Μεταρρυθμιστικό 2026: Ιδιωτικοποιήσεις και φορολογική αναδιοργάνωση στο επίκεντρο

Το 2026 αναμένεται να είναι ένα έτος-σταθμός για την ελληνική οικονομία, με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να θέτει σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Αυτό περιλαμβάνει την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων και τη ριζική αναδιοργάνωση του φορολογικού μηχανισμού, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου οικονομικού περιβάλλοντος που θα συνδυάζει την αποδοτικότητα του ιδιωτικού τομέα με την αποτελεσματικότητα του κράτους στην είσπραξη και κατανομή των φόρων.

Ο “μπλε φάκελος” των προτεραιοτήτων για το νέο έτος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον μετασχηματισμό της Ελληνικής Εταιρίας Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ) σε δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο, γνωστό και ως Sovereign Wealth Fund. Στόχος είναι η μεγιστοποίηση της αξίας της δημόσιας περιουσίας, που ξεπερνά τα 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ, μέσω στοχευμένων επενδύσεων, αναδιάρθρωσης των θυγατρικών εταιρειών και προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης. Αναμένεται η υλοποίηση επενδύσεων μέσω του Επενδυτικού Ταμείου Καινοτομίας και Υποδομών, η επιτάχυνση του μετασχηματισμού των θυγατρικών, η αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων και η δημοπράτηση νέων στρατηγικών έργων.

Στον τομέα των συμβάσεων, μετά τις παραχωρήσεις της Εγνατίας Οδού και του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) το 2025, προκρίνονται έξι σημαντικές δράσεις: η αξιοποίηση 1.000 ακινήτων της Εταιρίας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), η κατακύρωση διαγωνισμών για το αεροδρόμιο Καλαμάτας και τους λιμένες κρουαζιέρας Καβάλας και Κατάκολου, η υπογραφή σύμβασης για τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου, η έναρξη παραχώρησης για τις μαρίνες Αργοστολίου και Πύλου, και η είσοδος στρατηγικού επενδυτή στην Ελληνικές Αλυκές ΑΕ.

Παράλληλα, μέσω του Υπερταμείου, προωθούνται εμβληματικά έργα αστικής ανάπλασης, όπως η ΔΕΘ-Helexpo και το Κυβερνητικό Πάρκο “Ανδρέας Λεντάκης”, καθώς και έργα υποδομών, όπως η ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών και η δημιουργία κέντρων logistics στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Στον τομέα της φορολογικής είσπραξης, το 2026 φέρνει σημαντικές τομές. Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής σημειώνει αξιοσημείωτη πρόοδο, με την απώλεια εσόδων από ΦΠΑ να έχει μειωθεί κάτω από 11,4% το 2023, από 24% το 2019. Η επίτευξη περαιτέρω μείωσης θα προσφέρει στα κρατικά ταμεία δισεκατομμύρια ευρώ, που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν κοινωνικές πολιτικές, επενδύσεις ή μειώσεις φόρων. Εμβληματικό έργο για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι το υπό σύσταση ψηφιακό Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ, το οποίο θα συγκεντρώνει στοιχεία για όλα τα ακίνητα, επιδιώκοντας συνολική και συγκεντρωτική αποτύπωση πληροφοριών για ακρίβεια και διαφάνεια.

Επιπλέον, εντός του 2026 ολοκληρώνονται οι επενδύσεις της ΑΑΔΕ για την πλήρη ψηφιοποίηση των φορολογικών ελέγχων, με την υιοθέτηση συστήματος Business Intelligence (BI) με Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), την αντικατάσταση του συστήματος e-send για παρακολούθηση συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο, και την παράδοση συστήματος ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης εμπορευμάτων. Σε νομοθετικό επίπεδο, προωθείται το «Group taxation», ένα νέο πλαίσιο για τη φορολόγηση ομίλων επιχειρήσεων, που θα επιτρέπει την υποβολή ενιαίας φορολογικής δήλωσης, δημιουργώντας ένα ευέλικτο και ανταγωνιστικό φορολογικό περιβάλλον.

Όσον αφορά τον έλεγχο δαπανών, προωθείται το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων, το οποίο τέθηκε πιλοτικά σε λειτουργία πέρυσι και αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό στοιχείο άσκησης δημόσιας πολιτικής. Το Μητρώο θα τεθεί πιλοτικά σε λειτουργία έως τον Ιούνιο του 2026, εντάσσοντας αρχικά παροχές του ΟΠΕΚΑ, επιλεγμένες ενισχύσεις της ΔΥΠΑ, το επίδομα θέρμανσης και vouchers βρεφονηπιακών σταθμών. Παράλληλα, αναπτύσσεται εργαλείο επιχειρησιακής ευφυΐας για την παραγωγή συγκεντρωτικών αναφορών, που θα στηρίξουν την ανάπτυξη του Μητρώου Παροχών.