Έκρηξη τιμής ασφάλτου: Κίνδυνος για τα δημόσια έργα
Οι εργοληπτικές οργανώσεις ζητούν άμεση παρέμβαση από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για την αντιμετώπιση της 34% αύξησης σε μία εβδομάδα.
Σοβαρές ανησυχίες επικρατούν στον κλάδο των δημοσίων έργων, εξαιτίας της θεαματικής αύξησης της τιμής της ασφάλτου, η οποία μέσα σε μόλις μία εβδομάδα κατέγραψε άνοδο 34%. Το φαινόμενο αυτό, σε συνδυασμό με το ήδη αυξημένο ενεργειακό κόστος και την αβεβαιότητα που δημιουργεί η γεωπολιτική κατάσταση, ασκεί ασφυκτική πίεση στις τεχνικές εταιρείες και θέτει σε κίνδυνο την υλοποίηση σημαντικών έργων υποδομής.
Οι οργανώσεις ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ, με κοινή επιστολή τους προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρήστο Δήμα και τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, ζητούν επειγόντως μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης, προτείνοντας την επαναφορά ειδικής ρύθμισης απολογιστικής αποζημίωσης.
**Η εκτόξευση της τιμής της ασφάλτου**
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, η τιμή της ασφάλτου εκτινάχθηκε από 381,64 ευρώ ανά τόνο στις 28 Φεβρουαρίου 2026 σε 511,34 ευρώ ανά τόνο στις 7 Μαρτίου 2026. Αυτή η εξαιρετικά απότομη μεταβολή, όπως επισημαίνουν οι φορείς, καθιστά αδύνατη την απορρόφηση των αυξήσεων από τις υφιστάμενες συμβάσεις έργων.
Η άσφαλτος αποτελεί βασικό υλικό για την οδοποιία και τις τεχνικές παρεμβάσεις. Ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ, Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος, ανέφερε ότι το κόστος της ασφάλτου αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 30% έως 40% του προϋπολογισμού ενός έργου οδοποιίας, ενώ σε έργα αποκατάστασης μπορεί να φτάσει ακόμη και το 90%. Αυτό σημαίνει ότι κάθε απότομη μεταβολή τιμών επηρεάζει άμεσα και πολλαπλά τη βιωσιμότητα των έργων.
**Διαταραχή συμβάσεων και κίνδυνοι για τα έργα**
Οι εργοληπτικές οργανώσεις τονίζουν τη σοβαρή διατάραξη της συμβατικής ισορροπίας. Οι τιμές δημοπράτησης των έργων είχαν καθοριστεί με βάση διαφορετικές συνθήκες αγοράς, καθιστώντας ανέφικτη την απορρόφηση των σημερινών αυξήσεων.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι στην Ελλάδα υλοποιούνται αυτή την περίοδο μεγάλης κλίμακας έργα υποδομών, όπως:
* Αποκαταστάσεις οδικών δικτύων μετά από φυσικές καταστροφές, όπως στη Θεσσαλία.
* Μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι, όπως ο Ε65.
* Έργα αστικής οδοποιίας και συντήρησης δήμων.
Η συνέχιση της ανοδικής πορείας των τιμών μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις έργων, οικονομική ασφυξία αναδόχων, ακόμη και σε διακοπή εργασιών.
**Η λύση του 2022 ως πρότυπο**
Οι φορείς υπενθυμίζουν ότι σε παρόμοια συγκυρία, το 2022, η Πολιτεία είχε παρέμβει με το άρθρο 152 του νόμου 4938/2022. Η διάταξη αυτή επέτρεψε, κατ’ εξαίρεση, τον απολογιστικό καθορισμό της αξίας βασικών υλικών. Συγκεκριμένα:
* Η τιμή της ασφάλτου υπολογιζόταν με βάση τα ημερήσια δελτία τιμών διυλιστηρίου.
* Συντασσόταν ειδικό πρωτόκολλο απολογιστικής δαπάνης.
* Ο ανάδοχος αποζημιωνόταν με βάση την πραγματική τιμή ενσωμάτωσης του υλικού στο έργο.
Η τότε εφαρμογή της διάταξης θεωρήθηκε κρίσιμη για τη διατήρηση της ισορροπίας στην αγορά και την απρόσκοπτη εκτέλεση έργων.
**Το αίτημα για νέα έκτακτη ρύθμιση**
Σήμερα, οι εργοληπτικές οργανώσεις ζητούν την άμεση επαναφορά αντίστοιχου μηχανισμού, προσαρμοσμένου στις τρέχουσες συνθήκες. Προτείνουν:
* Απολογιστικό προσδιορισμό της αξίας της ασφάλτου με βάση επίσημα στοιχεία τιμών κατά τον χρόνο ενσωμάτωσης.
* Σύνταξη πρωτοκόλλου με πλήρη τεκμηρίωση και παραστατικά.
* Αφαίρεση της προϋπολογισθείσας τιμής από τα τιμολόγια και αντικατάστασή της με την πραγματική.
* Εφαρμογή της ρύθμισης και σε εν εξελίξει συμβάσεις για εύλογο χρονικό διάστημα.
Τονίζουν ότι η παρέμβαση αυτή δεν αφορά μόνο τη στήριξη του κλάδου, αλλά και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος.
**Γεωπολιτικές πιέσεις και ενεργειακό κόστος**
Η αύξηση της τιμής της ασφάλτου συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και τις διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή. Τα παράγωγα πετρελαίου, στα οποία ανήκει η άσφαλτος, επηρεάζονται άμεσα από τις διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας, δημιουργώντας ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένο κόστος και στα καύσιμα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη λειτουργία τους.
**Προειδοποίηση για το μέλλον των έργων**
Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν σαφές προειδοποιητικό σήμα για το σύνολο του συστήματος παραγωγής δημοσίων έργων. Χωρίς άμεση θεσμική παρέμβαση, ο κίνδυνος καθυστερήσεων, αναθεωρήσεων συμβάσεων και δημοσιονομικών πιέσεων είναι ορατός. Το ζητούμενο είναι η ταχύτητα αντίδρασης της Πολιτείας, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση των έργων, ιδίως αυτών που αφορούν την αποκατάσταση υποδομών και την ανάπτυξη, προστατεύοντας τόσο τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων όσο και την αξιοπιστία των δημοσίων συμβάσεων.