Οικονομία 2026: Ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό, καθοδικοί για την ανάπτυξη

Η Eurobank, στο νέο εβδομαδιαίο δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία», επισημαίνει πως για το 2026 οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, ενώ για τον πραγματικό ρυθμό μεγέθυνσης είναι καθοδικοί. Μια περίοδος συνεχόμενων διαταραχών (shocks), τόσο από την πλευρά της προσφοράς όσο και της ζήτησης, χαρακτηρίζει την περίοδο 2020-2026.

Έξι χρόνια μετά την εφαρμογή των πρώτων αυστηρών μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, η οποία ουσιαστικά εγκαινίασε μια εποχή έντονων οικονομικών αναταραχών, η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει ικανοποιητική πορεία, σύμφωνα με αξιολογήσεις διεθνών και εγχώριων οργανισμών.

Ωστόσο, η πορεία αυτή ακολούθησε μια σειρά από κρίσεις: την ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, τις εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή το 2023, την ενίσχυση του προστατευτισμού το 2025 και, πιο πρόσφατα, τη σύρραξη στην ευαίσθητη περιοχή του Περσικού Κόλπου. Παράλληλα, η περίοδος σημαδεύτηκε από ισχυρές δημοσιονομικές και νομισματικές παρεμβάσεις, τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τη ραγδαία τεχνολογική πρόοδο, με την έναρξη της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, τα μεγάλα κέντρα δεδομένων και τα «έξυπνα» ρομπότ.

Η τεχνολογική πρόοδος, η βελτίωση των θεσμών και η αύξηση του ανθρώπινου κεφαλαίου αποτελούν τους πυλώνες για τη μακροπρόθεσμη μεγέθυνση των οικονομιών.

**2026: Νέοι κίνδυνοι από τον Περσικό Κόλπο**
Την τελευταία τετραετία, οι εκθέσεις επίσημων οργανισμών τόνιζαν την ύπαρξη καθοδικών κινδύνων για την ανάπτυξη και ανοδικών για τον πληθωρισμό, σενάρια που συνδέονταν με τη γεωπολιτική αστάθεια. Οι πρόσφατες πολεμικές επιχειρήσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής-Ισραήλ και Ιράν έχουν οξύνει αυτούς τους κινδύνους.

Οι συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο και το πιθανό «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγήσει σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και άλλων προϊόντων, επηρεάζοντας κυρίως την πλευρά της προσφοράς. Για την Ελλάδα, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, μια παρατεταμένη αύξηση των τιμών ενέργειας μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη, να επιταχύνει τον πληθωρισμό και να επιδεινώσει το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.

Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη της Ελλάδας το 2026 (στο 1,9% από 2,1%) και προς τα πάνω για τον πληθωρισμό (στο 3,1% από 2,1%). Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) μείωσε επίσης την εκτίμησή του για τον ρυθμό μεγέθυνσης στο 1,8% από 2,0%.

Η έκταση των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια, την ένταση και τη γεωγραφική έκταση των συγκρούσεων, καθώς και από τον χρόνο που θα χρειαστεί για την επανόρθωση των παγκόσμιων ροών ενέργειας και προϊόντων.

**Πρώιμα στοιχεία 2026: Βελτίωση προσδοκιών, επίμονος πληθωρισμός**
Πριν την έναρξη των εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο, τα πρώτα στοιχεία του 2026 έδειχναν βελτίωση των επιχειρηματικών προσδοκιών, αλλά και διατήρηση του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος ενισχύθηκε, ενώ ο δείκτης PMI μεταποίησης παρέμεινε σταθερά άνω του ορίου βελτίωσης.

Ο ετήσιος πληθωρισμός, βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), παρέμεινε κοντά στο 3,0% τους πρώτους μήνες του 2026. Ο πληθωρισμός των υπηρεσιών αυξήθηκε κατά 4,3%, ενώ των αγαθών κατά 2,1%, με τον πληθωρισμό των μη επεξεργασμένων τροφίμων (12,5%) να έχει κυρίαρχο ρόλο. Στις υπηρεσίες, ξεχώρισαν οι υπηρεσίες στέγασης (7,3%). Η κατηγορία «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» είχε τη μεγαλύτερη συνεισφορά στον πληθωρισμό του Φεβ-26.