Το Υπουργείο Εσωτερικών “αξιολογεί” τους δήμους: Διαχειριστική συμμόρφωση αντί για πραγματική απόδοση
Κριτική στο μοντέλο αξιολόγησης των δήμων για τη διαχείριση απορριμμάτων, που εστιάζει στα χαρτιά και όχι στην πράξη.
Το Υπουργείο Εσωτερικών υιοθετεί ένα νέο μοντέλο αξιολόγησης για τους δήμους σχετικά με τη διαχείριση απορριμμάτων, το οποίο, σύμφωνα με τον μηχανικό διαχείρισης απορριμμάτων κ. Δ. Δαμάσκο, βασίζεται κυρίως σε διοικητικά κριτήρια και όχι στην πραγματική απόδοση. Η μέθοδος αυτή αποδίδει 40% βάρος στην ανακύκλωση, 20% στην υποβολή έκθεσης, 20% στην ύπαρξη κανονισμού και 20% στην ύπαρξη Τεχνικού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΤΣΔΑ).
Ωστόσο, το 60% της αξιολόγησης αφορά διαδικαστικά θέματα, όπως η αποστολή εγγράφων και η έγκριση κειμένων, αδιαφορώντας για την ουσιαστική δράση των δήμων. Το πρόβλημα, όπως επισημαίνει ο κ. Δαμάσκος, είναι ότι η ύπαρξη ΤΣΔΑ ή κανονισμού δεν συνεπάγεται την εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων στην πράξη. Πολλά τοπικά σχέδια είναι γενικόλογα, ανεφάρμοστα και αποκομμένα από την καθημερινή λειτουργία των δήμων, με αποτέλεσμα οι δήμοι να αξιολογούνται θετικά για την τυπική συμμόρφωση, ενώ συνεχίζουν να θάβουν σύμμεικτα απορρίμματα.
Αντί για αυτό το διοικητικό μοντέλο, προτείνεται ένα απλό και μετρήσιμο σύστημα πραγματικής αξιολόγησης, που θα βασίζεται σε τέσσερις βασικούς δείκτες: κιλά απορριμμάτων ανά κάτοικο, ποσοστό συνολικής ανακύκλωσης, ευρώ ανά τόνο διαχείρισης και κάτοικοι ανά εργαζόμενο. Αυτοί οι δείκτες αποκαλύπτουν την αλήθεια για την αποτελεσματικότητα του συστήματος. Όταν εφαρμόζονται, η εικόνα της «καλής λειτουργίας» πολλών δήμων καταρρέει, αποκαλύπτοντας όχι έλλειψη σχεδίων, αλλά έλλειψη εφαρμογής.
Η διεθνής εμπειρία, όπως στην περίπτωση της Σλοβενίας, αποδεικνύει ότι η επιτυχία δεν έγκειται στα καλύτερα σχέδια, αλλά στην εφαρμογή αυτονόητων πρακτικών: διαλογή στην πηγή, συλλογή πόρτα-πόρτα, διαχείριση βιοαποβλήτων και συστήματα «πληρώνω όσο πετάω». Αυτά αποτελούν λειτουργικά εργαλεία, όχι απλά διοικητικά έγγραφα. Το Υπουργείο, όμως, δεν αξιολογεί αυτά τα κρίσιμα στοιχεία, δημιουργώντας μια στρεβλή πραγματικότητα. Οι δήμοι μαθαίνουν να βελτιώνουν δείκτες γραφειοκρατίας, ενώ το σύστημα παραμένει στάσιμο.
Συμπερασματικά, η σημερινή «αξιολόγηση» δεν μετρά την πραγματική διαχείριση απορριμμάτων, αλλά τη διοικητική συμμόρφωση. Όσο αυτό συνεχίζεται, η χώρα θα παράγει σχέδια αντί για αποτελέσματα.
Δ.Σ. Δαμάσκος
25/03/2026
Δείτε τον Κόμβο
https://deiktesota.gov.gr/reports/1006