Ελλάδα: Πρωτοπόρος στην ψηφιοποίηση υγείας για προσέλκυση κλινικών μελετών
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης τόνισε από τη Θεσσαλονίκη τη στρατηγική σημασία της συλλογής ιατρικών δεδομένων για την προσέλκυση διεθνών επενδύσεων.
Η Ελλάδα ετοιμάζεται να διεκδικήσει ηγετικό ρόλο στην προσέλκυση κλινικών μελετών παγκοσμίως, αξιοποιώντας την ταχεία ψηφιοποίηση του τομέα της υγείας και τη συγκέντρωση ιατρικών δεδομένων. Την αισιοδοξία αυτή εξέφρασε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας σε εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη, η οποία εστίασε στη συνεργασία του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών (ΙΝΕΒ) ΕΚΕΤΑ με την Cisco και το νοσοκομείο «Παπαγεωργίου» στους τομείς της Τεχνητής Νοημοσύνης και της συλλογής δεδομένων υγείας.
«Οι χώρες που μπορούν να παρέχουν γρήγορα, εκτενή και αξιόπιστα δεδομένα, θα αποκτήσουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα στην παγκόσμια αγορά κλινικών μελετών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Γεωργιάδης. Επισήμανε μάλιστα ότι η φαρμακοβιομηχανία Pfizer πρόσφατα ενέταξε την Ελλάδα στις πέντε χώρες-εταίρους της για τις κλινικές μελέτες.
Αν και οι Έλληνες συχνά τείνουν να υποτιμούν τις δυνατότητες της χώρας, πολλοί αγνοούν ότι η Ελλάδα κατέχει προνομιακή θέση σε σχέση με τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη όσον αφορά την ψηφιοποίηση του συστήματος υγείας, με μόνο την Εσθονία να την πλησιάζει.
**Ολοκλήρωση έργων ΤΑΑ στα νοσοκομεία έως 30 Ιουνίου**
Μετά την παρουσίαση των εφαρμογών ψηφιακής υγείας που στηρίζουν αυτή τη θέση, ο υπουργός Υγείας αναφέρθηκε στα έργα του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάπτυξης (ΤΑΑ) για το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ). «Μέχρι τις 30 Ιουνίου φέτος, διασφαλίσαμε την ολοκλήρωση όλων των «κάθετων έργων» στα νοσοκομεία που εντάσσονται στο ΤΑΑ, τα οποία κανονικά πρέπει να παραδοθούν έως το καλοκαίρι του 2026. Αυτά τα έργα θα αναμορφώσουν το ΕΣΥ, καθιστώντας όλες τις διαδικασίες στα νοσοκομεία ηλεκτρονικές, μέσω tablet. Το χαρτί θα αποτελεί παρελθόν», δήλωσε.
Ειδικά για τη συνεργασία του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ με το νοσοκομείο Παπαγεωργίου και την Cisco, ο υπουργός υπογράμμισε ότι, παρά το υψηλό επίπεδο πολλών ελληνικών νοσοκομείων, το «Παπαγεωργίου» αποτελεί μια «μοναδική περίπτωση επιτυχίας». Ως σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, διαθέτει αυξημένη ευελιξία και έχει αναπτύξει σημαντική δράση στην έρευνα. Είναι το μοναδικό νοσοκομείο στην Ελλάδα που διεξάγει κλινικές μελέτες Φάσης 1, κάτι που ο κ. Γεωργιάδης επιθυμεί να επεκταθεί σταδιακά σε όλα τα νοσοκομεία της χώρας.
Επιπλέον, η Ελλάδα πρωτοπορεί και στη νομοθεσία για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας, υιοθετώντας τις απαραίτητες κινήσεις πολύ πριν από τις προθεσμίες του 2029.
Ο κ. Γεωργιάδης χαρακτήρισε το ΕΚΕΤΑ πρότυπο για την Ελλάδα, καθώς συνδυάζει την επιστημονική γνώση με την εφαρμοσμένη πρακτική, μια σύνδεση που συχνά λείπει στη χώρα, όπου η θεωρία υπερτερεί της πρακτικής εφαρμογής, ενώ το μέλλον απαιτεί το αντίθετο.
