Ο Άρειος Πάγος βάζει «φρένο» σε χρέη, δημιουργώντας πονοκέφαλο 1 δισ. ευρώ
Νέα δεδομένα σε ρυθμίσεις χρεών ευάλωτων οφειλετών λόγω δικαστικής απόφασης – Κυβέρνηση και Τράπεζα της Ελλάδος σε έκτακτη σύσκεψη
Η απόφαση-σταθμός του Αρείου Πάγου για τις ρυθμίσεις χρεών ευάλωτων οφειλετών, στο πλαίσιο του Νόμου Κατσέλη, έχει δημιουργήσει έναν σοβαρό δημοσιονομικό γρίφο για το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Το θέμα απασχόλησε εκτενώς σε ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε χθες, με τη συμμετοχή του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, και του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα.
Παρότι η απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων του Αρείου Πάγου εστιάζει σε ζητήματα συμβάσεων μεταξύ ιδιωτών, η ουσία της είναι ότι επηρεάζει άμεσα το δημόσιο χρέος και τη δημοσιονομική πορεία της χώρας. Η δικαστική κρίση ορίζει πλέον με σαφήνεια ότι οι τόκοι στα δάνεια του νόμου Κατσέλη (Ν.3869/2010) θα υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου.
Αυτή η εξέλιξη πυροδοτεί ένα ντόμινο επιπτώσεων στα δημόσια οικονομικά. Η μείωση των απαιτήσεων από τους δανειολήπτες μεταφράζεται αυτόματα σε «τρύπα» στα έσοδα των τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής». Δεδομένου ότι τα senior ομόλογα αυτών των τιτλοποιήσεων φέρουν την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, το κράτος κινδυνεύει να επωμιστεί εκ νέου το οικονομικό βάρος.
Σύμφωνα με τεχνική μελέτη της KPMG, η επιβάρυνση για τις κρατικές εγγυήσεις δύναται να φτάσει ή και να υπερβεί το 1 δισ. ευρώ. Αν και το ποσό είναι διαχειρίσιμο, η εξέλιξη αυτή αποστέλλει ανησυχητικά μηνύματα στο εξωτερικό, προκαλώντας προβληματισμούς για τη δημοσιονομική πορεία και σταθερότητα, και δημιουργώντας αβεβαιότητα για ενδεχόμενες μελλοντικές επιπτώσεις από άλλες δικαστικές αποφάσεις.
Το δημόσιο χρέος, το οποίο η χώρα προσπαθεί να τιθασεύσει με θυσίες, προβλεπόταν στα 359,3 δισ. ευρώ για το 2026. Ενδεχόμενη ενεργοποίηση των εγγυήσεων απειλεί να το εκτοξεύσει στα 360,3 δισ. ευρώ, «φρενάροντας» την πτωτική πορεία των τελευταίων ετών. Το ρίσκο για το οικονομικό επιτελείο δεν περιορίζεται στα ήδη τιτλοποιημένα δάνεια. Εάν η ίδια λογική εφαρμοστεί σε αδιάθετα στεγαστικά ή σε δάνεια που σχεδιάζεται να ενταχθούν στο πρόγραμμα «Ηρακλής» στο μέλλον, η επιβάρυνση θα διευρυνθεί, υποθηκεύοντας πιθανώς την προσπάθεια της χώρας για επενδυτική βαθμίδα και αξιοπιστία.
Σε αυτό το πλαίσιο, η έκτακτη σύσκεψη υπό τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας, με τη συμμετοχή του Διοικητή της ΤτΕ, αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση εξετάζει τη χρήση ρητρών «εξαιρετικών περιστάσεων» και «ανωτέρας βίας» του προγράμματος «Ηρακλής» ως μηχανισμούς άμυνας. Ο στόχος είναι διπλός: να μην επιβαρυνθεί άμεσα ο Έλληνας φορολογούμενος, μέσω παράτασης των πληρωμών προς τους επενδυτές, και να μην κλονιστεί η αγορά και η τραπεζική πίστη. Τα κρατικά ταμειακά διαθέσιμα των 44 δισ. ευρώ λειτουργούν επίσης ως «άγκυρα» δημοσιονομικής σταθερότητας.
Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι οι αποφάσεις της Δικαιοσύνης θα γίνουν σεβαστές. Ωστόσο, η απόφαση του Αρείου Πάγου υπογραμμίζει τη διαρκή ανάγκη εγρήγορσης και προνοητικής στρατηγικής στα δημόσια οικονομικά, για την προστασία της δημοσιονομικής ισορροπίας από εκτροχιασμούς του παρελθόντος.