Νέα Εγκύκλιος για τη Διαχείριση Κινδύνων στον Δημόσιο Τομέα

Αναλυτικές οδηγίες και σημαντικές διευκρινίσεις σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 5013/2023 για τη διαχείριση κινδύνων στον δημόσιο τομέα περιλαμβάνει νέα εγκύκλιος που εκδόθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Η εγκύκλιος, η οποία έρχεται να συμπληρώσει τις οδηγίες του 2023, υπενθυμίζει στους φορείς του Δημοσίου τις υποχρεώσεις τους για τη σύσταση και λειτουργία μηχανισμών διαχείρισης κινδύνων, ενισχύοντας τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την πρόληψη φαινομένων διαφθοράς.

Σύμφωνα με το Κεφάλαιο Ζ’ του ν. 4795/2021, όπως αυτό τροποποιήθηκε από τον ν. 5013/2023, όλοι οι φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου είναι υποχρεωμένοι να διαθέτουν μηχανισμό διαχείρισης κινδύνων. Η υποχρέωση αυτή, η οποία δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην Κεντρική Διοίκηση, επεκτείνεται από τις 20 Ιανουαρίου 2025 σε όλους τους φορείς του δημόσιου τομέα που καλύπτονται από το άρθρο 2 του νόμου. Οι εν λόγω φορείς έπρεπε να έχουν ήδη προχωρήσει στη σύσταση ή τον ορισμό των σχετικών οργάνων εντός τριών μηνών, δηλαδή έως τις 20 Απριλίου 2025. Η νέα εγκύκλιος καλεί όσους φορείς δεν έχουν ακόμη συμμορφωθεί να προχωρήσουν άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες.

Η νομοθεσία παρέχει τρεις εναλλακτικές οργανωτικές μορφές για τη λειτουργία διαχείρισης κινδύνων: Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνων (με μορφή Διεύθυνσης, Τμήματος ή Αυτοτελούς Γραφείου), Ομάδα Διαχείρισης Κινδύνων (όταν δεν είναι εφικτή η δημιουργία οργανικής μονάδας) ή ορισμός υπαλλήλου ως Διαχειριστή Κινδύνων. Η επιλογή της μορφής οργάνωσης πρέπει να γίνεται με βάση τα χαρακτηριστικά του φορέα, όπως η οργανωτική του δομή, το εύρος των αρμοδιοτήτων και οι επιχειρησιακές ανάγκες, με σύσταση οργανικής μονάδας για φορείς με πιο σύνθετη λειτουργία.

Ως προς τη στελέχωση, τα όργανα διαχείρισης κινδύνων πρέπει να απασχολούν υπαλλήλους κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ με γνώση ή εμπειρία στη διαχείριση κινδύνων, ή με σχετική πιστοποίηση ή τίτλο σπουδών. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο Πιστοποιητικό Επαγγελματικής Επάρκειας Διαχειριστή Κινδύνων, που παρέχεται από το ΕΚΔΔΑ. Απαγορεύεται η στελέχωση από υπαλλήλους ΙΔΟΧ, μετακλητούς ή εσωτερικούς ελεγκτές λόγω ασυμβίβαστου. Οι πράξεις σύστασης ή ορισμού των οργάνων πρέπει να κοινοποιούνται εντός ενός μήνα στο Υπουργείο Εσωτερικών και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Παρέχεται επίσης η δυνατότητα υποστήριξης των οργάνων από εξωτερικούς ειδικούς μέσω σύμβασης παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών, εφόσον τεκμηριωθεί η έλλειψη εσωτερικών δεξιοτήτων. Για τους ΟΤΑ α’ βαθμού, προβλέπεται η ανάθεση της λειτουργίας διαχείρισης κινδύνων σε εξωτερικό πάροχο, εάν δεν πληρούνται τα κριτήρια για σύσταση μονάδας εσωτερικού ελέγχου. Ωστόσο, ο εξωτερικός πάροχος έχει συμβουλευτικό ρόλο και δεν υποκαθιστά τα αρμόδια όργανα.

Εξαιρέσεις από τις διατάξεις προβλέπονται για Υπουργεία που εποπτεύουν Ένοπλες Δυνάμεις ή Σώματα Ασφαλείας, αλλά μόνο μετά από έκδοση προεδρικού διατάγματος. Μέχρι τότε, οι φορείς αυτοί υπάγονται κανονικά στις διατάξεις του νόμου. Στόχος είναι η ενίσχυση της ακεραιότητας στη δημόσια διοίκηση, μέσω του εντοπισμού και της πρόληψης κινδύνων.