Η Ελλάδα στο Διάστημα: Πρώτες λήψεις από ελληνικούς δορυφόρους αλλάζουν την καθημερινότητα

Η Ελλάδα κάνει πλέον το δικό της «άνοιγμα» στο διάστημα, με την απόδοση τιμών στη νέα φρεγάτα «Κίμων» να είναι μία από τις πρώτες εικόνες που κατέγραψαν οι εθνικοί δορυφόροι. Το μεγάλο λιμάνι της χώρας, ο Πειραιάς, μαζί με το λιμάνι του Περάματος, αποτυπώνονται πλέον μέσα από την προηγμένη τεχνολογία του ελληνικού διαστημικού προγράμματος, το οποίο υλοποιεί το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Από τον περασμένο Νοέμβριο, με τη δημόσια διοίκηση, την ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη να εισέρχονται σε μια νέα εποχή, η συστηματική αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων αποτελεί προτεραιότητα, σύμφωνα και με τους στόχους του αρμόδιου υπουργού, Δημήτρη Παπαστεργίου.

Για πρώτη φορά, η χώρα αποκτά μια ενιαία, κεντρική ψηφιακή υποδομή που συγκεντρώνει, συντονίζει και αξιοποιεί δεδομένα, όχι μόνο από τους ελληνικούς μικροδορυφόρους, αλλά και από ευρωπαϊκά και διεθνή εμπορικά δορυφορικά σμήνη. Το αποτέλεσμα είναι η μετατροπή της πληροφορίας που λαμβάνεται από το διάστημα σε άμεσα εφαρμόσιμα εργαλεία πολιτικής, με πρακτικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.

Οι πρώτες φωτογραφίες από τους μικροδορυφόρους είναι πλέον γεγονός. Η πρώτη λήψη, που πραγματοποιήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2025, αποτυπώνει το λιμάνι του Πειραιά και του Περάματος. Η δεύτερη, μια οπτική δορυφορική απεικόνιση υψηλής ανάλυσης, έχει ιδιαίτερο συμβολικό χαρακτήρα: απεικονίζει τη φρεγάτα Belharra «ΚΙΜΩΝ» στις 15 Ιανουαρίου 2026, κατά την άφιξή της στη χώρα μας από τη Γαλλία, για να ενσωματωθεί στη δύναμη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.

Η νέα υποδομή λειτουργεί ως ο κοινός επιχειρησιακός πυρήνας του κράτους για τη συλλογή, τον προγραμματισμό λήψεων, την αποθήκευση και την επεξεργασία δεδομένων Παρατήρησης Γης. Με αυτοματοποιημένες διαδικασίες και υψηλές προδιαγραφές ασφάλειας, δίνει τη δυνατότητα σε όλα τα υπουργεία και τους δημόσιους φορείς να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστη και επικαιροποιημένη πληροφορία, χωρίς να απαιτείται εξειδικευμένος εξοπλισμός. Ο κεντρικός κυβερνητικός κόμβος θα στεγαστεί στην Αθήνα, στις εγκαταστάσεις του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, λειτουργώντας ως το βασικό σημείο πρόσβασης για το σύνολο του Δημοσίου.

Η Ελλάδα αποκτά πλέον τη δυνατότητα συνεχούς χαρτογράφησης ολόκληρης της Επικράτειας και άμεσης ανταπόκρισης σε κρίσιμα γεγονότα. Οπτικά, θερμικά και ραντάρ δεδομένα συνδυάζονται, προσφέροντας πλήρη εικόνα ημέρα και νύχτα, ακόμη και υπό συνθήκες συννεφιάς. Οι πολλαπλές ημερήσιες λήψεις επιτρέπουν την ταχεία μετατροπή των δεδομένων σε «έτοιμα προς ανάλυση» προϊόντα, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο λήψης αποφάσεων.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή στον αγροτικό τομέα. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ αποκτά ένα αντικειμενικό εργαλείο ελέγχου και τεκμηρίωσης των ενισχύσεων, μέσω της ακριβούς χαρτογράφησης αγροτεμαχίων και της επιβεβαίωσης καλλιεργειών. Οι έλεγχοι γίνονται ταχύτεροι και δικαιότεροι, ενώ οι παραγωγοί λαμβάνουν πολύτιμες πληροφορίες για την υγεία των καλλιεργειών, τις ανάγκες άρδευσης και τις επιπτώσεις ακραίων καιρικών φαινομένων.

Στο φυσικό περιβάλλον, η συνεχής παρακολούθηση δασών, προστατευόμενων περιοχών Natura και υδάτινων σωμάτων παρέχει επιστημονική βάση για τεκμηριωμένες πολιτικές. Παράκτιες και τουριστικές ζώνες, καθώς και περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής πίεσης, παρακολουθούνται συστηματικά, ώστε οι παρεμβάσεις να γίνονται πριν οι επιπτώσεις καταστούν μη αναστρέψιμες. Η κλιματική αλλαγή μεταφράζεται πλέον σε μετρήσιμα δεδομένα και όχι μόνο σε θεωρητικές εκτιμήσεις.

Καθοριστικός είναι ο ρόλος στην πολιτική προστασία. Η έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών, η παρακολούθηση πλημμυρικών φαινομένων και η αποτίμηση ζημιών πραγματοποιούνται αυτοματοποιημένα, με δεδομένα που φτάνουν απευθείας στις αρμόδιες αρχές. Θερμικά δεδομένα εντοπίζουν εστίες πυρκαγιάς, ενώ τα ραντάρ αποτυπώνουν πλημμύρες ακόμη και σε συνθήκες απόλυτου σκοταδιού.

Στον θαλάσσιο χώρο, η χώρα αποκτά πλήρη εικόνα στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο εντοπισμός πλοιαρίων και αντικειμένων ενδιαφέροντος ενισχύει την επιτήρηση συνόρων, τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών και την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών. Παράλληλα, ο έλεγχος ρύπανσης και θαλάσσιων καυσώνων συμβάλλει στην προστασία ευαίσθητων οικοσυστημάτων.

Τέλος, η ίδια υποδομή λειτουργεί ως μοχλός καινοτομίας και οικονομικής ανάπτυξης. Πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα υψηλής αξίας, δημιουργώντας νέες εφαρμογές με τεχνητή νοημοσύνη και διεθνή εμπορική προοπτική. Έτσι, η Ελλάδα χτίζει το ψηφιακό της «νευρικό σύστημα» από το διάστημα, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του κράτους και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας.