ΕΝΦΙΑ: Νέες εκκαθαριστικές αναρτήθηκαν – Μειώσεις για εκατομμύρια ιδιοκτήτες, αυξήσεις σε στοχευμένες κατηγορίες

Η νέα εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ διαμορφώνει ένα σύνθετο φορολογικό τοπίο για την αγορά ακινήτων. Από τη μία πλευρά, εκατομμύρια ιδιοκτήτες αναμένεται να δουν σημαντικές μειώσεις στον φόρο που καλούνται να πληρώσουν. Από την άλλη, για συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων ενεργοποιούνται αυξημένες επιβαρύνσεις, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγούν ακόμη και σε διπλό φόρο.

Τα νέα εκκαθαριστικά αναμένεται να αναρτηθούν ηλεκτρονικά, ανοίγοντας τον κύκλο πληρωμών του φόρου ακινήτων για τη φετινή χρονιά. Για πολλούς φορολογούμενους η τελική επιβάρυνση θα είναι χαμηλότερη σε σχέση με το παρελθόν, καθώς ενεργοποιούνται διαφορετικοί μηχανισμοί εκπτώσεων που μπορούν να λειτουργήσουν συνδυαστικά. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου δύο εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων θα δουν αισθητή μείωση στον ΕΝΦΙΑ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το τελικό ποσό του φόρου μπορεί να μειωθεί έως και κατά 75%.

**Πώς προκύπτουν οι εκπτώσεις έως 75%**
Οι μεγάλες μειώσεις στον ΕΝΦΙΑ προκύπτουν όταν συνδυάζονται περισσότερες από μία εκπτώσεις. Το φορολογικό σύστημα προβλέπει διαφορετικές κατηγορίες ελαφρύνσεων, οι οποίες εφαρμόζονται με βάση εισοδηματικά, περιουσιακά και γεωγραφικά κριτήρια. Μία από τις βασικές ρυθμίσεις αφορά ιδιοκτήτες που έχουν κύρια κατοικία σε μικρούς οικισμούς. Για ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές με μικρό πληθυσμό προβλέπεται σημαντική μείωση του φόρου, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις που σχετίζονται με την αξία του ακινήτου και το εισόδημα του ιδιοκτήτη.

Η μείωση αυτή μπορεί να συνδυαστεί με τις εκπτώσεις που προβλέπονται για νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο φόρος μειώνεται κατά 50%, εφόσον η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας και τα εισοδήματα παραμένουν κάτω από τα προβλεπόμενα όρια. Όταν οι δύο αυτές ελαφρύνσεις λειτουργήσουν ταυτόχρονα, το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τον φορολογούμενο, οδηγώντας σε μείωση που φτάνει ακόμη και το 75%.

**Πλήρης απαλλαγή για ευάλωτα νοικοκυριά**
Εκτός από τις μεγάλες εκπτώσεις, το φορολογικό πλαίσιο προβλέπει και πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για ορισμένες κοινωνικές ομάδες. Η πλήρης απαλλαγή αφορά κυρίως πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες, καθώς και νοικοκυριά που έχουν μέλος με υψηλό ποσοστό αναπηρίας. Για να ισχύσει η απαλλαγή πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις που σχετίζονται με το οικογενειακό εισόδημα, τη συνολική επιφάνεια των ακινήτων και την αξία της περιουσίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο φόρος ακινήτων μηδενίζεται, γεγονός που αποτελεί σημαντική οικονομική ανάσα για τις οικογένειες που εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία.

**Έκπτωση φόρου μέσω ασφάλισης κατοικίας**
Ένας ακόμη μηχανισμός μείωσης του ΕΝΦΙΑ αφορά τα ασφαλισμένα ακίνητα. Οι ιδιοκτήτες που έχουν ασφαλίσει τις κατοικίες τους έναντι φυσικών καταστροφών μπορούν να λάβουν επιπλέον έκπτωση στον φόρο. Η έκπτωση αυτή μπορεί να φτάσει έως και το 20%, υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο ήταν ασφαλισμένο για ολόκληρο το έτος έναντι κινδύνων όπως σεισμός, πυρκαγιά και πλημμύρα. Η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει ενισχύσει την τάση ασφάλισης κατοικιών τα τελευταία χρόνια, καθώς πολλοί ιδιοκτήτες αξιοποιούν την έκπτωση για να μειώσουν τη συνολική φορολογική επιβάρυνση.

**Διπλός φόρος για συγκεκριμένα ακίνητα**
Παράλληλα με τις μειώσεις, υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες ο ΕΝΦΙΑ αυξάνεται σημαντικά. Αυτό συμβαίνει κυρίως με ακίνητα που βρίσκονται στην ιδιοκτησία τραπεζών ή εταιρειών διαχείρισης δανείων και έχουν αποκτηθεί μέσω πλειστηριασμών. Για αυτές τις περιπτώσεις προβλέπεται προσαύξηση του βασικού φόρου, η οποία οδηγεί ουσιαστικά σε διπλάσια επιβάρυνση σε σχέση με τον κανονικό ΕΝΦΙΑ. Η παρέμβαση αυτή έχει ως βασικό στόχο να περιορίσει τη συγκέντρωση μεγάλου αριθμού ακινήτων στα χαρτοφυλάκια τραπεζών και servicers και να ενθαρρύνει την επιστροφή τους στην αγορά. Η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης λειτουργεί ως κίνητρο ώστε τα ακίνητα αυτά να αξιοποιηθούν ή να διατεθούν προς πώληση, αντί να παραμένουν κλειστά για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

**Τι πρέπει να ελέγξουν οι ιδιοκτήτες**
Καθώς τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ θα αναρτηθούν ηλεκτρονικά, οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί για την περιουσία τους. Λάθη σε στοιχεία όπως η επιφάνεια του ακινήτου, το ποσοστό συνιδιοκτησίας ή η χρήση του ακινήτου μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερο φόρο από τον πραγματικό. Εξίσου σημαντικό είναι να έχουν δηλωθεί σωστά οι μεταβιβάσεις που πραγματοποιήθηκαν μέσα στο προηγούμενο έτος. Αν ένα ακίνητο δεν έχει αφαιρεθεί από το μητρώο του ιδιοκτήτη μετά από πώληση ή μεταβίβαση, ο φόρος θα συνεχίσει να υπολογίζεται κανονικά. Η νέα εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ επιβεβαιώνει ότι η φορολογία ακινήτων εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς εσόδων του κράτους, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιείται και ως εργαλείο πολιτικής για τη λειτουργία της αγοράς κατοικίας.