Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επιδεινώνει την παγκόσμια οικονομία

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ο οποίος διανύει την τέταρτη εβδομάδα του χωρίς να διαφαίνονται ενδείξεις άμεσης αποκλιμάκωσης ή ένα σαφές σχέδιο εξόδου, έχει αρχίσει να επιφέρει ορατές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Η σημαντική μείωση των εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου, για αόριστο χρονικό διάστημα, οδηγεί σε έντονη άνοδο των τιμών της ενέργειας και του κόστους μεταφοράς των εμπορευμάτων.

Όπως επισημαίνει η Τράπεζα Πειραιώς στο νέο της δελτίο «Global Macro Trends | Διεθνείς Μακρο-Οικονομικές Τάσεις – Μάρτιος 2026», η κατάσταση αυτή εντείνει τις ανησυχίες για την αναθέρμανση του πληθωρισμού, αυξάνει τις πιέσεις για κρατικές παρεμβάσεις στήριξης ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, και ενισχύει την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές. Ως αποτέλεσμα, η οικονομική δραστηριότητα δυσχεραίνεται περαιτέρω και οι προοπτικές ανάπτυξης καθίστανται λιγότερο ευνοϊκές από τις αρχές του έτους. Παρ’ όλα αυτά, οι μεγάλες οικονομίες εξακολουθούν να παρουσιάζουν ικανοποιητικό ρυθμό ανάπτυξης.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο ρυθμός ανάπτυξης κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2025 διαμορφώθηκε στο 2,0% ετησίως, με συνολική ανάπτυξη 2,1% για το 2025. Ο πληθωρισμός, όπως αποτυπώνεται στον δείκτη PCE, παραμένει υψηλός σε σχέση με τον στόχο του 2% της Federal Reserve. Η αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από σχετική ισορροπία προσφοράς και ζήτησης, με περιορισμένο αριθμό νέων θέσεων εργασίας και απολύσεων. Ωστόσο, οι δαπάνες που σχετίζονται με τον πόλεμο επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό, ενώ τα προβλεπόμενα δασμολογικά έσοδα μειώνονται μετά από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που κήρυξε αντισυνταγματικούς τους «ανταποδοτικούς» δασμούς. Από την άλλη, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση για τη διαχείριση των ενεργειακών προκλήσεων, χάρη στην υψηλή εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Στην Ευρωζώνη, η ανάπτυξη το 2025 ανήλθε στο 1,4%, με τον πληθωρισμό γύρω στο 2% (στόχος της ΕΚΤ) και την ανεργία σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Οι πρόδρομοι επιχειρηματικοί δείκτες PMI καταδεικνύουν επέκταση της δραστηριότητας, εν μέρει λόγω της αισιοδοξίας από τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες, ενώ και οι καταναλωτές εμφανίζονται λιγότερο απαισιόδοξοι. Ωστόσο, η Ευρωζώνη, λόγω της έλλειψης επαρκών ενεργειακών πηγών και της εξάρτησής της από εισαγωγές πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε περιορισμούς της προσφοράς και αυξήσεις τιμών, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Στην Κίνα, τα οικονομικά στοιχεία των πρώτων μηνών δείχνουν συνέχιση της ανάπτυξης με ελαφρώς επιταχυνόμενο ρυθμό (4,5% ετησίως). Ο κυβερνητικός στόχος για φέτος έχει τεθεί στο 4,5%-5,0%. Οι εξαγωγές αναμένεται να παραμείνουν ο κινητήριος μοχλός, καθώς η ανάπτυξη της εσωτερικής ζήτησης δεν είναι ακόμη εφικτή, λαμβάνοντας υπόψη τα διαχρονικά προβλήματα στην αγορά ακινήτων. Η Κίνα, με αυξημένα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου και γεωγραφικά διαφοροποιημένες εισαγωγές, διαθέτει μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των ενεργειακών προκλήσεων.