Ιράν: Συναγερμός για ρεκόρ εκτελέσεων θανατοποινιτών το 2025
Τουλάχιστον 1.500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, με την οργάνωση Iran Human Rights να κάνει λόγο για τον υψηλότερο αριθμό των τελευταίων 35 ετών.
Συναγερμός έχει σημάνει για την δραματική αύξηση των εκτελέσεων στο Ιράν, με την οργάνωση Iran Human Rights (IHR) να καταγράφει τουλάχιστον 1.500 θανατοποινίτες που εκτελέστηκαν το 2025. Ο αριθμός αυτός αποτελεί τον υψηλότερο ετήσιο απολογισμό που έχει καταγράψει η οργάνωση τα τελευταία 35 χρόνια, σηματοδοτώντας ένα “ρεκόρ” για τη χώρα.
«Αυτό για το οποίο είμαστε βέβαιοι είναι ότι ο αριθμός των εκτελέσεων υπερβαίνει τις 1.500. Πρόκειται για ρεκόρ. Είναι ο υψηλότερος αριθμός εκτελέσεων που έχει καταγραφεί ή έχει αναφερθεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, δηλαδή για περισσότερα από 35 χρόνια», δήλωσε ο Μαχμούντ Αμίρι-Μόγκανταμ, διευθυντής της IHR με έδρα τη Νορβηγία. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι υπάρχουν και άλλες εκτελέσεις που μένουν να επιβεβαιωθούν, χαρακτηρίζοντας την αύξηση αυτή «άνευ προηγουμένου».
Σύμφωνα με την IHR, περισσότεροι από 700 από τους θανατοποινίτες που εκτελέστηκαν το 2025 είχαν καταδικαστεί για αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά. Οργανώσεις προάσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν την Ισλαμική Δημοκρατία ότι πραγματοποιεί εκτελέσεις σε ολοένα και υψηλότερα επίπεδα τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά τις διαδηλώσεις του 2022-2023 κατά του ιρανικού καθεστώτος.
Η αύξηση αυτή σημειώνεται μετά το κίνημα διαμαρτυρίας που συγκλόνισε το Ιράν στα τέλη του 2022, μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, μιας νεαρής Ιρανής γυναίκας, η οποία πέθανε ενώ βρισκόταν υπό αστυνομική κράτηση. Ο θάνατός της, ο οποίος πυροδότησε κύμα οργής και προκάλεσε τον θάνατο εκατοντάδων ανθρώπων, είχε ως αφορμή τη σύλληψή της για φερόμενη παράβαση του αυστηρού ενδυματολογικού κώδικα της χώρας.
«Ο αριθμός των εκτελέσεων αυξάνεται δραματικά χρόνο με το χρόνο. Από πάνω από 500 το 2022, πήγαμε σε περισσότερες από 800 το 2023, στη συνέχεια σε 975 το 2024, και σήμερα βρισκόμαστε σε περισσότερες από 1.500», τόνισε ο διευθυντής της οργάνωσης. «Οι ιρανικές αρχές χρησιμοποιούν τη θανατική ποινή ως μέσο τρομοκρατίας. Στόχος αυτών των εκτελέσεων ήταν να αποτρέψουν περαιτέρω διαδηλώσεις. Αλλά όπως βλέπετε, τελευταία, αυτό δεν πετυχαίνει».
Στο μεταξύ, το Ιράν βιώνει εδώ και πέντε ημέρες διαδηλώσεις που έχουν επίκεντρο την ακρίβεια σε πολλές πόλεις της χώρας. Συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας είχαν ως αποτέλεσμα τρεις νεκρούς, σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, τους πρώτους αναφερόμενους θανάτους σε σχέση με αυτές τις διαδηλώσεις. Ωστόσο, το κίνημα αυτό ενάντια στο υψηλό κόστος ζωής, σε αυτό το στάδιο, δεν θυμίζει τις μεγάλης κλίμακας διαμαρτυρίες μετά τον θάνατο της Αμινί.
Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Αμνηστίας, το Ιράν εκτέλεσε το 2024 τους περισσότερους ανθρώπους παγκοσμίως μετά την Κίνα.