25 παρεμβάσεις 5,3 δισ. ευρώ για ενεργειακή αναβάθμιση, κοινωνική στέγαση και μεταφορές

Μια ευρεία δέσμη 25 παρεμβάσεων, συνολικού ύψους 5,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, παρουσιάστηκε σήμερα από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση. Οι δράσεις αυτές στοχεύουν στην ενίσχυση ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, προκειμένου να προχωρήσουν σε επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, να υποστηριχθεί η κοινωνική στέγαση και να εκσυγχρονιστούν οι δημόσιες και ιδιωτικές μεταφορές.

Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων, περιλαμβάνονται προγράμματα «Εξοικονομώ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και 10.000 μικρών επιχειρήσεων, εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, ανέγερση 2.350 κατοικιών για ευάλωτα νοικοκυριά, καθώς και αύξηση κατά 100 ευρώ ετησίως του επιδόματος θέρμανσης. Επιπλέον, δίνεται έμφαση στην προμήθεια νέων ηλεκτρικών λεωφορείων και συρμών μετρό, στην παροχή «κοινωνικού leasing» ηλεκτρικών οχημάτων, στην επιδοτούμενη αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων για μικρές επιχειρήσεις, και στην 100% επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης ατόμων με αναπηρία.

Οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται στην πρόταση της κυβέρνησης για την αξιοποίηση των πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, η οποία κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2026.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, τόνισε ότι οι δράσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου επιτυγχάνουν πολλαπλούς στόχους: οικονομική στήριξη οικογενειών και μικρών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των ευάλωτων, για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, ενίσχυση του κατασκευαστικού κλάδου, βελτίωση του κτιριακού αποθέματος, προστασία του περιβάλλοντος και εκσυγχρονισμό των δημόσιων μεταφορών. Χαρακτήρισε το Ταμείο ως σημαντικό αναπτυξιακό πυλώνα της οικονομίας, παράλληλα με το ΕΣΠΑ, τις αγροτικές επιδοτήσεις και το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, επισημαίνοντας την έντονη κοινωνική του διάσταση και τη μεγάλη ευκαιρία για την ελληνική οικονομία, η οποία θα αξιοποιηθεί πλήρως και χωρίς καθυστερήσεις.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε ότι τα μέτρα αποτελούν μια αποφασιστική προσπάθεια στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών και αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας. Αναφέρθηκε στη συσσωρευμένη γνώση που διαθέτει η χώρα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η οποία επιτρέπει ευελιξίες, καλύτερο σχεδιασμό και πρόνοια για όσους βρίσκονται στο κατώφλι της ενεργειακής ευαλωτότητας. Μέσω απλοποιημένων διαδικασιών, νέων περιβαλλοντικών υποδομών και άμεσων επιδοτήσεων, επιδιώκεται η βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, δήλωσε ότι η κυβέρνηση εξασφαλίζει τους απαραίτητους πόρους και επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις για τη συνέχιση της ανάπτυξης, τη στήριξη της κοινωνίας και τη βελτίωση της καθημερινότητας. Παρά τη διεθνή ρευστότητα, μέσα σε ένα περιβάλλον πολιτικής σταθερότητας, θεσμικής σοβαρότητας και δημοσιονομικής στοχοθεσίας, η υλοποίηση δεσμεύσεων συνεχίζεται με στόχο περισσότερες επενδύσεις, καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας και αύξηση των εισοδημάτων. Τόνισε ότι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με διάρκεια από το 2026 έως το 2032, έρχεται να προστεθεί στα χρηματοδοτικά εργαλεία για τη στήριξη ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Σημειώνεται ότι για τη στήριξη των πολιτών λαμβάνονται υπόψη εισοδηματικά, κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια, με ειδική μέριμνα για οικογένειες με άτομο με αναπηρία. Οι δράσεις διασφαλίζουν μια δίκαιη και ισόρροπη μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία, ενισχύοντας επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, κοινωνική στέγαση και φιλικές προς το περιβάλλον δημόσιες και ιδιωτικές μεταφορές. Η θεσμοθέτηση ενιαίας δομής διακυβέρνησης θα διασφαλίσει τον συντονισμό, την έγκαιρη υλοποίηση και τη μέγιστη αξιοποίηση των πόρων.

Δικαιούχοι των προγραμμάτων αναμένονται να είναι 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Έμφαση δίνεται σε οικογένειες, νοικοκυριά με μέλη ΑμεΑ, νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια, καθώς και σε επιχειρήσεις με έως 9 εργαζομένους και έως 2 εκατομμύρια ευρώ κύκλο εργασιών.

