Νέες διατάξεις για την αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών και φυσικών καταστροφών

Τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026, πραγματοποιήθηκε κοινή συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος, με κύριο θέμα την επεξεργασία του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών», στοχεύει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι στις κλιματικές προκλήσεις.

Στη συνεδρίαση, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Γιάννης Κεφαλογιάννης, τόνισε τη σημασία της ουσιαστικής διαβούλευσης που προηγήθηκε, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τις εποικοδομητικές επισημάνσεις από συνδικαλιστικούς, κοινωνικούς και επιστημονικούς φορείς. «Υιοθετήθηκαν πάρα πολλές από αυτές τις προτάσεις τους» δήλωσε, επισημαίνοντας ότι το νομοσχέδιο κινείται στις σωστές κατευθύνσεις.

Αναφερόμενος σε κριτικές, ιδιαίτερα από την πλευρά της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και του Κομμουνιστικού Κόμματος, ο κ. Κεφαλογιάννης παρατήρησε ότι η περιγραφή του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ για την Πολιτική Προστασία, όσον αφορά τις αδυναμίες ενός κοινού συστήματος διοίκησης και διαχείρισης περιστατικού, συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με τις προτεινόμενες διατάξεις του νομοσχεδίου. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στην υιοθέτηση του “incident command system” (σύστημα διοίκησης συμβάντων) στο Άρθρο 13, το οποίο διασφαλίζει την ενιαία δομή διοίκησης, την ξεκάθαρη κατανομή ρόλων, την κοινή ορολογία, το σύστημα πληροφόρησης, την αξιοποίηση μέσων και την κοινή επιχειρησιακή εικόνα. Σήμερα, όπως επεσήμανε, ο συντονισμός βασίζεται συχνά στην εμπειρία και την καλή συνεργασία, κάτι που οδηγεί σε ασάφειες και επικαλύψεις όταν αυτές απουσιάζουν.

Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης τους “κανόνες εμπλοκής” στο Άρθρο 12, ένα εγχειρίδιο που θα καθορίζει τις εντολές, την ευθύνη, τα μέτρα ασφαλείας και τις ενέργειες των πυροσβεστών, θωρακίζοντάς τους νομικά. Αντίστοιχα, στο Άρθρο 16 προβλέπεται η δημιουργία “Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντος”, τα οποία θα λειτουργούν ως το “μυαλό” της επιχείρησης επί του πεδίου, συγκεντρώνοντας όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και διασφαλίζοντας την κοινή επιχειρησιακή εικόνα.

Επιπλέον, τα Άρθρα 8 και 9 του νομοσχεδίου αφορούν τη θεσμική αποτίμηση των φυσικών καταστροφών, την άντληση διδαγμάτων και τη διάχυση καλών πρακτικών, αποσκοπώντας στην πρόληψη μελλοντικών λαθών. Στον τομέα της πρόληψης, δίνεται έμφαση στη μετάφραση των γενικόλογων διαπιστώσεων σε συγκεκριμένες θεσμικές και οργανωτικές ρυθμίσεις.

Σχετικά με την έκθεση Goldammer, ο Υπουργός ανέφερε ότι πολλές από τις προτάσεις της υιοθετούνται στο σχέδιο νόμου, όπως η θέσπιση ενός δεκαετούς σχεδίου ολοκληρωμένης διαχείρισης δασικών πυρκαγιών στο Άρθρο 11, καλύπτοντας την έλλειψη μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης την ανάγκη για τοπικά σχέδια πρόληψης, τα οποία θα μεταφράζουν τις μακροπρόθεσμες κατευθύνσεις στις ανάγκες κάθε περιοχής, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του ανάγλυφου και της τοπογραφίας. Επιδιώκεται η δημιουργία μιας υποχρεωτικής εθνικής βάσης δεδομένων για τη συγκέντρωση, επεξεργασία και διάχυση κρίσιμων πληροφοριών, καλύπτοντας την έλλειψη συντονισμένων πληροφοριών και την ύπαρξη διάσπαρτων μελετών.

Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι οι χώρες της Μεσογείου, όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία, εφαρμόζουν ήδη εδώ και δεκαετίες τοπικά σχέδια πρόληψης, καθώς και χώρες όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Αυστραλία.

Σε σχέση με τις αρμοδιότητες των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), διευκρινίστηκε ότι δεν μετακυλίονται επιπλέον αρμοδιότητες, αλλά το κράτος θα λειτουργεί ως υποστηρικτικός πυλώνας, παρέχοντας εθνικά πρότυπα, οδηγίες, μεθοδολογία ανάλυσης κινδύνου και εργαλεία εκτίμησης τρωτότητας. Επιπλέον, προβλέπεται η πρόσληψη 350 υπαλλήλων από το Υπουργείο για τις δομές Πολιτικής Προστασίας των ΟΤΑ, με σκοπό τη δημιουργία ενός σταθερού επιχειρησιακού πυρήνα.

Τέλος, γίνεται σύνδεση του σχεδιασμού με την υλοποίηση δράσεων και τη χρηματοδότησή τους, αντιμετωπίζοντας την χαμηλή απορρόφηση πόρων από τους Δήμους. Αναφέρεται επίσης η αναδιάρθρωση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) και η ενίσχυσή της με 36 ανακριτικά κλιμάκια σε όλη την Ελλάδα, με στόχο τη διερεύνηση των αιτίων των πυρκαγιών και την πρόληψη μελλοντικών συμβάντων.

Ολοκληρώνοντας, ο κ. Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε στην “προδιαγεγραμμένη καύση”, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για μια ελεγχόμενη, χαμηλής έντασης, επιστημονικά σχεδιασμένη διαδικασία, που αποσκοπεί στη μείωση του επιφανειακού καύσιμου υλικού και στη δημιουργία ζωνών με χαμηλότερη ένταση καύσης, προκειμένου να διευκολυνθεί η κατάσβεση. Η εφαρμογή της, όπως τονίστηκε, απαιτεί συνεργασία δασικών και πυροσβεστικών υπηρεσιών, άδεια δασαρχείου και έγκριση του αρμόδιου Υπουργού, και εφαρμόζεται ήδη σε άλλες μεσογειακές χώρες με θετικά αποτελέσματα.