Ιστορική συμφωνία για ενίσχυση συλλογικών συμβάσεων εργασίας

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, χαρακτήρισε «ιστορική» τη συμφωνία που τέθηκε προς συζήτηση στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, αναφερόμενη στο σχέδιο νόμου «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας». Το νομοσχέδιο, όπως εξήγησε, αποσκοπεί στη νομοθετική κατοχύρωση μιας συμφωνίας που υπεγράφη πριν από δύο μήνες μεταξύ του υπουργείου και όλων των εθνικών κοινωνικών εταίρων, με στόχο την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ).

Η κ. Κεραμέως κάλεσε τα πολιτικά κόμματα σε έναν γόνιμο διάλογο, υπογραμμίζοντας ότι το νομοσχέδιο δεν αποτελεί απλώς πρωτοβουλία της κυβέρνησης, αλλά προϊόν συνεργασίας με όλους τους εκπροσώπους των κοινωνικών εταίρων, αντιμετωπίζοντας ένα ζήτημα που απασχολεί εδώ και δεκαετίες. Η σημασία της συμφωνίας αυτής, όπως τόνισε, υπερβαίνει τις εργασιακές σχέσεις και αφορά την ίδια τη λειτουργία της Δημοκρατίας, αποδεικνύοντας ότι ο διάλογος μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη σύγκλιση, την ανάπτυξη, τη σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή. «Πρόκειται για μια συμφωνία που δεν ανήκει σε κανέναν πολιτικό χώρο, αλλά εκφράζει την συμπόρευση κράτους και όλων των εθνικών κοινωνικών εταίρων, συνιστώντας ένα κοινό έδαφος συνεννόησης που υπερβαίνει κόμματα και χρώματα», δήλωσε.

Η υπουργός επέστησε την προσοχή στο ότι οποιαδήποτε αμφισβήτηση της συμφωνίας θα στρέφεται εναντίον μιας ευρύτερης συλλογικής διακομματικής συμφωνίας, καλώντας όλους να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, με γνώμονα το εθνικό συμφέρον.

Η ιστορικότητα της συμφωνίας οφείλεται, σύμφωνα με την κ. Κεραμέως, σε δύο βασικούς λόγους: Πρώτον, στο ότι για πρώτη φορά επιτυγχάνεται συμφωνία τέτοιου εύρους μεταξύ κυβέρνησης και όλων των κοινωνικών εταίρων, αποδεικνύοντας τη δύναμη του διαλόγου. Δεύτερον, στην ουσία της, που σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής για τις ΣΣΕ στην Ελλάδα, καταργώντας μνημονιακές ρυθμίσεις και δίνοντας τη δυνατότητα κάλυψης σε πολύ περισσότερους εργαζόμενους με σημαντικά οφέλη.

Η συμφωνία αυτή μεταφράζεται σε αύξηση μισθών, περισσότερες παροχές και ένα σταθερό, αξιοπρεπές εργασιακό περιβάλλον για τους εργαζόμενους. Για τις επιχειρήσεις, σημαίνει σταθερότητα, δυνατότητα επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό, ξεκάθαρους κανόνες που ενισχύουν την ανάπτυξη και μείωση των συγκρούσεων. Για την Πολιτεία, εξομαλύνει τις εργασιακές σχέσεις, ευνοεί τον κοινωνικό διάλογο και συμβάλλει στην υγιή επιχειρηματικότητα και την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Αναφερόμενη στην πορεία της αγοράς εργασίας, η υπουργός επισήμανε τα θετικά δεδομένα που οδήγησαν στην επίτευξη της συμφωνίας: την υποχώρηση της ανεργίας στο ιστορικό χαμηλό του 7,5%, τη δημιουργία 563.000 νέων θέσεων εργασίας από το 2019, την πρώτη θέση της Ελλάδας στην απασχόληση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, την αύξηση της πλήρους απασχόλησης στο 78,5% και την αύξηση των μέσων μισθών.

Παρά τις βελτιώσεις, η κ. Κεραμέως αναγνώρισε ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης στο ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων με ΣΣΕ. Για αυτόν τον λόγο, αντί μονομερούς νομοθετικής ρύθμισης, επιλέχθηκε ο δύσκολος δρόμος της συμφωνίας με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους.

Η Κοινωνική Συμφωνία, που επιτεύχθηκε μετά από έναν χρόνο εκτενούς διαλόγου με τους έξι κοινωνικούς εταίρους (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΕΣΕΒΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ), αποτελεί αποτέλεσμα διαβούλευσης και συμφωνίας. Το σχέδιο νόμου χαρακτηρίζεται από την ιδιαιτερότητα ότι είναι κοινό προϊόν κυβέρνησης και κοινωνικών εταίρων, οι οποίοι προσήλθαν στον διάλογο με υπευθυνότητα, αναζητώντας συνεννόηση και συμβιβασμό για το συλλογικό συμφέρον.

Η συμφωνία έχει λάβει θετικά σχόλια από την Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ροξάνα Μινζάτο, καθώς και από την Επιτροπή Αξιολόγησης της Ποιότητας της Νομοπαρασκευαστικής Διαδικασίας και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Ο αριθμός των σχολίων κατά τη δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου ήταν ο ελάχιστος που έχει καταγραφεί ποτέ.

Οι τρεις βασικοί άξονες της Κοινωνικής Συμφωνίας είναι:
1. **Ευκολότερη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας:** Μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης από 50% σε 40%, δημιουργία νέου πλαισίου επέκτασης μέσω συνεργασίας δύο εθνικών κοινωνικών εταίρων, δυνατότητα συνυπογραφής κλαδικών συμβάσεων από τη ΓΣΕΕ, σαφή προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής με αναφορά στους ΚΑΔ, και μείωση των απαιτούμενων στοιχείων εγγραφής στα Μητρώα.
2. **Πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ:** Καθιέρωση πλήρους μετενέργειας, κατάργηση της μερικής μετενέργειας (από το 2012) και επανεμφάνιση της πλήρους μετενέργειας, καθώς και πλήρης κάλυψη των νέων εργαζομένων που προσλαμβάνονται κατά την περίοδο της τρίμηνης παράτασης.
3. **Επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας:** Θέσπιση μηχανισμού ελέγχου μονομερών αιτήσεων προσφυγής στη Μεσολάβηση και τη Διαιτησία μέσω τριμελούς επιτροπής στον ΟΜΕΔ.

Κατά την έναρξη της ομιλίας της, η υπουργός αναφέρθηκε και στην τραγωδία στην βιομηχανία ΒΙΟΛΑΝΤΑ, εκφράζοντας τα συλλυπητήριά της στις οικογένειες των θυμάτων. Τόνισε την ταχύτητα αντίδρασης της Πυροσβεστικής και την αρμοδιότητα της δικαιοσύνης για την απόδοση ευθυνών. «Και ένα εργατικό ατύχημα να υπάρχει, ένας άνθρωπος να χάνει τη ζωή του, αυτό από μόνο του συνιστά μια τραγωδία», ανέφερε. Στόχος, όπως ανέφερε, είναι ο μηδενισμός των εργατικών ατυχημάτων, μέσω βελτιώσεων στο νομοθετικό πλαίσιο Υγείας και Ασφάλειας, όπως η υποχρέωση έγγραφων υποδείξεων, η παρουσία συντονιστή Υγείας και Ασφάλειας σε τεχνικά έργα, και η ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας με δυνατότητα ανώνυμων καταγγελιών.

Η συζήτηση επί της αρχής του νομοσχεδίου συνεχίζεται στην Επιτροπή.