Ελληνοτουρκικές συνομιλίες στην Άγκυρα: Θετικό κλίμα και ελπίδα για βελτίωση σχέσεων
Συμφωνίες, κοινές δηλώσεις και αμοιβαία δέσμευση για διάλογο υπό το φως των γεωπολιτικών προκλήσεων
Η ελληνική πλευρά εξέφρασε ικανοποίηση για τις χθεσινές συνομιλίες που έλαβαν χώρα στην Άγκυρα μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η αποτίμηση της ελληνικής πλευράς κάνει λόγο για θετικό κλίμα και ειλικρινή συζήτηση επί όλων των θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν προκαλέσει διαφωνίες στο παρελθόν.
Οι δύο ηγέτες επισκόπησαν τις διμερείς σχέσεις και συμφώνησαν ότι η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και η βελτίωση του κλίματος είναι προς όφελος και των δύο χωρών, αλλά και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Η επιδίωξη και από τις δύο πλευρές είναι η διατήρηση του «καλού κλίματος» που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια, στο οποίο υπάρχει ομοφωνία.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός έθεσε το ζήτημα της μετανάστευσης, κάνοντας αναφορά στο πρόσφατο τραγικό ναυάγιο στη Χίο. Σχετικά με το διμερές εμπόριο, οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν στον νέο στόχο των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Σε ό,τι αφορά τη συνεργασία, συμφωνήθηκε η συνέχιση των προσπαθειών για τον εκσυγχρονισμό των κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρομών, ενώ εξετάζονται και ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας. Υπάρχει κοινή βούληση για αντιμετώπιση των προκλήσεων σε μια περίοδο γεωπολιτικής ρευστότητας.
Παρά τις θετικές εξελίξεις, υπήρξαν και αιχμές, όπως η αναφορά του Ερντογάν σε αλληλένδετα προβλήματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, κάτι που διαχωρίστηκε από τη θέση του κ. Μητσοτάκη, ο οποίος επεσήμανε την πιθανότητα διευθέτησης μέσω προσφυγής στη διεθνή δικαιοδοσία. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός έθεσε εμμέσως το ζήτημα της απόσυρσης του casus belli.
Σχετικά με τις μειονότητες, ο κ. Ερντογάν ζήτησε να ωφεληθεί πλήρως η «τουρκική μειονότητα της δυτικής Θράκης» από τις θρησκευτικές και εκπαιδευτικές ελευθερίες. Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε τη θέση ότι το καθεστώς τους προσδιορίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάννης, η οποία ορίζει τη μειονότητα ως θρησκευτική, και τόνισε την αρμονική συμβίωση Ελλήνων μουσουλμάνων και χριστιανών πολιτών, καθώς και την προσφορά της ελληνικής μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη.
Ο Πρωθυπουργός επανέλαβε τη θέση του για το Κυπριακό ζήτημα, χαιρετίζοντας τις πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ενώ ο Ερντογάν δεν αναφέρθηκε στο θέμα.
Τα τουρκικά ΜΜΕ αξιολόγησαν τη συνάντηση θετικά. Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε σε θέματα όπως η Συρία, το Παλαιστινιακό και η τρομοκρατία, δίνοντας την ευκαιρία στον Έλληνα πρωθυπουργό να στηρίξει τη λύση των δύο κρατών για το Ισραήλ-Παλαιστίνη.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε τη σημασία του διαλόγου με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, αναφέροντας ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο είναι η μόνη διαφορά που μπορεί να οδηγηθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου. Εξέφρασε την ελπίδα για μια εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση και υπογράμμισε ότι είναι καιρός να αρθεί κάθε απειλή στις μεταξύ τους σχέσεις.
Επτά κείμενα υπεγράφησαν στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης Κοινής Δήλωσης για τη συνεργασία στον Πολιτισμό, στα Υπουργεία Εξωτερικών, στην έρευνα και την τεχνολογία, καθώς και για την ετοιμότητα έναντι σεισμών και την έναρξη ακτοπλοϊκής σύνδεσης Θεσσαλονίκης – Σμύρνης.