Η ΑΑΔΕ «ξεκαθαρίζει» τους «σκελετούς» από τα χρέη: Τι σημαίνει η αύξηση των ανεπίδεκτων είσπραξης
Έως και 28,27% αυξήθηκαν οι οφειλές που κρίθηκαν ανεπίδεκτες είσπραξης, με 7,72 δισ. ευρώ να «μεταφέρονται» σε ξεχωριστό «συρτάρι» - Οι προϋποθέσεις για τον χαρακτηρισμό τους.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχωρά σε έναν ουσιαστικό «καθαρισμό» των λιστών οφειλετών, βάζοντας στο αρχείο τις λεγόμενες «σκελετο-οφειλές». Πρόκειται για ληξιπρόθεσμα χρέη που για χρόνια «έσερνονταν» στα κιτάπια της εφορίας, επιβαρύνοντας το συνολικό δημόσιο χρέος, χωρίς όμως να έχουν καμία ρεαλιστική προοπτική είσπραξης.
Η τάση αυτή αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην αύξηση των ανεπίδεκτων είσπραξης, οι οποίες από 27,31 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2025 εκτοξεύτηκαν στα 35,03 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Αυτή η αύξηση, κατά 28,27%, ισοδυναμεί με 7,72 δισ. ευρώ οφειλών που μέσα σε μόλις δύο μήνες μεταφέρθηκαν σε ειδικό «συρτάρι», παύοντας να θεωρούνται πραγματικά εισπράξιμες, χωρίς όμως να διαγράφονται.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η οφειλή των 5,51 δισ. ευρώ που χαρακτηρίστηκε ανεπίδεκτη είσπραξης και, σύμφωνα με πληροφορίες, συνδέεται με την υπόθεση της Ακρόπολις Χρηματιστηριακή. Πρόκειται για μια παλιά και μεγάλη εκκρεμότητα που για χρόνια επιβάρυνε τις λίστες των ληξιπρόθεσμων χρεών, χωρίς να αποφέρει ουσιαστικά έσοδα στα ταμεία του κράτους.
Η διαδικασία χαρακτηρισμού μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης δεν είναι τυπική, αλλά περνά από αυστηρό έλεγχο. Η φορολογική διοίκηση εξετάζει αν έχουν εξαντληθεί όλα τα μέσα αναγκαστικής είσπραξης: από κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, μέχρι πλειστηριασμούς και διασταυρώσεις εισοδημάτων και περιουσίας. Εάν δεν εντοπιστεί κανένα εισπράξιμο στοιχείο, τότε η υπόθεση προχωρά στο επόμενο στάδιο.
Παράλληλα, ελέγχεται η ενεργή κατάσταση του οφειλέτη. Πολλές φορές πρόκειται για επιχειρήσεις που έχουν πτωχεύσει ή διαλυθεί εδώ και χρόνια, για φυσικά πρόσωπα χωρίς καθόλου περιουσία, ή για περιπτώσεις όπου οι κληρονόμοι έχουν αποποιηθεί την κληρονομιά. Επίσης, σημαντικό κριτήριο αποτελεί η παρέλευση μεγάλου χρονικού διαστήματος χωρίς καμία εξέλιξη στην υπόθεση.
Σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, για να χαρακτηριστεί ένα χρέος ως ανεπίδεκτο είσπραξης, πρέπει να πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:
* Να έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες μέσω ηλεκτρονικών μέσων της φορολογικής διοίκησης, ώστε να διαπιστωθεί η μη ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, των συνυπόχρεων, ή απαιτήσεων έναντι τρίτων.
* Να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης σε κινητά, ακίνητα ή απαιτήσεις, είτε από το Δημόσιο είτε από τρίτους, ή να έχει ολοκληρωθεί η εκκαθάριση και να έχει παύσει η πτώχευση, εφόσον πρόκειται για πτωχό.
* Να έχει διενεργηθεί έλεγχος από αρμόδιο ελεγκτή, ο οποίος με αιτιολογημένη έκθεση πιστοποιεί ότι η είσπραξη είναι αντικειμενικά αδύνατη.
* Να έχει υποβληθεί αίτηση ποινικής δίωξης, όπου προβλέπεται, ή να μην είναι δυνατή η υποβολή της.
* Για χρέη εταιρειών υπό εκκαθάριση ή πτώχευση, να έχει γίνει αναγγελία του Δημοσίου στις σχετικές διαδικασίες.
Η διαδικασία κλιμακώνεται ανάλογα με το ύψος της οφειλής. Για ποσά έως 300.000 ευρώ, η απόφαση λαμβάνεται σε επίπεδο ΔΟΥ ή τελωνείου. Για ποσά έως 3 εκατ. ευρώ, αρμόδιος είναι ο διοικητής της ΑΑΔΕ, ενώ για μεγαλύτερα ποσά εμπλέκεται η Ειδική Μονάδα Είσπραξης (ΕΜΕΙΣ).
Είναι κρίσιμο να σημειωθεί ότι ο χαρακτηρισμός ως ανεπίδεκτης είσπραξης δεν συνεπάγεται «κούρεμα» ή διαγραφή του χρέους. Οι οφειλές παραμένουν καταγεγραμμένες για τουλάχιστον δέκα χρόνια, η παραγραφή τους αναστέλλεται, οι δεσμεύσεις λογαριασμών και περιουσίας διατηρούνται, και ο οφειλέτης δεν μπορεί να λάβει φορολογική ενημερότητα. Εάν στο μεταξύ εντοπιστεί εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο, η υπόθεση επανέρχεται στο προσκήνιο και η διαδικασία είσπραξης επανεκκινεί.