Ο χάρτης της κτηματαγοράς αλλάζει: λιγότερες πωλήσεις, περισσότερες οικογενειακές μεταβιβάσεις
Τα έσοδα από φόρους μεταβίβασης ακινήτων παρουσίασαν πτώση 7,4% το 2025, καθώς οι αγοραπωλησίες υποχωρούν και οι μεταβιβάσεις εντός οικογενειών αυξάνονται.
Η κτηματαγορά παρουσιάζει μια σταδιακή αλλαγή, με τα σπίτια που πωλούνται να μειώνονται και τις μεταβιβάσεις ακινήτων από γενιά σε γενιά να αυξάνονται. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για την εξέλιξη των φορολογικών εσόδων το 2025, οι αγοραπωλησίες ακινήτων κατέγραψαν πτώση 7,4%, ενώ αντίθετα παρατηρείται σημαντική άνοδος στις μεταβιβάσεις ακινήτων εντός οικογενειών.
Ειδικότερα, τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων, που περιλαμβάνει κατοικίες, οικόπεδα και αγροτεμάχια, ανήλθαν το 2025 στα 607,93 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση 48,56 εκατομμυρίων ευρώ σε σύγκριση με το 2024 (656,49 εκατομμύρια ευρώ). Η υποχώρηση αυτή αντικατοπτρίζεται και στις επιμέρους κατηγορίες: από τις πωλήσεις οικοδομών (κυρίως κατοικιών) τα έσοδα μειώθηκαν κατά 6,3% (503,45 εκατομμύρια ευρώ), ενώ στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροκτημάτων η πτώση ήταν ακόμη μεγαλύτερη, περίπου 12,35% (104,48 εκατομμύρια ευρώ). Δεδομένου ότι οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων παραμένουν αμετάβλητες από το 2022, η μείωση των εσόδων αποδίδεται αποκλειστικά στην υποχώρηση του όγκου των συναλλαγών.
Η πτωτική πορεία στην κτηματαγορά συνδέεται με τις πιέσεις που αντιμετώπισε η αγορά το 2025. Οι εισροές ξένων επενδυτικών κεφαλαίων μειώθηκαν, με τις καθαρές άμεσες επενδύσεις σε ακίνητα να διαμορφώνονται στο εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2025 στα 1,47 δισεκατομμύρια ευρώ, έναντι 1,93 δισεκατομμυρίων ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024, καταγράφοντας μείωση 23,9%. Παράλληλα, το κόστος κατασκευής παραμένει αυξημένο λόγω της ανατίμησης των οικοδομικών υλικών, ενώ οι τιμές των κατοικιών συνέχισαν να κινούνται ανοδικά, με αύξηση περίπου 7,7% έως το τρίτο τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Επιπλέον, η οικοδομική δραστηριότητα παρουσίασε μείωση 4,8% σε όγκο, επηρεασμένη και από τις εξελίξεις γύρω από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό.
Αντιθέτως, οι μεταβιβάσεις ακινήτων εντός οικογενειών παρουσιάζουν σημαντική άνοδο. Οι φόροι για δωρεές και γονικές παροχές ανήλθαν το 2025 σε 73,73 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 45,6% σε σχέση με το 2024 (50,63 εκατομμύρια ευρώ). Αξιοσημείωτη είναι και η αύξηση των φόρων και τελών από κληρονομιές, οι οποίοι διαμορφώθηκαν σε 192,3 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 184,46 εκατομμυρίων ευρώ το 2024, παρουσιάζοντας αύξηση περίπου 4,3%. Η αύξηση των εσόδων από δωρεές και γονικές παροχές καταγράφεται παρά το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ που ισχύει από το 2021 για μεταβιβάσεις μεταξύ συγγενών πρώτης κατηγορίας, γεγονός που υποδηλώνει έντονη κινητικότητα στις ενδοοικογενειακές μεταβιβάσεις.
Συνολικά, η φορολογία της ακίνητης περιουσίας παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Ο ΕΝΦΙΑ απέδωσε το 2025 περίπου 2,438 δισεκατομμύρια ευρώ, με οριακή μείωση 0,2% σε σχέση με το 2024 (2,444 δισεκατομμύρια ευρώ), η οποία οφείλεται κυρίως στις απαλλαγές που δόθηκαν σε περιοχές που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές.