Νέος εξωδικαστικός μηχανισμός: Προστασία πρώτης κατοικίας με «κουρέματα» και χαμηλότερες δόσεις

Ένα νέο μοντέλο στον εξωδικαστικό μηχανισμό φέρνει πλέον ουσιαστική προστασία της πρώτης κατοικίας, ανοίγοντας τον δρόμο για μεγαλύτερα «κουρέματα» οφειλών και χαμηλότερες δόσεις. Οι νέες ρυθμίσεις, που προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στοχεύουν στη μετατροπή του εξωδικαστικού σε ένα πραγματικό εργαλείο προστασίας της κατοικίας, καθώς έως σήμερα οι οφειλέτες δεν μπορούσαν να διαχωρίσουν το σπίτι τους από την υπόλοιπη περιουσία και τα εισοδήματά τους, με αποτέλεσμα μικρότερα «κουρέματα» και υψηλότερες δόσεις.
Η κεντρική καινοτομία της νέας παρέμβασης έγκειται στην παροχή της δυνατότητας επιλογής στον οφειλέτη. Πλέον, θα μπορεί να δηλώσει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την πρώτη του κατοικία, ακόμη και αν επιλέξει να ρευστοποιήσει τα υπόλοιπα περιουσιακά του στοιχεία, με απώτερο σκοπό την ταχύτερη και πιο βιώσιμη ρύθμιση των χρεών του.
Η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικού Χρέους επεξεργάζεται μια πρόταση η οποία θα παράγεται μέσω αλγορίθμου. Ο αλγόριθμος αυτός θα λαμβάνει υπόψη μόνο την αξία της κύριας κατοικίας – είτε την εμπορική είτε την αντικειμενική (βάσει ΕΝΦΙΑ), όποια είναι υψηλότερη – και όχι το σύνολο της περιουσίας του οφειλέτη. Ως αποτέλεσμα, η δόση και το «κούρεμα» θα ανταποκρίνονται άμεσα στην αξία του ακινήτου και στα εισοδήματα του οφειλέτη, οδηγώντας σε σημαντικά χαμηλότερες μηνιαίες επιβαρύνσεις και μεγαλύτερες διαγραφές χρεών, ειδικά στις περιπτώσεις όπου η αξία της κατοικίας υπολείπεται του συνολικού ύψους των οφειλών.
Το νέο σχήμα ενσωματώνει και έναν σαφή, δεσμευτικό όρο: η εκποίηση της υπόλοιπης περιουσίας θα εντάσσεται στη σύμβαση αναδιάρθρωσης και θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της διαδικασίας e-auction. Με αυτόν τον τρόπο, αντιμετωπίζεται το χρόνιο πρόβλημα ακινήτων που παρέμεναν «παγωμένα» χωρίς αγοραστή, επιβαρύνοντας σημαντικά την τελική πρόταση ρύθμισης.
Ο οφειλέτης θα διατηρεί το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση που θα παράγει ο μηχανισμός. Σε περίπτωση αποδοχής, θα συντάσσεται σύμβαση αναδιάρθρωσης, η οποία θα προβλέπει τη σταδιακή αποπληρωμή της αξίας της πρώτης κατοικίας προς τους χρηματοδοτικούς φορείς. Η διάσωση του ακινήτου θα εξαρτάται από την πλήρη τήρηση των όρων της συμφωνίας.
Η φιλοσοφία της παρέμβασης ευθυγραμμίζεται με την βασική αρχή όλων των προηγούμενων εργαλείων προστασίας κατοικίας – δηλαδή τη σταδιακή αποπληρωμή της αξίας του ακινήτου – αλλά σε ένα πιο λειτουργικό και ταχύτερο πλαίσιο. Στόχος είναι να προσφέρει μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία σε χιλιάδες οφειλέτες, ώστε να ρυθμίσουν τα χρέη τους και να διασφαλίσουν την κατοικία τους.