Το 2026 φέρνει την απόλυτη διαφάνεια στα ακίνητα
Τέλος στο «ό,τι δηλώσεις» με ολοκλήρωση κτηματογράφησης και λειτουργία Μητρώου Ιδιοκτησίας – Προετοιμαστείτε για τετραπλές διασταυρώσεις στοιχείων
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος-ορόσημο για τους ελέγχους ακινήτων στην Ελλάδα, σηματοδοτώντας το τέλος του «ό,τι δηλώσεις». Μέσα στη χρονιά αναμένεται να ολοκληρωθούν δύο εμβληματικά έργα: η κτηματογράφηση σε όλη την επικράτεια και η πλήρης λειτουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
Αυτή η εξέλιξη αποτελεί μόνο την αρχή, καθώς ακολουθούν εκτεταμένες διασταυρώσεις στοιχείων με την Εφορία (μέσω ΜΙΔΑ, ΕΝΦΙΑ, δηλώσεων εισοδήματος και My Property-μισθωτηρίων), τους Δήμους (μέσω δηλώσεων ΤΑΠ) και το Υπουργείο Περιβάλλοντος (για στοιχεία τακτοποιήσεων ημιυπαίθριων και αυθαιρέτων).
Το «σύνδρομο της διπλής εικόνας» των ακινήτων, όπου χιλιάδες ιδιοκτήτες δήλωναν τα ακίνητά τους στο Κτηματολόγιο για κατοχύρωση τίτλων, ενώ ταυτόχρονα τα εμφάνιζαν «κουτσουρεμένα» στο Ε9 για αποφυγή φόρων, αναμένεται να λάβει τέλος. Το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ αποκάλυψε επίσης την «ανάποδη» απάτη, όπου επιτήδειοι εμφάνιζαν ανύπαρκτα αγροτεμάχια στο Ε9 για να εισπράττουν παράνομα αγροτικές επιδοτήσεις.
Για δεκαετίες, απλές δηλώσεις στο Ε9 και υπεύθυνες δηλώσεις αρκούσαν για να «νομιμοποιηθούν» παράνομες καταπατήσεις και αυθαιρεσίες. Ενδεικτικά, μέχρι το 2000, η έκταση που δηλωνόταν στο Ε9 ξεπερνούσε κατά πολύ την πραγματική έκταση της Ελλάδας, καθώς πολλοί δήλωναν δημόσιες εκτάσεις ή περιουσίες άλλων για να εδραιώσουν δικαιώματα.
Η κατάσταση άλλαξε σταδιακά με την επιβολή φόρων, όπως ο Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας, που οδήγησε στη δημιουργία offshore εταιρειών, και στη συνέχεια ο ΕΝΦΙΑ, που προκάλεσε μαζική διαγραφή ακινήτων από το Ε9.
Χωρίς ουσιαστικές διασταυρώσεις και με το Κτηματολόγιο να προχωρά με αργούς ρυθμούς, η ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα παρουσίαζε μια διπλή πραγματικότητα. Οι εκτιμήσεις για ακίνητα-φαντάσματα κυμαίνονταν αρχικά στις 80.000-90.000, αλλά με την κτηματογράφηση να καλύπτει πλέον σχεδόν τα 2/3 της χώρας, ο αριθμός των αποκλίσεων εκτιμάται πως θα φτάσει τις 100.000 με 120.000.
Η αντίστροφη μέτρηση για την κατάργηση των πλασματικών δηλώσεων ξεκίνησε το 2021 με την υποχρεωτική αναγραφή του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) στις δηλώσεις ΟΣΔΕ. Ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή της διασταύρωσης καθυστερούσε λόγω της ατελούς κτηματογράφησης. Με το κλείσιμο του Κτηματολογίου και στις τελευταίες εκκρεμείς περιοχές (Κέρκυρα, Θεσπρωτία, Κρήτη, Κυκλάδες), το 2026 θα σηματοδοτήσει την εποχή όπου κάθε τετραγωνικό μέτρο γης στην Ελλάδα θα έχει μοναδικό ψηφιακό αποτύπωμα.
Η νέα «φάμπρικα» που αποκαλύπτεται, συνδέεται με παράνομες επιδοτήσεις αγροτών, όπου δηλώνονταν στο ΟΣΔΕ εκτάσεις που ήταν δασικές, δημόσιες ή ανήκαν σε τρίτους. Με την υποχρεωτική αντιστοίχιση του ΑΤΑΚ με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), διαπιστώθηκε ότι χιλιάδες στρέμματα που λαμβάνουν επιδοτήσεις δεν ανήκουν στους δικαιούχους, είναι καταπατημένες δημόσιες εκτάσεις ή δεν διαθέτουν τίτλους ιδιοκτησίας.
Με την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και του ΜΙΔΑ, η ΑΑΔΕ θα διενεργεί ελέγχους νομό-νομό, εστιάζοντας σε διασταυρώσεις Κτηματολογίου – Ε9, MyProperty – Ε2, και Κτηματολογίου – ΟΣΔΕ. Το νέο ΜΙΔΑ, το οποίο θα ενημερώνεται αυτόματα από κάθε συμβολαιογραφική πράξη, δήλωση στο Κτηματολόγιο και μισθωτήριο, σε συνδυασμό με προηγμένα ευρετικά μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης, θα επιτρέπει την αποτελεσματική διαχείριση και έλεγχο των τεράστιων όγκων δεδομένων.