**Ο ΕΟΦ ως “one-stop shop”**
Ο πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), Σπύρος Σαπουνάς, ανέδειξε τον κεντρικό ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην επεξεργασία ιατρικών δεδομένων και τις κλινικές δοκιμές, επαναλαμβάνοντας τα χρονοδιαγράμματα ψηφιοποίησης του οργανισμού. Μέχρι τις 17 Μαΐου, μέρος των βασικών βάσεων δεδομένων του ΕΟΦ θα είναι ψηφιοποιημένο και διαλειτουργικό, με στόχο τη λειτουργία του ως «one-stop shop» για πολίτες, εταιρείες και φαρμακαποθήκες. Η ψηφιοποίηση και η ΤΝ διευκολύνουν επίσης την αντιμετώπιση των ελλείψεων φαρμάκων. «Βρισκόμαστε στο καλύτερο σημείο των τελευταίων τριών ετών, χάρη στα ψηφιακά συστήματα», δήλωσε ο κ. Σαπουνάς.
**Η σημασία των δεδομένων “πραγματικού κόσμου”**
Ο διευθυντής ερευνών του ΙΝΕΒ, Κώστας Σταματόπουλος, τόνισε την αυξανόμενη σημασία των μελετών που βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα ασθενών, υπογραμμίζοντας την αξία της συνεργασίας του Ινστιτούτου με το «Παπαγεωργίου» και την Cisco. «Χρειαζόμαστε περισσότερα νοσοκομεία Παπαγεωργίου και πρωτοβουλίες όπως η σημερινή, για να γίνει κατανοητό ότι το παλιό μοντέλο του data sharing είναι νεκρό. Το νέο, που υιοθετούν όλοι, είναι το data visiting», εξήγησε. Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά το data visiting, τα δεδομένα πρέπει να είναι άρτια οργανωμένα, κάτι που επιτεύχθη στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου.
Ο κ. Σταματόπουλος αναφέρθηκε στην αξία των δεδομένων «πραγματικού κόσμου», παραθέτοντας ως παράδειγμα τη μεγαλύτερη βάση μοριακής επιδημιολογίας για έναν συγκεκριμένο καρκίνο, που περιλαμβάνει δεδομένα 100.000 ασθενών. Τέτοιες μελέτες είναι απαραίτητες για τη διερεύνηση σπάνιων νοσημάτων, αναγνωρίζοντας τη σημασία τους από τις ρυθμιστικές αρχές.
**ΤΝ: Ο ιατρικός επιταχυντής**
Η ΤΝ μπορεί να λειτουργήσει ως ιατρικός επιταχυντής, εφόσον τροφοδοτείται με ποιοτικά δεδομένα, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Γενικού Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, Μιχαήλ Καραβιώτη. Υπενθύμισε ότι το νοσοκομείο συνεργάζεται εδώ και έξι χρόνια με το ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ και έχει ψηφιοποιήσει τα δεδομένα του. «Χωρίς συμπράξεις, χωρίς συνεργασίες, τίποτα δεν είναι εφικτό», τόνισε.
Η διευθύντρια Εταιρικών Υποθέσεων της AstraZeneca, Γιώτα Κοτσεκίδου, αναφέρθηκε στον τρόπο που η ΤΝ επιταχύνει το σχεδιασμό φαρμάκων, ενώ η γενική διευθύντρια της ELPEN, Ελένη Πενταφράγκα, παρουσίασε το «Athens Lifetech Park», το πρώτο πάρκο βιοτεχνολογίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Την αξία των δεδομένων υγείας για την ιατρική έρευνα αναγνωρίζουν ολοένα περισσότεροι ασθενείς, οι οποίοι αποδέχονται την αξιοποίησή τους για διάγνωση και πρόληψη, όπως ανέφερε η Ανδρομάχη Αθηναίου, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου. Οι προϋποθέσεις για τη σωστή λειτουργία αυτού του συστήματος είναι τρεις: διαφάνεια και προστασία ιδιωτικότητας, οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενών και ερευνητικών φορέων, και συμμετοχή των ασθενών στη λήψη αποφάσεων.