαν. Σήμερα, έχει στην κατοχή της υφάσματα χειμερινής περιόδου που δεν μπορεί να αξιοποιήσει, ενώ τα χρήματα που διαθέτει έχουν χάσει μεγάλο μέρος της αξίας τους. Όπως λέει, ακόμη και αν η αγορά επαναλειτουργήσει, το κόστος πρώτων υλών καθιστά αβέβαιη οποιαδήποτε προοπτική βιωσιμότητας. Η ίδια δηλώνει απογοητευμένη και χωρίς ελπίδα ότι οι τρέχουσες κινητοποιήσεις θα επιφέρουν ουσιαστική αλλαγή, ενώ ξεκαθαρίζει ότι δεν υποστηρίζει την προοπτική πολέμου.
Ο 40χρονος Μοϊέν, επιχειρηματίας στον χώρο της ένδυσης, περιγράφει μια ιδιαίτερα επισφαλή κατάσταση. Διατηρεί κατάστημα με κοστούμια και ενδύματα, όμως η πτώση του ριάλ, οι απεργίες στην αγορά και το κλείσιμο των ηλεκτρονικών καταστημάτων έχουν οδηγήσει σε σοβαρές απώλειες. Διαθέτει μεγάλο απόθεμα ρούχων εκτός εμπορικής περιόδου, χωρίς δυνατότητα διάθεσης. Ο ίδιος εκφράζει την άποψη ότι ακόμη και αν υπάρξει πολιτική αλλαγή, η χώρα έχει αποτύχει και η ανάκαμψή της θα απαιτήσει δεκαετίες. Δηλώνει ότι σχεδιάζει να μεταναστεύσει τα επόμενα χρόνια, αν και θέλει να διατηρήσει επαγγελματική παρουσία στο Ιράν. Παράλληλα, εκφράζει ανησυχία για το μέλλον των εγχώριων παραγωγών σε ενδεχόμενη μεταβατική περίοδο.
Ο Σάσα, 35 ετών, προπονητής αθλητισμού, δηλώνει ότι δεν βλέπει καμία προοπτική για τη γενιά του. Παρότι εργάζεται από νεαρή ηλικία, δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει σταθερή ζωή ή κατοικία. Εκτιμά ότι μόνο μια ριζική πολιτική αλλαγή θα μπορούσε να φέρει βελτίωση, αλλά θεωρεί ότι κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δύσκολο χωρίς στρατιωτική ανατροπή. Λόγω της εργασίας του υπό την εποπτεία αθλητικής ομοσπονδίας, αναφέρει ότι δεν μπορεί να εκφραστεί δημόσια ή στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς υπάρχει απειλή αποβολής από το επάγγελμα.
Ο 36χρονος Ματζίντ, άνεργος, περιγράφει την πλήρη κατάρρευση της επαγγελματικής και οικογενειακής του ζωής μετά την πανδημία. Η επιχείρησή του στον χώρο των διακοσμητικών λίθων δεν άντεξε τον πληθωρισμό, ενώ η οικονομική πίεση συνέβαλε και στον χωρισμό του. Όπως λέει, ο ίδιος και οι φίλοι του έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι «το να μην εργάζεσαι είναι προτιμότερο» υπό τις παρούσες συνθήκες. Δηλώνει βαθιά απαισιόδοξος για το μέλλον της χώρας, ανεξαρτήτως πολιτικής εξέλιξης, και αναφέρει ότι το μοναδικό του καταφύγιο είναι η συμμετοχή του σε θεατρικές πρόβες.
Ο 29χρονος Χασάν, έμπορος στην αγορά χρυσού στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, σημειώνει ότι παρότι η άνοδος των τιμών αυξάνει θεωρητικά την αξία του κεφαλαίου, η αγοραστική δύναμη των πελατών καταρρέει. Δηλώνει ότι στηρίζει τις απεργίες και πιστεύει ότι οι διαδοχικές κινητοποιήσεις μπορούν, σε βάθος χρόνου, να επιφέρουν αλλαγές. Ωστόσο, εκφράζει την άποψη ότι οποιαδήποτε μετάβαση πρέπει να γίνει σταδιακά και χωρίς αιφνίδια κατάρρευση του κράτους, την οποία θεωρεί εξαιρετικά επικίνδυνη.
Τέλος, ο 28χρονος Ασκάν, άνεργος αλλά οικονομικά εύπορος λόγω οικογενειακής στήριξης, εμφανίζεται βέβαιος ότι το ισχύον καθεστώς θα καταρρεύσει άμεσα με εξωτερική παρέμβαση. Αντίθετα, ο 37χρονος Φαρσάντ, διακοσμητής εσωτερικών χώρων, δηλώνει ότι δεν πιστεύει σε ουσιαστική αλλαγή μέσω διαδηλώσεων, αν και θεωρεί πως ακόμη και μια αμφιλεγόμενη πολιτική μεταβολή θα ήταν προτιμότερη από τη σημερινή κατάσταση. Παρά τις διαφορετικές πολιτικές εκτιμήσεις, κοινός παρονομαστής όλων των μαρτυριών είναι η οικονομική ασφυξία, η ανασφάλεια και η αίσθηση ότι η κοινωνία βρίσκεται σε ένα παρατεταμένο «πάγωμα», χωρίς ορατό ορίζοντα διεξόδου.