Νέες πολιτικές για την ανακύκλωση και τη διαχείριση αποβλήτων παρουσιάστηκαν στη Θεσσαλονίκη
Στο συνέδριο «Κλεισθένης» ανακοινώθηκαν πρωτοβουλίες για χωριστή συλλογή, επαναχρησιμοποίηση και ενεργειακή αξιοποίηση, με στόχο τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του συνεδρίου της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης», ανακοινώθηκαν σημαντικές εξελίξεις σχετικά με τη διαχείριση αποβλήτων και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας στη χώρα. Ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μανώλης Γραφάκος, παρουσίασε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την αντιμετώπιση των προκλήσεων, τονίζοντας για πρώτη φορά σε εθνικό επίπεδο την καταγραφή των αναγκών συλλογής χωριστών ρευμάτων αποβλήτων σε κάθε περιφέρεια.
«Είναι μια δουλειά σε βάθος. Τώρα μπαίνει σε μια σειρά», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Γραφάκος, εξηγώντας ότι έχει γίνει αξιολόγηση των ποσοτήτων ανά ρεύμα που θα συλλεχθούν με τον υφιστάμενο εξοπλισμό, καθώς και του κόστους. Έως σήμερα, έχουν εγκριθεί 12 από τα 13 ολιστικά σχέδια χωριστής συλλογής. Οι παρεμβάσεις αυτές, που περιλαμβάνουν πράσινα σημεία, κέντρα επαναχρησιμοποίησης, εξοπλισμό για βιοαπόβλητα, γωνιές ανακύκλωσης, καθώς και συλλογή για πράσινα, ογκώδη και επικίνδυνα οικιακά απόβλητα, θα καλυφθούν από πόρους του τέλους ταφής.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ετοιμάζει την πρόσκληση για το τέλος ταφής, ενώ καλούνται οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) και οι δήμοι να ωριμάσουν τις προτάσεις τους, προκειμένου να τις υποβάλουν αμέσως μετά το Πάσχα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πρόταση οι μικρότεροι δήμοι να ενταχθούν στο πλαίσιο των ΦΟΔΣΑ, για βέλτιστη διαχείριση.
Επιπλέον, θεσμοθετείται το σύστημα επιστροφής εγγύησης (Deposit Return System) για πλαστικές και αλουμινένιες συσκευασίες ποτών, όπου ο καταναλωτής θα πληρώνει μια μικρή εγγύηση κατά την αγορά, την οποία θα ανακτά επιστρέφοντας την άδεια συσκευασία. Το δίκτυο παραλαβής θα χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου από τους υπόχρεους παραγωγούς, με κατάθεση επιχειρησιακού σχεδίου στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) αναμένεται τον Απρίλιο.
Νέο σύστημα διαχείρισης αναμένεται και για τα βιοαπόβλητα από την εστίαση και τα ξενοδοχεία, όπου οι πολίτες θα επιβαρύνονται με ένα μικρό τέλος για τη διαχείριση των αποβλήτων, το οποίο θα καλύπτει τη συλλογή. Επίσης, θα δημιουργηθούν νέα ρεύματα ανακύκλωσης για στρώματα, έπιπλα και ξυλεία.
Σχετικά με τις υποδομές επεξεργασίας αποβλήτων, ο κ. Γραφάκος επισήμανε την ανάγκη για μονάδες διαχείρισης των τριών βασικών ρευμάτων: ανακυκλώσιμα, βιοαπόβλητα και σύμμεικτα. Μετά το Πάσχα, στη Στερεά Ελλάδα, θα δημοπρατηθούν οι μονάδες της Λαμίας και της Χαλκίδας, ενώ απομένει η δημοπράτηση της μονάδας για το βόρειο Αιγαίο (Λέσβος, Σάμος). Αναμένονται επίσης συμβάσεις για τη Ρόδο, το νότιο Αιγαίο και πιθανώς την Αττική. Για τις Μονάδες Ανάκτησης Ανακύκλωσης στη δυτική και ανατολική Θεσσαλονίκη, αναμένονται υπογραφές εντός του 2026, με στόχο να είναι έτοιμες έως το 2030.
Η χώρα αναμένεται να αποκτήσει έως το 2030 υποδομές διαχείρισης αστικών αποβλήτων που θα παράγουν το προϊόν SRF για ενεργειακή αξιοποίηση. Το υπουργείο στηρίζει την ενεργειακή αξιοποίηση, εντάσσοντάς την στον εθνικό σχεδιασμό, ενώ θετική χαρακτηρίζεται η κατεύθυνση μέρους του υλικού στην τσιμεντοβιομηχανία. Ήδη, το 35% των αποβλήτων οδηγείται στην ταφή μόνο στις Περιφέρειες Ηπείρου, Πελοποννήσου και Δυτικής Μακεδονίας, με στόχο την περαιτέρω μείωση και μετατροπή σε δευτερογενές καύσιμο.
Ο Πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ Ηπείρου, Νίκος Γεωργάκος, τόνισε την αλλαγή ρόλου των ΦΟΔΣΑ, από φορείς διαχείρισης σε φορείς υλοποίησης της κυκλικής οικονομίας. Στο συνέδριο μίλησαν επίσης η Πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ Στερεάς Ελλάδας, Ελένη Βάκα, και ο Γενικός Γραμματέας του ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας, Γιώργος Ταχματζίδης, ο οποίος σημείωσε την αναμονή για την υπογραφή συμβάσεων και την καθυστέρηση στην πρόσκληση χρηματοδότησης.