Νέο ψηφιακό μοντέλο οδικής ασφάλειας: ΟΤΑ και Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζουν τους κανόνες

Σε πλήρη μετάβαση προς ένα σύγχρονο, ψηφιακό μοντέλο οδικής ασφάλειας βρίσκονται οι δήμοι και οι περιφέρειες της χώρας, υιοθετώντας προηγμένα συστήματα επιτήρησης που αξιοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η έκδοση του Νόμου 5256/2025 (ΦΕΚ Α’ 223/08.12.2025), ο οποίος αφορά την «Ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας», έδωσε για πρώτη φορά τη δυνατότητα στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο, ιδιαίτερα μέσω του άρθρου 8, επιτρέποντάς τους να εγκαθιστούν και να διαχειρίζονται κάμερες εντός των διοικητικών τους ορίων.

Η πρωτοβουλία αυτή, ειδικά για τους μεγάλους αστικούς δήμους που διαθέτουν οργανωμένη Δημοτική Αστυνομία, προχωρά ταχύτατα με την τοποθέτηση καμερών σε «κόμβους κινδύνου». Πέρα από την άμεση βελτίωση της ασφάλειας στους δρόμους, υπάρχει και ένα σημαντικό οικονομικό κίνητρο: όταν οι ΟΤΑ αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου την προμήθεια και εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού με δικούς τους πόρους, εξασφαλίζουν ένα υψηλότερο ποσοστό από τα έσοδα που προκύπτουν από τα πρόστιμα, σε αντίθεση με την κεντρική διαχείριση από το κράτος.

Τα αποκαλυπτικά στοιχεία που προέκυψαν από την πιλοτική φάση στην Αττική, η οποία διήρκεσε από τον Δεκέμβριο του 2025 έως τον Ιανουάριο του 2026, ανέδειξαν το μέγεθος της πρόκλησης. Μέσα σε μόλις 25 ημέρες (19/12/2025 – 13/01/2026), καταγράφηκαν 28.973 παραβάσεις. Μια περαιτέρω αύξηση παρατηρήθηκε το τετραήμερο 18–21 Ιανουαρίου 2026, με τις παραβάσεις να φτάνουν τις 40.691. Η συντριπτική πλειονότητα αυτών αφορούσε παραβίαση ερυθρού σηματοδότη και κίνηση σε διαβάσεις πεζών, με 28.736 συνολικά περιστατικά.

Οι κάμερες νέας γενιάς, ενσωματώνοντας αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι ικανές να εντοπίζουν τη χρήση κινητού κατά την οδήγηση, τη μη χρήση ζώνης ασφαλείας ή κράνους, καθώς και την παράνομη κίνηση σε λεωφορειολωρίδες και στη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ). Ενδεικτικά, στη Λεωφόρο Συγγρού, καταγράφηκαν πάνω από 1.000 παραβάσεις για χρήση κινητού και μη χρήση ζώνης μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες.

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης, οι οκτώ «έξυπνες» κάμερες που είχαν εγκατασταθεί σε κεντρικούς δρόμους της Αττικής τέθηκαν σε κανονική λειτουργία τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026. Ωστόσο, λίγα μόλις 24ωρα αργότερα, η διαδικασία βεβαίωσης και αποστολής των κλήσεων ουσιαστικά «πάγωσε». Η αιτία δεν είναι τεχνικής φύσεως, αλλά εντοπίζεται σε οργανωτικά ζητήματα. Αν και οι καταγραφές διαβιβάζονται κανονικά στο κεντρικό σύστημα της Τροχαίας, απαιτείται ανθρώπινη επαλήθευση πριν από την τελική επιβολή κάθε κλήσης. Ο τεράστιος όγκος των παραβάσεων, σε συνδυασμό με την έλλειψη επαρκούς προσωπικού και τις ανεπαρκείς υποδομές, καθιστά την άμεση διαχείριση αδύνατη. Ως εκ τούτου, αποφασίστηκε η προσωρινή διακοπή της διαδικασίας βεβαίωσης, ώστε να μην συσσωρεύονται εκκρεμότητες.

Παρά τις αρχικές προσδοκίες, η αποστολή των κλήσεων, είτε μέσω SMS είτε μέσω έγγραφης ειδοποίησης, δεν είναι ακόμη πλήρως αυτοματοποιημένη. Το σύστημα δεν έχει επιτύχει την ολοκληρωμένη διασύνδεση με το ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον του gov.gr, γεγονός που εμποδίζει την άμεση ψηφιακή βεβαίωση χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Αυτός ο «ενδιάμεσος» μηχανισμός λειτουργεί πλέον ως το κύριο σημείο συμφόρησης.

Ο κεντρικός πυλώνας του νέου πλαισίου είναι το Ενιαίο Ηλεκτρονικό Σύστημα (ΕΗΣ), το οποίο τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στο πλαίσιο αυτό, οι κάμερες θα διαβιβάζουν κρυπτογραφημένα δεδομένα, τα οποία θα διασταυρώνονται αυτόματα με το Αρχείο Αδειών Οδήγησης, το Φορολογικό Μητρώο της ΑΑΔΕ και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας, με στόχο την ελαχιστοποίηση της ανθρώπινης παρέμβασης.