Η Θεσσαλονίκη προχωρά σε δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ μετά από 23.000 υπογραφές
Ιστορική στιγμή για τη δημοκρατική συμμετοχή: οι πολίτες διεκδικούν λόγο για το μέλλον της πόλης.
Η πρωτοβουλία πολιτών για τη διενέργεια δημοψηφίσματος σχετικά με το μέλλον της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση, καθώς το αίτημα συγκέντρωσε πάνω από 23.000 έγκυρες υπογραφές, υπερβαίνοντας κατά πολύ το απαιτούμενο όριο. Αυτή η εξέλιξη, με σημαντικό θεσμικό και πολιτικό αντίκτυπο, ανοίγει τον δρόμο για το πρώτο επίσημο δημοτικό δημοψήφισμα στην Ελλάδα και φέρνει ξανά στο επίκεντρο το ζήτημα της συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων για τον αστικό σχεδιασμό και το μέλλον της Θεσσαλονίκης.
Η επιτυχία αυτή υπερβαίνει το χωρικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα της ΔΕΘ, αποτελώντας σημείο καμπής για τη δημοκρατική λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης, σε μια περίοδο όπου ο θεσμός των δημοτικών δημοψηφισμάτων βρίσκεται υπό εθνική συζήτηση, με τον νέο Κώδικα να καταργεί το δικαίωμα των πολιτών να τα προκαλούν.
Η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος για τη ΔΕΘ ανακοίνωσε με υπερηφάνεια την υπέρβαση του στόχου των 23.000 μοναδικών και έγκυρων υπογραφών δημοτών Θεσσαλονίκης. Ξεκινώντας στις 7 Απριλίου 2025, το εγχείρημα φάνταζε δύσκολο, όμως η ενεργή συμμετοχή εκατοντάδων μελών, εθελοντών και, κυρίως, η επιμονή των Θεσσαλονικέων άνοιξε τον δρόμο για το πρώτο επίσημο δημοτικό δημοψήφισμα στη χώρα.
Το δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ δεν αφορά μόνο το μέλλον του εκθεσιακού κέντρου ή την ανάγκη για ένα μητροπολιτικό πάρκο, αλλά αποτελεί σημείο τομής για τη συμμετοχή, τη δημοκρατία και την αυτοδιοίκηση. Για τον λόγο αυτό, η επιτροπή συνεχίζει τη συλλογή υπογραφών έως το τέλος του μήνα, ώστε το αίτημα να κατατεθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης στις 2 Μαρτίου. Με την επιτυχία αυτή, οι 23.000 υπογραφές μπορούν να αυξηθούν, ενισχύοντας το αίτημα έναντι πιθανών εμποδίων από όσους αντιτίθενται στη συμμετοχή των πολιτών.
Σύμφωνα με τον νόμο, η διοίκηση του δήμου έχει έναν μήνα για τον έλεγχο των υπογραφών και του αιτήματος, και στη συνέχεια να εισηγηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο την προκήρυξη δημοψηφίσματος. Εφόσον το ερώτημα είναι σαφές, μη μεροληπτικό και απαντάται με «ναι» ή «όχι», η προκήρυξη πρέπει να προχωρήσει. Το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί εντός ενός μήνα από την απόφαση, μετά από δημόσιο διάλογο που υποχρεούται να οργανώσει το δημοτικό συμβούλιο.
Η διοίκηση του Δήμου έχει δεσμευτεί δημόσια για την τήρηση του νόμου, και εκφράζεται η ελπίδα να μην υπάρξουν νομικά κωλύματα ή προσπάθειες αλλοίωσης του αιτήματος. Υπενθυμίζεται ότι η αρχική πρόταση για δημοψήφισμα είχε απορριφθεί από την πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου.
Για την εγκυρότητα του αποτελέσματος, απαιτείται συμμετοχή τουλάχιστον 40% των εκλογέων. Το δημοψήφισμα θα έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα, αλλά αναμένεται να μην αψηφηθεί η θέληση των δημοτών. Αυτή η διαδικασία μπορεί να δώσει ένα οριστικό τέλος σε μια διαμάχη 12 ετών, από την εγκατάλειψη του σχεδίου για νέα ΔΕΘ στη Σίνδο και πάρκο στο κέντρο.
Η Οργανωτική Επιτροπή δηλώνει ότι θα σεβαστεί το αποτέλεσμα και θα δώσει τη μάχη για τη συμμετοχή, καλώντας και τις υπόλοιπες πλευρές, συμπεριλαμβανομένης της δημοτικής αρχής και των συλλογικοτήτων, να πράξουν το ίδιο.
Ανεξαρτήτως αποτελέσματος, δύο βασικά κέρδη έχουν ήδη επιτευχθεί: Πρώτον, κατέστη σαφές ότι το Υπερταμείο, ως ιδιοκτήτης της ΔΕΘ, δεν μπορεί να αποφασίζει ερήμην της πόλης, υποχωρώντας από το αρχικό πλάνο κατασκευής τερατωδών κτιρίων. Επιδιώκεται η απόσυρση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος και η επιστροφή της ιδιοκτησίας της ΔΕΘ στην πόλη. Δεύτερον, ενώ η κυβέρνηση προετοιμάζεται να καταργήσει ουσιαστικά τα δημοτικά δημοψηφίσματα, το δημοψήφισμα της Θεσσαλονίκης προσφέρει ένα θετικό παράδειγμα υπεράσπισης της δημοκρατίας και της αυτοδιοίκησης.
Η επιτροπή καλεί όλους να συνεχίσουν μαζί, υπογράφοντας και διαδίδοντας την πλατφόρμα συλλογής υπογραφών: parkodeth.gr