Νέο νομοσχέδιο για το υπαίθριο εμπόριο: Αλλαγές σε λαϊκές αγορές και στάσιμο εμπόριο
Εισάγονται νέες κατηγορίες αδειούχων, εποχικές θέσεις και απλουστεύονται οι διαδικασίες, με νέες προκλήσεις για τους δήμους.
Το Υπουργείο Ανάπτυξης θέτει σε δημόσια διαβούλευση ένα νέο σχέδιο νόμου που στοχεύει στην απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στο υπαίθριο εμπόριο. Το Μέρος Ε’ του νομοσχεδίου, που αφορά την απλοποίηση του καθεστώτος του υπαίθριου εμπορίου, περιλαμβάνει τροποποιήσεις στον νόμο 4849/2021, εστιάζοντας στις λαϊκές αγορές, το στάσιμο εμπόριο και τη λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος «Ανοικτή Αγορά» (Ο.Π.Σ.Α.Α.).
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) αξιολόγησε τις προτεινόμενες διατάξεις, αναγνωρίζοντας ότι συμβάλλουν στην απλούστευση διαδικασιών, την ενίσχυση της διαφάνειας και τη διευκόλυνση της συμμετοχής παραγωγών. Ωστόσο, επισημαίνει ότι παράλληλα δημιουργούνται νέες υποχρεώσεις και διοικητικές προκλήσεις για τους δήμους και τους φορείς λειτουργίας των λαϊκών αγορών.
Μια βασική αλλαγή έρχεται με το άρθρο 173, το οποίο εισάγει νέα κατηγορία αδειούχων παραγωγών πωλητών. Φυσικά πρόσωπα που διατηρούν μικρές επιχειρήσεις παραγωγής τυροκομικών προϊόντων, ακόμη και αν δεν είναι κτηνοτρόφοι, μπορούν πλέον να λάβουν άδεια, εφόσον δεν διαθέτουν εμπορικό κατάστημα λιανικής πώλησης. Απαραίτητα δικαιολογητικά περιλαμβάνουν ψηφιακή βεβαίωση τρέχουσας εικόνας επιχείρησης από την ΑΑΔΕ και τη δήλωση του ΟΣΔΕ. Σημαντική είναι η νέα υποχρέωση για τους δήμους και τους φορείς λειτουργίας λαϊκών αγορών σε Αττική και Θεσσαλονίκη να εκδίδουν την άδεια παραγωγού πωλητή εντός πέντε εργάσιμων ημερών, μια ρύθμιση που στοχεύει στην επιτάχυνση και τη διαφάνεια, αλλά μπορεί να δημιουργήσει δυσχέρειες σε μικρούς δήμους.
Το άρθρο 175 προβλέπει τη δημιουργία εποχικών θέσεων στις λαϊκές αγορές, οι οποίες μπορούν να φτάνουν έως το 10% των συνολικών θέσεων. Αυτές οι θέσεις θα αποδίδονται σε παραγωγούς πωλητές για έως και έξι μήνες, με ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής αιτήσεων και κλήρωσης μέσω του Ο.Π.Σ.Α.Α., ενισχύοντας τη διαφάνεια και τις ίσες ευκαιρίες.
Επιπλέον, απλουστεύεται η διαδικασία γνωστοποίησης κενών θέσεων, με τους δήμους να έχουν πλέον υποχρέωση απλής καταγραφής και ενημέρωσης του Υπουργείου Ανάπτυξης, αντί για την προηγούμενη, πιο σύνθετη διαδικασία. Παρατηρείται, ωστόσο, ότι η μη τήρηση της υποχρέωσης θα επιφέρει διοικητικές κυρώσεις, ενώ το Υπουργείο μπορεί να αναλάβει τη διαδικασία εάν οι θέσεις δεν προκηρυχθούν εντός τριμήνου, περιορίζοντας την αυτονομία των δήμων.
Ο αριθμός των θέσεων που μπορεί να διεκδικήσει ένας πωλητής αυξάνεται έως έξι, προσφέροντας ευελιξία, αλλά δημιουργώντας νέα δεδομένα στη διαχείριση. Το άρθρο 189 επεκτείνει τη χορήγηση προσωρινών θέσεων στάσιμου εμπορίου από Μάιο έως Σεπτέμβριο σε ανέργους, υφιστάμενους αδειούχους και πολιτιστικούς συλλόγους, κυρίως για κινητές καντίνες ή φορητές εγκαταστάσεις, ενισχύοντας την τοπική οικονομία και πολιτιστική δραστηριότητα, αν και αυξάνοντας τις υποχρεώσεις ελέγχου των δήμων.
Τέλος, με το άρθρο 191, το σύστημα «Ανοικτή Αγορά» (Ο.Π.Σ.Α.Α.) επεκτείνεται και στην κεντρική εποπτική αρχή και τους ειδικούς φορείς λειτουργίας λαϊκών αγορών για Αττική και Θεσσαλονίκη, με στόχο την ενίσχυση του ελέγχου, της διαφάνειας και του συντονισμού, αυξάνοντας παράλληλα τις απαιτήσεις διαχείρισης και συνεργασίας.
Συνολικά, το νομοσχέδιο εκσυγχρονίζει το υπαίθριο εμπόριο, αλλά οι αυξημένες διοικητικές υποχρεώσεις για τους δήμους καθιστούν αναγκαία την εξέταση μηχανισμών ψηφιακής διασύνδεσης και την ενίσχυση των διοικητικών δομών τους για αποτελεσματική εφαρμογή.