Νέο νομοσχέδιο: Οδηγός για τους Δήμους και η πρόταση για το Τέλος Ανθεκτικότητας

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών της ΚΕΔΕ, κ. Γ. Μουράτογλου, παρουσίασε μια εκτενή και τεκμηριωμένη εισήγηση σχετικά με το νέο σχέδιο νόμου «Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, Ταμείο Εκσυγχρονισμού και άλλες διατάξεις». Η παρουσίαση, που πραγματοποιήθηκε στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), εστίασε στις πολυεπίπεδες επιπτώσεις του νομοσχεδίου για τους δήμους της χώρας, αναδεικνύοντας τόσο τις θετικές παρεμβάσεις όσο και τις νέες υποχρεώσεις που τίθενται.

Η εισήγηση του κ. Μουράτογλου εντοπίζει έξι βασικούς άξονες επιρροής του νομοσχεδίου στους δήμους: αποσπάσεις προσωπικού σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), στελέχωση ειδικών υπηρεσιών μέσω αποσπάσεων, συγχρηματοδοτούμενες δράσεις ΕΣΠΑ, ωρίμανση συμβάσεων στρατηγικής σημασίας, δήλωση περιουσιακής κατάστασης (ΔΠΚ) και ρυθμίσεις για οργανισμούς όπως οι ΤΟΕΒ. Αυτές οι παρεμβάσεις αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία, τη στελέχωση και τη διαχείριση έργων των ΟΤΑ.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις αλλαγές που αφορούν τις αποσπάσεις προσωπικού. Εισάγεται η απαίτηση για σύμφωνη γνώμη του Δημάρχου ή του Περιφερειάρχη για τις αποσπάσεις, οι οποίες θα έχουν διάρκεια τριών ετών με δυνατότητα ανανέωσης. Επιπλέον, οι αποσπασμένοι θα μπορούν να καταλαμβάνουν θέσεις ευθύνης, ενώ παρατείνεται η παραμονή προσωπικού σε ΟΧΕ μέχρι την ολοκλήρωση των έργων, με στόχο την αποφυγή λειτουργικών κενών.

Μια από τις πλέον θετικές εξελίξεις για τους δημοτικούς προϋπολογισμούς αφορά τη χρηματοδότηση δράσεων ΕΣΠΑ. Το νομοσχέδιο προβλέπει την κάλυψη μη επιλέξιμων δαπανών σε δομές όπως τα Κέντρα Κοινότητας και τα ΚΗΦΗ μέσω της εθνικής συμμετοχής, ενώ οι υπερβάσεις δεν θα επιβαρύνουν πλέον τους δήμους. Αυτό αναμένεται να επιφέρει σημαντική αποσυμπίεση των δημοτικών οικονομικών.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν θεσπίζονται νέα τέλη, φόροι ή εισφορές. Το νομοσχέδιο χαρακτηρίζεται ως κυρίως οργανωτικό και διαχειριστικό, χωρίς άμεση επιβάρυνση για πολίτες και επιχειρήσεις.

Ο κ. Μουράτογλου κατέγραψε επίσης σημαντικά οφέλη για την Αυτοδιοίκηση, όπως η διασφάλιση της συνέχειας έργων μέσω αποσπάσεων, η μείωση του διοικητικού φόρτου μέσω της ΕΕΣΥΠ, η χρηματοδότηση κοινωνικών δομών και η δυνατότητα συμμετοχής των δήμων σε δράσεις ενεργειακής μετάβασης. Η δυνατότητα ωρίμανσης μεγάλων έργων μέσω κεντρικών μηχανισμών θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μειώνει τις καθυστερήσεις.

Ωστόσο, εντοπίζονται και νέες υποχρεώσεις για τους δήμους. Αυτές περιλαμβάνουν την επέκταση των υπόχρεων για δήλωση περιουσιακής κατάστασης (ΔΠΚ), την υποχρεωτική εμπλοκή αιρετών και στελεχών σε διαδικασίες ελέγχου, την προκαταβολή σημαντικού ποσοστού κόστους για την ωρίμανση έργων, και τον κίνδυνο απώλειας του δικαιώματος αρνησικυρίας σε περιπτώσεις καθυστερήσεων αποφάσεων. Αυτές οι ρυθμίσεις ενδέχεται να αυξήσουν τη διοικητική επιβάρυνση των δήμων.

Το πιο ουσιαστικό κομμάτι της εισήγησης αφορά την πρόταση για το «Τέλος Ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση». Ο κ. Μουράτογλου προτείνει την απόδοση του τέλους εξ ολοκλήρου στους δήμους, με κατανομή: 48% στους οικείους δήμους, 12% με αναδιανομή μέσω ΤΑΠ και 40% αποκλειστικά για έργα πολιτικής προστασίας. Η πρόταση αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης, ειδικά σε θέματα ανθεκτικότητας και φυσικών καταστροφών.

Συνολικά, η εισήγηση Μουράτογλου στην ΚΕΔΕ αποτελεί μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση του σύνθετου νομοσχεδίου, αναδεικνύοντας τις ευκαιρίες για βελτίωση της λειτουργικότητας των δήμων, τις προκλήσεις στη διοίκηση και τη διαφάνεια, καθώς και την ανάγκη για ουσιαστική οικονομική ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης. Η πρόταση για το Τέλος Ανθεκτικότητας ανοίγει το δρόμο για συζήτηση γύρω από την χρηματοδοτική αυτονομία των δήμων, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένων απαιτήσεων λόγω της κλιματικής κρίσης.