Αναπτυξιακοί Οργανισμοί: Η ΚΕΔΕ ζητά επανεξέταση της ένταξης στη Γενική Κυβέρνηση
Σοβαρές ανησυχίες και αιτήματα για θεσμική αποκατάσταση εκφράστηκαν στη συνεδρίαση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας.
Στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) προκλήθηκε έντονη συζήτηση και αναδείχθηκαν σημαντικές αποκαλύψεις σχετικά με την πρόσφατη απόφαση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) να εντάξει τους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΑΟΤΑ) στο Μητρώο Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Η ΚΕΔΕ, μετά από συνεδρίαση, κατέληξε σε απόφαση που ουσιαστικά ζητά την αποκατάσταση της λειτουργίας των εν λόγω οργανισμών, υποστηρίζοντας ότι η ένταξή τους έγινε χωρίς καμία διαβούλευση με την αυτοδιοίκηση, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία τους. Πολλοί συμμετέχοντες εξέφρασαν την άποψη ότι οι νέες διατάξεις προήλθαν ως αποτέλεσμα πιέσεων από εταιρείες που αντιλαμβάνονται απώλεια εσόδων.
Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ανώνυμες εταιρείες ειδικού σκοπού των ΟΤΑ πρώτου και δεύτερου βαθμού, λειτουργούν υπέρ του δημοσίου συμφέροντος, υποστηρίζοντας δήμους και περιφέρειες στην υλοποίηση έργων, μελετών και αναπτυξιακών δράσεων. Η σύστασή τους και η δράση τους θεσμοθετήθηκε με τον Νόμο 4674/2020. Ωστόσο, η πρόσφατη ένταξή τους στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης από την ΕΛΣΤΑΤ έχει δημιουργήσει ένα θεσμικό και λειτουργικό κενό, επιβάλλοντας αυστηρότερες διαδικασίες και δυσλειτουργικές υποχρεώσεις.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, τόνισε ότι η ένταξη των ΑΟΤΑ στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης πραγματοποιήθηκε χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με την αυτοδιοίκηση ή τους ίδιους τους οργανισμούς. “Οι συγκεκριμένες εταιρείες συμπεριλήφθηκαν στους φορείς της γενικής κυβέρνησης χωρίς να ερωτηθούμε. Ούτε οι ίδιοι οι ΑΟΤΑ ερωτήθηκαν,” δήλωσε, προσθέτοντας ότι η αυτοδιοίκηση πλέον εστιάζει στην εξεύρεση λύσεων για το μέλλον. Η πρόταση της ΚΕΔΕ προβλέπει τη “θεραπεία” της πράξης της ΕΛΣΤΑΤ, ώστε οι υποχρεώσεις και η λειτουργία των Αναπτυξιακών Οργανισμών να περιορίζονται σε αυτές που ορίζει ο νόμος 4674/2020. Υπάρχει δέσμευση του Υπουργού Εσωτερικών, κ. Λιβάνιου, για νομοθετικές διορθώσεις, αν και το σχετικό βιβλίο δεν έχει ακόμη παραδοθεί στην ΚΕΔΕ.
Στη συζήτηση εκφράστηκαν επιφυλάξεις, με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Οικονομικών, κ. Γιάννη Μουρατόγλου, να επισημαίνει ότι η ένταξη αποτελεί πολιτική επιλογή και όχι αυθαίρετη ενέργεια της ΕΛΣΤΑΤ, συνδεδεμένη με θεσμικές υποχρεώσεις, όπως η εφαρμογή του νόμου για τις δημόσιες συμβάσεις 4412 και η ανάρτηση στη Διαύγεια. Ο ίδιος υπογράμμισε την πολυπλοκότητα του θέματος και την ανάγκη εξέτασής του σε πολιτικό επίπεδο.
Ο τ. δήμαρχος Αιγάλεω, κ. Δημήτρης Μπίρμπας, εξέφρασε τη διαφωνία του με τη δημιουργία των αναπτυξιακών οργανισμών, κάνοντας λόγο για “σαθρό θεσμικό πλαίσιο”, αλλά απέφυγε να δημιουργήσει δυσκολίες στους δημάρχους. Αντίθετα, ο κ. Δανιηλίδης τόνισε τον καθοριστικό ρόλο των ΑΟΤΑ στην ωρίμανση μελετών και την αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, ειδικά για έργα ευρωπαϊκών προγραμμάτων και ΕΣΠΑ, επισημαίνοντας ότι η ένταξη στο καθεστώς της Γενικής Κυβέρνησης κινδυνεύει να ακυρώσει την ευελιξία τους.
Σχεδόν όλοι οι ομιλητές ανέφεραν ότι οι μελέτες μέσω των αναπτυξιακών οργανισμών είναι σημαντικά φθηνότερες από τις αντίστοιχες μέσω τυπικών διαδικασιών δημοσίων συμβάσεων, ενώ αναφέρθηκαν και πιέσεις από εταιρείες που αισθάνονται ότι οι ΑΟΤΑ περιορίζουν την αγορά μελετών.
Παρά τις διαφορετικές απόψεις, η ΚΕΔΕ κατέληξε σε ομόφωνη κατεύθυνση: η αυτοδιοίκηση πρέπει να παρέμβει πολιτικά για να διορθωθεί η κατάσταση. Η τελική απόφαση θα ζητά από την κυβέρνηση την επανεξέταση της ένταξης των ΑΟΤΑ στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης και τη θεσμική αποκατάσταση του ρόλου τους, ασκώντας πολιτική πίεση για να διασφαλιστεί η λειτουργία τους σύμφωνα με τον αρχικό τους σκοπό: την ενίσχυση της αναπτυξιακής ικανότητας των δήμων και την επιτάχυνση έργων προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.