Οικονομία Ελλάδας: Προκλήσεις 2026 και προοπτικές από τον Γιάννη Στουρνάρα

Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, προχώρησε σε μια ολοκληρωμένη αποτίμηση της πορείας της ελληνικής οικονομίας, αναλύοντας τις προκλήσεις που αναμένονται το 2026 και τις γενικότερες προοπτικές για το μέλλον, σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας.

Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ, ο κ. Στουρνάρας χαρακτήρισε το 2025 ως μια από τις καλύτερες χρονιές για την ελληνική οικονομία. Η ανάπτυξη αναμένεται να κλείσει στο 2,1%, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, τα δημοσιονομικά μεγέθη παρουσιάζουν εξαιρετική εικόνα, με μείωση του χρέους και ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα. Ωστόσο, ο Διοικητής επισήμανε ότι ο πληθωρισμός παρέμεινε σε υψηλότερα επίπεδα από την Ευρώπη (2,9% έναντι 2,1%), γεγονός που απέδωσε στην «υπερβάλλουσα ζήτηση» που δημιουργεί ο τουρισμός, με 45 εκατομμύρια επισκέπτες να καταγράφονται σε έναν πληθυσμό 10 εκατομμυρίων.

Για το 2026, ο Διοικητής εξέφρασε επιφυλάξεις, κυρίως λόγω της κλιμάκωσης των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Προέβλεψε μια ελαφρά επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,9%, με την προϋπόθεση ότι η κρίση θα εκτονωθεί σύντομα. Τόνισε, πάντως, ότι οι καθοδικοί κίνδυνοι παραμένουν υπαρκτοί.

Βασικός μοχλός της οικονομίας εξακολουθούν να είναι οι επενδύσεις, με προβλεπόμενη άνοδο 8,8%. Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε τη δυναμική συνέργεια μεταξύ ιδιωτικού τομέα, τραπεζών και του Ταμείου Ανάκαμψης. Καθησύχασε, παράλληλα, τους φόβους για ένα απότομο οικονομικό κενό (cliff effect) μετά τη λήξη του Ταμείου, διαβεβαιώνοντας ότι τα κοινοτικά προγράμματα θα συνεχίσουν να παρέχουν ανάλογη στήριξη. Σημείωσε, δε, ότι οι επενδύσεις έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά, από το 11% του ΑΕΠ το 2019 στο 18% σήμερα.

Σχετικά με τις επικρίσεις για τη χαμηλή αγοραστική δύναμη των Ελλήνων, ο Διοικητής παραδέχθηκε ότι η σύγκλιση με την Ευρώπη αποτελεί μια αργή διαδικασία, εξαιτίας του «βαθέος αποτυπώματος» της προηγούμενης κρίσης. Ωστόσο, τόνισε ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης έχει σημειώσει άνοδο, από το 64% το 2019 στο 68-69%.

Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, η λύση δεν έγκειται στην περικοπή της ζήτησης, αλλά στην ενίσχυση της προσφοράς και της παραγωγικότητας. Διευκρίνισε ότι παραγωγικότητα δεν μεταφράζεται σε περισσότερες ώρες εργασίας, αλλά σε βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών, επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης, μείωση της γραφειοκρατίας, καθώς και σε επενδύσεις σε κεφαλαιουχικό εξοπλισμό και εκπαίδευση.

Ειδική αναφορά έγινε στον πρωτογενή τομέα. Φέρνοντας ως παράδειγμα την Ολλανδία, η οποία παρουσιάζει 4-5 φορές μεγαλύτερη παραγωγικότητα στη γεωργία λόγω της χρήσης τεχνολογίας (θερμοκήπια), κάλεσε τους Έλληνες παραγωγούς να υιοθετήσουν επιτυχημένα μοντέλα και συνεταιρισμούς.

Όσον αφορά το «μαύρο χρήμα», ο Διοικητής ανέφερε ότι οι ψηφιακές συναλλαγές και τα POS έχουν περιορίσει σημαντικά την παραοικονομία, η οποία, ωστόσο, παραμένει στο 20-21% του ΑΕΠ (έναντι 15-16% στην ΕΕ). Υπογράμμισε ότι η οριστική πάταξη της φοροδιαφυγής, ιδίως στα καύσιμα, προϋποθέτει την πλήρη εφαρμογή των συστημάτων εισροών-εκροών.

Κλείνοντας, ο κ. Στουρνάρας επανέλαβε τη θέση του για την ανάγκη εξάντλησης της τετραετίας. Χαρακτήρισε την πολιτική σταθερότητα ως το σημαντικότερο άυλο κεφάλαιο της χώρας, τονίζοντας ότι οι πρόωρες εκλογές μειώνουν τον ωφέλιμο χρόνο μιας κυβέρνησης και επιφέρουν αποσταθεροποίηση, ιδίως σε μια περίοδο όπου οι εξωτερικές κρίσεις απαιτούν άμεση λήψη αποφάσεων.

«Ειδικά τώρα που η κατάσταση στη Μέση Ανατολή έχει ξεφύγει, χρειαζόμαστε κυβέρνηση να παίρνει αποφάσεις, να αντιμετωπίζει κυρίως τις εξωτερικές κρίσεις και ίσως τα δύσκολα να είναι ακόμα μπροστά μας στην περίπτωση της Μέσης Ανατολής», κατέληξε, στέλνοντας μήνυμα για θωράκιση της οικονομίας μέσω της θεσμικής ομαλότητας.