Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ως πυλώνας στήριξης της αγροτικής οικονομίας
Νέες προκλήσεις και ευκαιρίες για τους Έλληνες παραγωγούς, με έμφαση στην αξιοποίηση του προγράμματος LEADER
Η αγροτική οικονομία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, αντιμετωπίζοντας πολλαπλές προκλήσεις. Η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη συμφωνία Mercosur, σε συνδυασμό με τα διαχρονικά και πρόσφατα προβλήματα του αγροτικού τομέα –όπως το αυξημένο κόστος παραγωγής, η πίεση στις τιμές, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και η έλλειψη υποδομών και ανθρώπινου δυναμικού– δημιουργούν ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας για τους Έλληνες παραγωγούς. Σε αυτό το σύνθετο σκηνικό, ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αναδεικνύεται πιο κρίσιμος από ποτέ.
Οι δήμοι, υπερβαίνοντας τον ρόλο τους ως απλοί διαχειριστές της καθημερινότητας, μπορούν και οφείλουν να λειτουργήσουν ως πυλώνες τοπικής ανθεκτικότητας. Μέσω της οργάνωσης και της έμπρακτης στήριξης της αγροτικής οικονομίας, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο, με πρωταρχικό και θεμελιώδες το πρόγραμμα LEADER του Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΣΣ) ΚΠ 2023–2027, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά.
**Παράδειγμα καλής πρακτικής: Ο Δήμος Δομοκού και το πρόγραμμα LEADER**
Σε αυτή τη λογική εντάσσεται η συνάντηση εργασίας που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026 στο Διοικητήριο του Δήμου Δομοκού. Το θέμα της συνάντησης ήταν το νέο πρόγραμμα LEADER και ειδικότερα η 1η Πρόσκληση Έργων Δημοσίου Χαρακτήρα. Ο Δήμαρχος Δομοκού, κ. Χαράλαμπος Λιόλιος, υποδέχθηκε τη διοίκηση και τα στελέχη της Αναπτυξιακής Φθιώτιδας Α.Ε. ΟΤΑ, παρουσία της Γενικής Γραμματέως του Δήμου και στελεχών της Τεχνικής Υπηρεσίας. Κεντρικό αντικείμενο συζήτησης αποτέλεσε η Παρέμβαση Π3-77-4.1 «Στήριξη για την Τοπική Ανάπτυξη μέσω του LEADER (ΤΑΠΤΟΚ)», η οποία καλύπτει και τον Δήμο Δομοκού, με εξαίρεση τις κοινότητες της Δ.Ε. Θεσσαλιώτιδας.
Ο Δήμαρχος έθεσε σαφώς ως προτεραιότητα τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση των πόρων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην έγκαιρη προετοιμασία και στην υποβολή τεχνικά ώριμων προτάσεων, οι οποίες θα έχουν πραγματικό αποτύπωμα στην ποιότητα ζωής και στην αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής.
**LEADER και αγροτική οικονομία: Κάτι παραπάνω από απλά έργα**
Οι πράξεις δημοσίου χαρακτήρα που χρηματοδοτούνται μέσω του LEADER – όπως βασικές υπηρεσίες, μικρής κλίμακας υποδομές, πράσινες υποδομές, πολιτιστικές και κοινωνικές δράσεις – δεν είναι αποκομμένες από την αγροτική παραγωγή. Αντίθετα, αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία μπορεί να σταθεί η ύπαιθρος. Αυτές οι παρεμβάσεις προσφέρουν υποδομές και υπηρεσίες που συμβάλλουν στη διατήρηση του πληθυσμού στον τόπο του, ενισχύουν την ανθεκτικότητα απέναντι σε φυσικές καταστροφές, αναδεικνύουν το φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο ενισχύοντας το αγροτουριστικό προϊόν, και προάγουν την κοινωνική συνοχή σε περιοχές που πλήττονται από φτώχεια και εγκατάλειψη.
Σε μια περίοδο όπου η πιθανή εφαρμογή της συμφωνίας Mercosur προκαλεί εύλογες ανησυχίες για αυξημένο ανταγωνισμό και πιέσεις στις τιμές των αγροτικών προϊόντων, οι τοπικές κοινωνίες έχουν ανάγκη από δομές στήριξης, όχι από αποσπασματικές λύσεις.
**Η 1η Πρόσκληση της ΑΕΝΟΛ στη Λάρισα**
Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι πρωτοβουλίες όπως η 1η Πρόσκληση της Ομάδας Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) ΑΕΝΟΛ Α.Ε. για την Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, με συνολικό προϋπολογισμό 1.076.122,90 ευρώ. Η πρόσκληση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων δημοσίου χαρακτήρα, από κοινωνικές και πολιτιστικές υποδομές έως έργα πράσινων υποδομών για την πρόληψη φυσικών κινδύνων, δίνοντας στους δήμους και στους τοπικούς φορείς τη δυνατότητα να σχεδιάσουν στοχευμένες παρεμβάσεις με άμεσο όφελος για την αγροτική ύπαιθρο.
**Το στοίχημα της επόμενης μέρας**
Το συμπέρασμα είναι σαφές: σε μια περίοδο διεθνών ανακατατάξεων και εσωτερικών πιέσεων στον αγροτικό τομέα, οι δήμοι που προετοιμάζονται έγκαιρα, συνεργάζονται στενά με τις Αναπτυξιακές Εταιρείες και καταθέτουν ώριμες προτάσεις, θα είναι αυτοί που θα στηρίξουν ουσιαστικά την αγροτική οικονομία. Το LEADER δεν είναι απλώς ένα πρόγραμμα· είναι ένα εργαλείο τοπικής πολιτικής. Η αξιοποίησή του σήμερα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το αν η ελληνική ύπαιθρος θα αντέξει τις πιέσεις της εποχής ή θα τις πληρώσει ακριβά.