Νέα μέτρα για ακίνητα και συναλλαγές με το Δημόσιο: Τι αλλάζει για χιλιάδες πολίτες

Με μια σειρά από 4+1 νέα μέτρα, που ανακοίνωσε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, δίνεται οριστική λύση σε πολύπλοκα ζητήματα που αφορούν χιλιάδες ακίνητα, διευκολύνοντας αγοραπωλησίες και μεταβιβάσεις. Παράλληλα, εννέα επιπλέον ρυθμίσεις αναμένεται να μεταμορφώσουν την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών, απλοποιώντας τις συναλλαγές τους με το Δημόσιο.

Η μεγαλύτερη ανατροπή αφορά την οριστική απαλλαγή χιλιάδων ιδιοκτητών από νομικές περιπέτειες και διώξεις, για περιουσίες που κατέχουν νόμιμα εδώ και δεκαετίες. Συγκεκριμένα:

* **Εισαγωγή και μεταβίβαση κληρονομιαίων ακινήτων:** Για πρώτη φορά, διευκολύνονται όσοι κληρονομούν ακίνητα, αλλά δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν τον απαιτούμενο φόρο και να προχωρήσουν στην αποδοχή κληρονομιάς.
* **Ακίνητα και μεταβιβάσεις για χρέη:** Δίνεται λύση για περιπτώσεις όπου ακίνητα και οι μεταβιβάσεις τους έχουν “μπλοκάρει” λόγω οφειλών, ακόμα και αν η Εφορία έχει ήδη προχωρήσει σε κατάσχεση.
* **Κατάργηση τοπογραφικού για εντός σχεδίου περιοχές:** Χιλιάδες αγοραπωλησίες ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου απαλλάσσονται από το κόστος και την ταλαιπωρία έκδοσης τοπογραφικών διαγραμμάτων.

Τα νέα μέτρα, τα οποία θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση πριν κατατεθούν στη Βουλή, αλλάζουν ριζικά τα εξής:

**1. Αποχή του Δημοσίου από διεκδίκηση νόμιμα κατεχόμενων ακινήτων:**
Η σημαντικότερη ρύθμιση αφορά την παύση της διεκδίκησης ακινήτων ιδιωτών από το Δημόσιο, βάσει παρωχημένων τίτλων. Ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε παραδείγματα, όπως η διεκδίκηση ολόκληρης της Σαρωνίδας με οθωμανικά φιρμάνια ή πολυκατοικιών στην Καρδίτσα, όπου πολίτες κατοικούσαν επί δεκαετίες.

Οι τρεις βασικές παρεμβάσεις είναι:

* Το Δημόσιο δεν θα προβάλλει δικαιώματα κυριότητας ή δεν θα ασκεί αγωγές για ακίνητα που οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοί τους κατέχουν μεταγεγραμμένα μέχρι το 1975.
* Προστατεύονται ακίνητα όπου πολίτες, κυρίως πρόσφυγες, εγκαταστάθηκαν κατόπιν υπόδειξης δημόσιας αρχής, αποτρέποντας το Δημόσιο από αμφισβητήσεις δεκαετιών.
* Καλύπτονται περιπτώσεις πολιτών που κατέχουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που εξέδωσε η ίδια η διοίκηση, κλείνοντας όλες τις εκκρεμείς δίκες αμφισβήτησης κυριότητας (με εξαίρεση κοινόχρηστους χώρους, αρχαιολογικούς χώρους και δασικές εκτάσεις).

**2. Διευκολύνσεις στην πληρωμή φόρου κληρονομίας:**
Όσοι αδυνατούν να πληρώσουν τον φόρο κληρονομίας, δεν θα εμποδίζονται πλέον να πουλήσουν το κληρονομιαίο ακίνητό τους. Η πληρωμή του φόρου θα γίνεται πλέον κατά τη στιγμή της μεταβίβασης και της καταβολής του τιμήματος.

**3. Μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου:**
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) θα μπορεί να απελευθερώνει τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου, εφόσον ένα ποσοστό του τιμήματος παρακρατείται και αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ.

**4. Συμβολαιογράφοι “one-stop shop”:**
Οι συμβολαιογράφοι θα διασυνδεθούν με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) για την έκδοση ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου και με την ΑΑΔΕ για απαλλαγές φόρου. Θα υποβάλλουν ηλεκτρονικά τις δηλώσεις φόρου μεταβίβασης και θα καταβάλλουν τα σχετικά ποσά. Οι συμβαλλόμενοι θα παρίστανται μόνο για την υπογραφή του συμβολαίου, καθώς οι πληρωμές θα γίνονται από ειδικό, ακατάσχετο λογαριασμό.

**5. Κατάργηση υποχρέωσης σύνταξης τοπογραφικού:**
Για ακίνητα εντός σχεδίου περιοχών με κυρωμένη πράξη εφαρμογής και λειτουργούν κτηματολόγιο, καταργείται η υποχρέωση σύνταξης τοπογραφικού από ιδιώτη μηχανικό, καθώς τα απαραίτητα στοιχεία ενσωματώνονται στο κτηματολογικό φύλλο και την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.

**Διευκολύνσεις για συνεπείς πολίτες στις συναλλαγές με το Δημόσιο:**

Το νομοσχέδιο Χατζηδάκη προβλέπει επίσης εννέα νέες ρυθμίσεις για να επικρατήσει λογική στις δημόσιες συναλλαγές:

* **Αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση:** Όταν τα πιστοποιητικά διατίθενται ήδη από τη δημόσια διοίκηση, οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να τα προσκομίζουν. Ωστόσο, για όσους κάνουν κατάχρηση, θα προβλεφθούν αυξημένα πρόστιμα.
* **Ψηφιακή ενημέρωση πορείας αιτήσεων:** Οι πολίτες θα μπορούν να παρακολουθούν ψηφιακά την πορεία των αιτήσεών τους, αποφεύγοντας αγωνία και αβεβαιότητα.
* **Παρακολούθηση καταγγελιών:** Επώνυμες καταγγελίες θα μπορούν να παρακολουθούνται από τους πολίτες μέσω κωδικού, αντί να χάνονται “στα αζήτητα”.