Χάος στα Μητρώα Οχημάτων: Ενεργά Ι.Χ. που έχουν ήδη καταστραφεί

Μια θλιβερή πραγματικότητα αναδύεται από την εκτεταμένη επανεξέταση των στοιχείων των οχημάτων, η οποία πραγματοποιείται από τα τέλη του 2024 από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων. Στα κρατικά μητρώα, πολλά παλιά οχήματα, που έχουν διαλυθεί σε μάντρες ανακύκλωσης, παραμένουν «ενεργά», συνεχίζοντας να χρεώνονται με τέλη κυκλοφορίας. Αυτό το παράδοξο δεν είναι μεμονωμένο, καθώς η διαδικασία αποκάλυψε σοβαρές ασυμφωνίες στα αρχεία, με 13.000 αυτοκίνητα να εμφανίζονται ταυτόχρονα ως «κατεστραμμένα» και «ενεργά».

Επιπλέον, η καταγραφή έδειξε ότι περίπου 3 εκατομμύρια οχήματα δεν διαθέτουν καταχωρημένο ΑΦΜ ιδιοκτήτη, ενώ σχεδόν 800.000 οχήματα άνω των 30 ετών παραμένουν τυπικά ενεργά. Το ζήτημα γίνεται πιο σύνθετο, καθώς σχεδόν 700.000 οχήματα δεν έχουν περάσει υποχρεωτικό ΚΤΕΟ, 243.904 εμφανίζονται ανασφάλιστα, και 113.382 είναι ασφαλισμένα αλλά οφείλουν τέλη κυκλοφορίας. Αυτά τα στοιχεία οδήγησαν σε μαζικές διασταυρώσεις και αποστολή ειδοποιήσεων για συμμόρφωση.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατηγορία οχημάτων που αποτυπώνει ένα διοικητικό κενό: Ι.Χ. που για την ΑΑΔΕ είναι ενεργά – άρα ανασφάλιστα, χωρίς ΚΤΕΟ και με οφειλές τελών – ενώ για τον δήμο έχουν ήδη απομακρυνθεί ως εγκαταλελειμμένα και έχουν καταστραφεί με επίσημο πιστοποιητικό. Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει από το 2018, οι δήμοι οφείλουν να διαβιβάζουν τα πιστοποιητικά καταστροφής στις Διευθύνσεις Μεταφορών των Περιφερειών για την οριστική διαγραφή. Όταν όμως αυτή η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται, το όχημα παραμένει ενεργό στα φορολογικά αρχεία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένα Ι.Χ. συνιδιοκτησίας, που αγοράστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Μετά το διαζύγιο των ιδιοκτητών, το όχημα χάθηκε. Παρότι είχε χαρακτηριστεί εγκαταλελειμμένο, απομακρυνθεί και καταστραφεί από τον Δήμο Αθηναίων το 2006 με πιστοποιητικό, εξακολουθούσε να εμφανίζεται ενεργό στο όνομα της συνιδιοκτήτριας. Παρόλο που το έγγραφο διαβιβάστηκε στη Διεύθυνση Μεταφορών της Περιφέρειας Αττικής, η οριστική διαγραφή από τα μητρώα της ΑΑΔΕ δεν ολοκληρώθηκε. Η ΑΑΔΕ απαιτεί την επίσημη διαβίβαση του πιστοποιητικού από τη Διεύθυνση Μεταφορών, ενώ οι υπηρεσίες Μεταφορών ζητούν την παράδοση άδειας κυκλοφορίας και πινακίδων, ακόμη και αν το όχημα έχει καταστραφεί. Το αποτέλεσμα είναι το όχημα να παραμένει ενεργό και να προκύπτουν οφειλές τελών κυκλοφορίας.

Ειδικοί που ασχολούνται με εκκρεμότητες οχημάτων τονίζουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Σε περιπτώσεις παλαιών συνιδιοκτησιών, διαζυγίων ή οχημάτων που απομακρύνθηκαν ως εγκαταλελειμμένα, η φυσική καταστροφή δεν συνοδεύτηκε πάντα από έγκαιρη διαγραφή από τα φορολογικά μητρώα. Αυτές οι υποθέσεις αναδεικνύονται συχνά κατά τη διάρκεια μαζικών διασταυρώσεων ή όταν οι ιδιοκτήτες προσπαθούν να προβούν σε μεταβίβαση ή ρύθμιση οφειλών. Αντίστοιχες περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί και σε παλαιά δίκυκλα.

Η ΑΑΔΕ έχει εντείνει τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις για ανασφάλιστα, χωρίς ΚΤΕΟ ή απλήρωτα τέλη, με αυτοματοποιημένο τρόπο. Οι επόμενες μαζικές διασταυρώσεις αναμένονται εντός του έτους, με στόχο την εκκαθάριση των μητρώων και την επιβολή κυρώσεων. Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα θέσης σε προσωρινή ακινησία οχημάτων που επί επτά συναπτά έτη εμφανίζονται χωρίς ασφάλιση, ΚΤΕΟ και τέλη.

Στο μεταξύ, η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη δημιουργία Ενιαίου Εθνικού Μητρώου Οχημάτων, το οποίο θα συγκεντρώνει δεδομένα από όλες τις αρμόδιες αρχές, με στόχο την αυτόματη και σε πραγματικό χρόνο ενημέρωση για κάθε μεταβολή. Μέχρι την πλήρη λειτουργία του, οι εκκρεμότητες για οχήματα που έχουν καταστραφεί αλλά δεν έχουν διαγραφεί από τα φορολογικά αρχεία, παραμένουν ανοιχτές.