Δήμοι σε αναβρασμό: Η κυβέρνηση εξετάζει ρύθμιση για την τακτοποίηση αυθαιρέτων σε δημόσια κτίρια

Η κυβέρνηση εξετάζει την παροχή δυνατότητας στους δήμους να τακτοποιήσουν ακίνητα δημοσίου ενδιαφέροντος που έχουν αυθαιρεσίες, ένα θέμα κρίσιμης σημασίας που αφορά χιλιάδες σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις και άλλες δημοτικές υποδομές σε όλη την Ελλάδα. Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος, Νίκος Ταγαράς, επιβεβαίωσε στη Βουλή ότι το ζήτημα των αυθαιρέτων απασχολεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, διευκρινίζοντας ότι η τρέχουσα συζήτηση επικεντρώνεται αποκλειστικά σε δημοτικά κτίρια και υποδομές δημόσιας χρήσης. Αν και δεν δόθηκε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, η προώθηση μιας σχετικής ρύθμισης φαντάζει πιθανή, καθώς αποτελεί πάγιο αίτημα πολλών δημάρχων, οι οποίοι επιθυμούν να εντάξουν τα κτίριά τους σε ενεργειακά και χρηματοδοτικά προγράμματα.

Το ζήτημα τέθηκε με ένταση στο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), εξαιτίας της εφαρμογής του πλαισίου για τις Ηλεκτρονικές Ταυτότητες Κτιρίων, των παρατάσεων που έχουν δοθεί και της σύνδεσής τους με τις προσκλήσεις χρηματοδότησης. Οι δήμοι αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες, ιδίως με σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις και λοιπά κτίρια δημόσιας χρήσης, τα οποία συχνά στερούνται οικοδομικής άδειας, δεν εμπίπτουν στο προ του 1955 καθεστώς, ή έχουν υποστεί λειτουργικές παρεμβάσεις για κοινωνικούς λόγους.

Ο δήμαρχος Πηνειού, Αλέξης Καστρινός, υπενθύμισε ότι, σύμφωνα με τον ν. 4495/2017, η προθεσμία για την έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου σε κτίρια δημόσιας χρήσης έληγε στις 31 Ιανουαρίου, ενώ η τακτοποίηση αυθαιρεσιών Κατηγορίας 1 έως 4 προβλέπεται έως τις 31 Μαρτίου 2026, με δυνατότητα παράτασης έως το 2028. Ωστόσο, η Κατηγορία 5 παραμένει εκτός ρύθμισης, καθιστώντας αδύνατη την εκπόνηση ενεργειακών μελετών, τη συμμετοχή σε χρηματοδοτικά προγράμματα, ακόμη και βασικές εργασίες συντήρησης. Ο κ. Καστρινός ζήτησε ρητά παράταση έως το 2028 και για τα δημόσια κτίρια Κατηγορίας 5, προκειμένου να μην αποκλειστούν κρίσιμες δημοτικές υποδομές. Σχετικά με το πρόγραμμα e-Κούρος, επισήμανε ότι σχεδόν όλες οι αθλητικές εγκαταστάσεις της χώρας αντιμετωπίζουν δομικά προβλήματα, ελλείψεις σε στατικές μελέτες και σοβαρά νομικά κενά.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Σίμος Δανιηλίδης προειδοποίησε για «χιονοστιβάδα προστίμων», καθώς ακόμα και μικρές λειτουργικές παρεμβάσεις, όπως διαχωριστικά, τουαλέτες ΑμεΑ ή μικρές προσθήκες, οδηγούν σε πρόστιμα που υπολογίζονται στο σύνολο του εμβαδού του κτιρίου. Αυτό, όπως τόνισε, μπορεί να εμποδίσει την ένταξη σχολείων σε προγράμματα όπως το «Μαριέττα Γιαννάκου» ή σε δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Πρότεινε, με νομική τεκμηρίωση, την απαλλαγή των δημοτικών κτιρίων από τέτοιου τύπου πρόστιμα, όταν οι παρεμβάσεις έγιναν για λόγους δημόσιου συμφέροντος.

Ο αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλος, ενημέρωσε ότι το αίτημα των δήμων κατατέθηκε στο τελευταίο ερανιστικό νομοσχέδιο. Ωστόσο, η απάντηση του Υπουργείου Εσωτερικών αναφέρει ότι η ζητούμενη δυνατότητα καλύπτεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Αυτή η απάντηση προκάλεσε επιφυλάξεις, με τα μέλη του Δ.Σ. να ζητούν επίσημες διευκρινίσεις και σαφή νομική τεκμηρίωση, ώστε οι δήμοι να προχωρήσουν χωρίς τον φόβο προστίμων ή αποκλεισμού από χρηματοδοτήσεις.