Εκσυγχρονισμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας: Νέο νομοσχέδιο φέρνει αλλαγές
Επιτάχυνση αδειοδοτήσεων, απλοποίηση διαδικασιών και ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών – Τι αλλάζει για τους Δήμους
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε σε διαβούλευση ένα νέο νομοσχέδιο που στοχεύει στον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ). Το νομοσχέδιο, το οποίο θα βρίσκεται σε διαβούλευση έως τις 14 Απριλίου 2026, αποσκοπεί στην επιτάχυνση της ανάπτυξης ΑΠΕ, στην ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών, καθώς και στην απλοποίηση των διαδικασιών και των αδειοδοτήσεων.
Συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 (RED III) για την αύξηση των ΑΠΕ, την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1405 και μερικώς την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1788. Οι εθνικοί στόχοι για τις ΑΠΕ επικαιροποιούνται, συνδέονται με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και στοχεύουν σε πολύ μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ μέχρι το 2030.
Ένα από τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου είναι η εισαγωγή διαδικασιών “fast track” για τις αδειοδοτήσεις. Ο χρόνος για την έκδοση αδειών ΑΠΕ και την τροποποίηση έργων μειώνεται, ενώ εισάγονται τυποποιημένες και απλοποιημένες διαδικασίες. Παράλληλα, δημιουργούνται “Ζώνες Επιτάχυνσης ΑΠΕ”, περιοχές όπου η εγκατάσταση ΑΠΕ καθίσταται ευκολότερη και περιορίζονται οι περιβαλλοντικές καθυστερήσεις. Επίσης, επιτρέπονται κοινά έργα ΑΠΕ με άλλα κράτη, με στόχο την υλοποίηση τουλάχιστον δύο τέτοιων έργων έως το 2030.
Το νομοσχέδιο προωθεί επίσης την καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες, με την υποστήριξη πιλοτικών έργων καινοτόμων ΑΠΕ, συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων αιολικών, και τον καθορισμό τεχνικών προδιαγραφών εξοπλισμού.
Στον τομέα της αγοράς ενέργειας, το νομοσχέδιο προσαρμόζει την αγορά στα νέα ευρωπαϊκά πρότυπα, βελτιώνοντας τον ανταγωνισμό και την ευελιξία του συστήματος, ενώ διευκολύνει τη συμμετοχή νέων παικτών και τις επενδύσεις σε αποθήκευση και παραγωγή.
Σημαντικές είναι και οι πολεοδομικές ρυθμίσεις, οι οποίες προσαρμόζουν τους κανόνες δόμησης για την εγκατάσταση ΑΠΕ και ενεργειακών υποδομών, καθιστώντας ευκολότερη τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών και ενεργειακών έργων.
Παράλληλα, εισάγονται κανόνες για την προστασία των δασών και τον περιβαλλοντικό έλεγχο των έργων, επιχειρώντας μια ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης ΑΠΕ και προστασίας του περιβάλλοντος. Τέλος, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τη στελέχωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας και την ενίσχυση των εποπτικών φορέων, ώστε το κράτος να μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά τον αυξημένο όγκο έργων ΑΠΕ.
Ενώ το νέο νομοσχέδιο αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, παράλληλα ενισχύει τον κεντρικό σχεδιασμό, περιορίζει τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και μεταβάλλει τη σχέση μεταξύ επενδύσεων και τοπικών κοινωνιών. Οι αλλαγές αυτές, όπως η επιτάχυνση αδειοδοτήσεων, η απλοποίηση διαδικασιών, η θέσπιση “Ζωνών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” και η τυποποίηση περιβαλλοντικών όρων, μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένο ουσιαστικό έλεγχο σε ευαίσθητες περιοχές και σε μικρότερο ρόλο των τοπικών κοινωνιών.