Οδηγός επιβίωσης για τα τεκμήρια διαβίωσης: Πώς να μειώσετε τη φορολογική σας επιβάρυνση
Επτά κρίσιμες πηγές εισοδημάτων και ποσών που μπορούν να καλύψουν τεκμαρτές δαπάνες και να αποτρέψουν πρόσθετους φόρους.
Ακόμη και μετά τη μεσοσταθμική μείωσή τους κατά 30% για το τρέχον έτος, τα τεκμήρια διαβίωσης εξακολουθούν να λειτουργούν ως μηχανισμός που μπορεί να «φουσκώσει» τεχνητά το εισόδημα και να οδηγήσει σε πρόσθετους φόρους. Ιδιαίτερα οι φορολογούμενοι με χαμηλά ή ασταθή εισοδήματα βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με μια δυσανάλογη επιβάρυνση, καθώς το τεκμαρτό εισόδημα υπερβαίνει το πραγματικό. Παρόλο που ο κίνδυνος αυτός υφίσταται, υπάρχουν συγκεκριμένες δυνατότητες που μπορούν να περιορίσουν ή ακόμη και να μηδενίσουν τη διαφορά που προκύπτει από τα τεκμήρια.
Η ορθή συμπλήρωση της δήλωσης και η αξιοποίηση όλων των προβλεπόμενων κατηγοριών ποσών επιτρέπουν στον φορολογούμενο να καλύψει τις τεκμαρτές δαπάνες. Συνολικά, έως οκτώ διαφορετικές πηγές εισοδημάτων ή χρηματικών ποσών μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον σκοπό αυτό.
Οι οκτώ λύσεις που αναγνωρίζει η εφορία:
1. **Πραγματικά εισοδήματα του 2025:** Σε αυτά περιλαμβάνονται μισθοί, συντάξεις, επιδόματα ανεργίας, κέρδη από μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια, τόκοι από REPOS ή έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου, αποζημιώσεις και φιλοδωρήματα. Πολλά από τα ποσά αυτά εμφανίζονται προσυμπληρωμένα από την ΑΑΔΕ στους κωδικούς 619-620 του εντύπου Ε1. Όσα δεν έχουν καταχωριστεί αυτόματα μπορούν να δηλωθούν στους κωδικούς 659-660 και 661-662 για επιδόματα ανεργίας ή στους 689-692 για φιλοδωρήματα.
2. **Χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα:** Εφάπαξ, αποζημιώσεις από ασφαλιστικές εταιρείες ή για ηθική βλάβη, υποτροφίες, έκτακτες ενισχύσεις λόγω φυσικών καταστροφών, προνοιακά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, καθώς και το επίδομα γέννησης, μπορούν να καλύψουν τεκμήρια. Τα ποσά αυτά αναγράφονται στους κωδικούς 781-782 του πίνακα 6.
3. **Έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων:** Η εκποίηση ακινήτων, αυτοκινήτων, κινητών αντικειμένων αξίας άνω των 10.000 ευρώ, καθώς και τίτλων όπως μετοχές, ομόλογα, έντοκα γραμμάτια και μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων, μπορεί να αξιοποιηθεί. Στους κωδικούς 781-782 δηλώνεται το καθαρό ποσό που απομένει μετά την αφαίρεση της αξίας αγοράς.
4. **Αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών (ανάλωση κεφαλαίου):** Πρόκειται για εισοδήματα ή έσοδα πριν από το 2025 που δεν καταναλώθηκαν τότε και χρησιμοποιήθηκαν μέσα στο 2025. Η διαδικασία απαιτεί άθροιση όλων των εισοδημάτων και εσόδων προηγούμενων ετών, αφαίρεση τεκμηρίων και δαπανών και καταχώριση του καθαρού ποσού στους κωδικούς 787-788.
5. **Χρηματικά ποσά που εισήχθησαν στην Ελλάδα εντός του 2025:** Είτε σε ευρώ είτε σε ξένο νόμισμα, εφόσον αποδεικνύεται η νόμιμη προέλευσή τους από το εξωτερικό. Και αυτά δηλώνονται στους κωδικούς 781-782.
6. **Δάνεια:** Ποσά που προέρχονται από τραπεζικό δανεισμό ή από ιδιωτικά δάνεια μεταξύ συγγενών και τρίτων μέσα στο 2025 μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη τεκμηρίων, με αναγραφή στους ίδιους κωδικούς 781-782.
7. **Δωρεές και γονικές παροχές:** Που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2025. Κάθε σχετικό ποσό έχει τη δυνατότητα να μειώσει τη διαφορά τεκμηρίων, εφόσον δηλωθεί στους κωδικούς 781-782.
8. **Κέρδη από τυχερά παίγνια:** Όπως λαχεία, ΛΟΤΤΟ και ΤΖΟΚΕΡ. Τα ποσά αυτά λαμβάνονται υπόψη για την κάλυψη τεκμηρίων και συμπληρώνονται επίσης στους κωδικούς 781-782 του εντύπου Ε1. Αντίθετα, τα κέρδη από καζίνο δεν υπολογίζονται για τον συγκεκριμένο σκοπό.
Η σωστή αξιοποίηση των παραπάνω επιλογών μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την τελική φορολογική επιβάρυνση. Σε ένα σύστημα όπου τα τεκμήρια εξακολουθούν να λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας κατά της φοροδιαφυγής αλλά ταυτόχρονα δημιουργούν στρεβλώσεις, η γνώση των διαθέσιμων εργαλείων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποφυγή άδικων χρεώσεων.