Αναλυτικότερα, οι 25 παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
1. **Εξοικονομώ για νοικοκυριά (1,2 δισ. €):** Ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών, με επιδότηση που μπορεί να ξεπερνά το 80%.
2. **Αλλαγή Συστήματος Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα (930 εκατ. €):** Εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων για τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά, με ποσοστά ενίσχυσης έως 80%.
3. **Αύξηση επιδόματος θέρμανσης (340 εκατ. €):** 100 ευρώ επιπλέον ετησίως για περίπου 780.000 δικαιούχους.
4. **Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης:** Ηλεκτρονική εγγραφή ευάλωτων πολιτών για ευκολότερη πρόσβαση σε μέτρα στήριξης.
5. **One-stop shops (22 εκατ. €):** Σημεία δωρεάν υποστήριξης σε κάθε Περιφέρεια για ευάλωτους πολίτες και επιχειρήσεις.
6. **Δωρεάν Έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (40 εκατ. €):** Επιδοτείται η έκδοση 200.000 ΠΕΑ για ευάλωτα νοικοκυριά.
7. **Ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών (435 εκατ. €):** Κατασκευή zero-energy διαμερισμάτων σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, για παραχώρηση με χαμηλό μίσθωμα.
8. **Εκσυγχρονισμός φοιτητικών εστιών (226 εκατ. €):** Αναβάθμιση 15 κτιρίων σε όλη τη χώρα για περίπου 5.600 φοιτητές.
9. **Κοινωνικό Leasing (174 εκατ. €):** Επιδοτήσεις για μίσθωση ηλεκτρικών αυτοκινήτων με χαμηλό μίσθωμα για 12.500 νοικοκυριά.
10. **100% Επιδότηση για Ατομικά Μέσα Μετακίνησης ΑμεΑ (51 εκατ. €):** Απόκτηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters κ.λπ. για 13.200 άτομα.
11. **Ενίσχυση στόλου αστικών λεωφορείων (129 εκατ. €):** Προσθήκη 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
12. **Αναβάθμιση 10 συρμών Μετρό Γραμμής 1 (60 εκατ. €):** Βελτίωση ενεργειακής απόδοσης και προσβασιμότητας.
13. **Αναβάθμιση σταθμών Μετρό Γραμμής 1 (7 εκατ. €):** Διασφάλιση πλήρους προσβασιμότητας σε όλους τους σταθμούς.
14. **Προμήθεια 12 νέων συρμών Μετρό Γραμμών 2 & 3 (210 εκατ. €):** Βελτίωση συχνότητας δρομολογίων.
15. **Ανάπτυξη Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική & Θεσσαλονίκη (10,2 εκατ. €):** Ευέλικτη υπηρεσία τοπικής συγκοινωνίας.
16. **Μεταφορές Κατά Παραγγελία σε αγροτικές/ημιαστικές περιοχές (44 εκατ. €):** Προμήθεια ηλεκτρικών λεωφορείων για ευάλωτους πολίτες.
17. **ATHENS MOVE: Δημοτική Συγκοινωνία (11,2 εκατ. €):** 4 νέες γραμμές δημοτικής συγκοινωνίας στην Αθήνα.
18. **Μεταφορά μαθητών με αναπηρία (219 εκατ. €):** Βελτίωση συστήματος μεταφοράς για περίπου 11.000 μαθητές.
19. **Αναβάθμιση προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς ΟΣΕ (50 εκατ. €):** Ασφαλής και ανεμπόδιστη χρήση από ευάλωτους χρήστες.
20. **Ψηφιακή χαρτογράφηση & καθοδήγηση σε σταθμούς Μετρό (5,5 εκατ. €):** Εφαρμογή εσωτερικής πλοήγησης με τεχνητή νοημοσύνη.
21. **Δημόσια Προσβάσιμα Σημεία Επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (135 εκατ. €):** Ανάπτυξη 4.400 σημείων φόρτισης.
22. **Υποδομές Ποδηλατοδρόμων και πεζών (93 εκατ. €):** Δημιουργία δικτύου ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων σε πόλεις της χώρας.
23. **Εξοικονομώ για επιχειρήσεις (394 εκατ. €):** Ενεργειακή αναβάθμιση κτιριακών υποδομών για 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.
24. **Απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων (289 εκατ. €):** Επιδοτήσεις για αγορά ή μίσθωση από πολύ μικρές επιχειρήσεις.
25. **Επιδότηση για αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά (68 εκατ. €):** 20.000€ επιδότηση για ιδιοκτήτες ταξί.