Ο κίνδυνος του στασιμοπληθωρισμού επιδεινώνεται στην Ευρωζώνη
Ανησυχίες για την αύξηση του ενεργειακού κόστους και τον δομικό πληθωρισμό, ενώ οι αγορές προεξοφλούν αυξήσεις επιτοκίων.
Οι κίνδυνοι του στασιμοπληθωρισμού στην Ευρωζώνη αυξάνονται, καθώς το αυξημένο κόστος ενέργειας οδηγεί τον γενικό δείκτη τιμών καταναλωτή υψηλότερα, ενώ ο δομικός πληθωρισμός παραμένει πιο συγκρατημένος. Σύμφωνα με τον Μπομπ Σάβατζ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναμένεται να κινηθεί με προσοχή, παρακολουθώντας τις δευτερογενείς επιδράσεις, με τις αγορές πιθανότατα να περιορίζουν τις επιθετικές προσδοκίες για άμεσες αυξήσεις επιτοκίων τόσο στην Ευρωζώνη όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Σήματα πληθωρισμού και ενεργειακό σοκ
Αν τα νοικοκυριά περιορίσουν τις δαπάνες τους, ο δομικός πληθωρισμός ενδέχεται να αυξηθεί λιγότερο, μειώνοντας την ανάγκη για αυξήσεις επιτοκίων, προκειμένου να περιοριστεί η ζήτηση. Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό που αναμένονται την επόμενη εβδομάδα θεωρούνται κρίσιμη ένδειξη για τη μεταβολή των πιέσεων στις τιμές.
Τα τελευταία δύο χρόνια, ο δομικός πληθωρισμός στην Ευρωζώνη κινείται υψηλότερα από τον γενικό δείκτη, ενώ κατά το ενεργειακό σοκ της περιόδου 2022–2023, ο γενικός πληθωρισμός προηγήθηκε και στη συνέχεια ώθησε ανοδικά τον δομικό. Εκείνη η περίοδος συνέπεσε με ισχυρή ανάκαμψη της παγκόσμιας ζήτησης και υψηλή διαπραγματευτική δύναμη στους μισθούς — συνθήκες που σήμερα εμφανίζονται πιο αδύναμες.
Η ενότητα στην ΕΚΤ ενδέχεται να δοκιμαστεί, μετά τη δήλωση του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου Μίλερ, ο οποίος υπαινίχθηκε ότι ενδέχεται να απαιτηθεί δράση ακόμη και χωρίς πλήρως ορατές δευτερογενείς επιπτώσεις. Τα στοιχεία για τους μισθούς αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά την πολιτική, ενώ οι συλλογικές διαπραγματεύσεις του 2026 δεν αναμένεται να οδηγήσουν σε σημαντικές αυξήσεις.
Οι κίνδυνοι στασιμοπληθωρισμού εντείνονται, καθώς το κόστος ενέργειας ωθεί τον γενικό πληθωρισμό ανοδικά, ενώ ο δομικός παραμένει χαμηλός. Οι αγορές προεξοφλούν ήδη σειρά επιθετικών αυξήσεων επιτοκίων τόσο από την ΕΚΤ όσο και από την Τράπεζα της Αγγλίας, δημιουργώντας —κατά τον Σάβατζ— ευκαιρίες για όσους θεωρούν ότι οι προσδοκίες αυτές είναι υπερβολικές.
Επιπτώσεις στις αγορές και στα επιτόκια
Η άνοδος του πετρελαίου Brent πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι στο πρώτο τρίμηνο του 2026 ενισχύει τις ανησυχίες. Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις για τον Μάρτιο δείχνουν τον γενικό πληθωρισμό να αυξάνεται στο 2,8%, ενώ ο δομικός παραμένει σχεδόν αμετάβλητος στο 2,1%. Αυτή η απόκλιση θεωρείται κρίσιμη για την πορεία της ΕΚΤ το επόμενο διάστημα.
Σε αντίθεση με την περίοδο 2022–2023, δεν καταγράφεται σήμερα η ίδια δυναμική, όταν η παγκόσμια ζήτηση ανέκαμπτε έντονα και η αύξηση των μισθών —που κορυφώθηκε κοντά στο 4,7% το 2023— τροφοδοτούσε ευρύτερες αυξήσεις τιμών. Σήμερα, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών είναι ασθενέστερη και οι διαπραγματεύσεις μισθών στις αρχές του 2026 είναι αισθητά πιο συγκρατημένες, στοιχείο που μπορεί να αποτρέψει τη γενικευμένη άνοδο των τιμών.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η ΕΚΤ είναι λιγότερο πιθανό να προχωρήσει σε τόσο επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων όσο προεξοφλούν οι αγορές. Οι κεντρικοί τραπεζίτες θα κινηθούν προσεκτικά, αποφεύγοντας τη σύσφιγξη πολιτικής σε ένα περιβάλλον επιβραδυνόμενης οικονομίας — ιδιαίτερα αν οι αυξημένοι λογαριασμοί ενέργειας περιορίσουν ήδη την κατανάλωση.
Η εικόνα αυτή υποδηλώνει πιθανή ανατιμολόγηση των προσδοκιών για τα επιτόκια, με τους επενδυτές να τοποθετούνται για λιγότερες αυξήσεις από όσες έχουν ενσωματωθεί στις τιμές. Δεδομένης της μεταβλητότητας που αναμένεται, η χρήση παραγώγων, όπως τα options, μπορεί να αποτελέσει στρατηγική επιλογή για τη διαχείριση κινδύνου και την αξιοποίηση των κινήσεων της αγοράς.
Τις επόμενες εβδομάδες, το ενδιαφέρον θα στραφεί στα στοιχεία πληθωρισμού για ενδείξεις δευτερογενών επιδράσεων, καθώς και στα δεδομένα μισθολογικών διαπραγματεύσεων. Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να αποτελέσουν βασικούς καταλύτες για την αναθεώρηση των προσδοκιών των αγορών.