Νέο αμερικανικό σχέδιο για την Ουκρανία: Η Ευρώπη μπροστά σε γεωπολιτική καταιγίδα
Οι ΗΠΑ αλλάζουν εστίαση, αφήνοντας την Ευρώπη αντιμέτωπη με ανασφάλεια και διχασμό, ενώ το Κίεβο καλείται να λάβει δύσκολες αποφάσεις.
Η παρουσίαση ενός ειρηνευτικού σχεδίου 28 σημείων από τις Ηνωμένες Πολιτείες σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην αμερικανική στρατηγική. Η Ουάσιγκτον στρέφει την προσοχή της προς τον Ειρηνικό, αφήνοντας την Ευρώπη σε μια κατάσταση αμηχανίας, έκθετη και βαθιά διχασμένη.
Το συγκεκριμένο κείμενο των 28 σημείων δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «ειρηνευτικό» με την παραδοσιακή έννοια. Αποτελεί το πρώτο αμερικανικό πλαίσιο που αναγνωρίζει την παραμονή της Ρωσίας στα κατεχόμενα εδάφη, την πιθανή συρρίκνωση της Ουκρανίας και την ανάγκη της Δύσης να τερματίσει έναν πόλεμο που δεν μπορεί ή δεν επιθυμεί πλέον να χρηματοδοτεί μακροπρόθεσμα. Οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν αυτή την προσέγγιση ως «ρεαλισμό», ωστόσο για την Ευρώπη, σηματοδοτεί την αρχή μιας γεωπολιτικής αναταραχής που επιφέρει νέους συσχετισμούς δυνάμεων, εντείνει τα ρήγματα και επιβάλλει νέες ευθύνες.
Το διακύβευμα υπερβαίνει κατά πολύ το μέλλον της Ουκρανίας, αγγίζοντας την ίδια τη συνοχή της Ευρώπης. Το σχέδιο των 28 σημείων εστιάζει σε τρεις βασικούς άξονες:
* **Πάγωμα των σημερινών μετώπων:** Εδραίωση των υφιστάμενων γραμμών αντιπαράθεσης.
* **Δέσμευση ουδετερότητας για την Ουκρανία:** Εκτός ΝΑΤΟ, με περιορισμένο στρατιωτικό αποτύπωμα.
* **Σταδιακή επανένταξη της Ρωσίας στο διεθνές σύστημα:** Με αντάλλαγμα συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας.
Για την Ευρώπη, οι συνέπειες είναι άμεσες και βαρύνουσες: η ήπειρος θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια κυρίαρχη Ρωσία στην Ανατολή και μια αποδυναμωμένη Ουκρανία, με την ισορροπία ασφαλείας που επικρατούσε τις προηγούμενες δεκαετίες να καταρρέει. Για πρώτη φορά από το 1945, μια ξένη δύναμη αμφισβητεί τα ευρωπαϊκά σύνορα, θέτοντας το ερώτημα αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα νομιμοποιήσει αυτή την κατάσταση ή θα την αμφισβητήσει, χωρίς την υποστήριξη της αμερικανικής «ομπρέλας».
Σε αυτό το κρίσιμο γεωπολιτικό σκηνικό, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα από τα δυσκολότερα διλήμματα της θητείας του, ίσως και της ζωής του.
**Σενάριο πρώτο: Η Ουκρανία αποδέχεται το σχέδιο**
Η αποδοχή του σχεδίου των 28 σημείων από την Ουκρανία θα μπορούσε να οδηγήσει άμεσα σε παύση των εχθροπραξιών. Ωστόσο, το τίμημα θα είναι βαρύ, καθώς η χώρα θα αναγκαστεί να αποδεχθεί τη θεσμοθέτηση της απώλειας εδαφών, υπονομεύοντας τη στρατηγική της αυτονομία και βυθίζοντας την Ευρώπη σε μια νέα εποχή ανασφάλειας.