Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ετοιμάζει νομική μάχη για τις Υπηρεσίες Δόμησης
Στο Συμβούλιο της Επικρατείας στρέφονται οι δήμοι, αντιδρώντας στη μεταφορά αρμοδιοτήτων στους ΟΤΑ χωρίς θεσμικό διάλογο.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση εισέρχεται σε τροχιά οργανωμένης θεσμικής αντίδρασης, αντιμετωπίζοντας τον σχεδιασμό της κυβέρνησης για τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) από τους δήμους στο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, ενημέρωσε το Διοικητικό Συμβούλιο ότι από την 1η Ιουλίου προγραμματίζεται η «μετακόμιση» των πολεοδομιών, των υπηρεσιών δόμησης των δήμων, στο Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, δεν έχει προηγηθεί καμία νομοθετική ρύθμιση, ούτε έχει εκδοθεί η απαιτούμενη πράξη της Διοίκησης (υπουργική απόφαση ή άλλο εκτελεστικό έγγραφο) που να εξειδικεύει και να ενεργοποιεί μια τέτοια μεταβολή. Αυτό σημαίνει ότι ο σχεδιασμός για τη μεταφορά των ΥΔΟΜ φαίνεται να προαναγγέλλεται χωρίς το αναγκαίο θεσμικό υπόβαθρο, δημιουργώντας σοβαρά ζητήματα νομιμότητας και διοικητικής ασφάλειας.
Οργανωμένη προσφυγή των δήμων στο ΣτΕ
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν στο Δ.Σ. της ΚΕΔΕ, η Ένωση θα καλέσει οργανωμένα τους δήμους να προσφύγουν κατά της επικείμενης νομοθετικής ρύθμισης, μόλις αυτή γίνει πράξη. Θα ακολουθήσει και προσβολή της αντίστοιχης πράξης της Διοίκησης που θα εκδοθεί για την εφαρμογή της. Οι προσφυγές θα κατατεθούν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με αίτημα την ακύρωση της διοικητικής πράξης.
Η ΚΕΔΕ, όπως διευκρινίστηκε, δεν μπορεί να ασκήσει αυτοτελή προσφυγή εκ μέρους των μελών της, ωστόσο θα προχωρήσει σε παρέμβαση υπέρ των δήμων που θα προσφύγουν, στηρίζοντας θεσμικά και νομικά τη θέση της Αυτοδιοίκησης. Αυτή η πρακτική έχει εφαρμοστεί επιτυχώς και στο παρελθόν, όπως στην περίπτωση του Τέλους Ταφής και του ΝΟΚ.
Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ υπενθύμισε ότι αντίστοιχη στρατηγική ακολουθήθηκε τόσο στην υπόθεση του τέλους ταφής απορριμμάτων, όσο και στην προσφυγή για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ). Και στις δύο περιπτώσεις, η ΚΕΔΕ λειτούργησε συντονισμένα, παρέχοντας στα μέλη της ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο και υποστηρικτικό υλικό για την άσκηση προσφυγών.
Στο ίδιο μοντέλο θα κινηθεί και τώρα:
* Η Νομική Υπηρεσία της ΚΕΔΕ θα αποστείλει στους δήμους αναλυτικό πλαίσιο.
* Θα διανεμηθεί έντυπος οδηγός, με τεκμηρίωση, επιχειρήματα και οδηγίες.
* Οι δήμοι θα κινηθούν ταυτόχρονα και συντεταγμένα, ενισχύοντας το θεσμικό βάρος της προσφυγής.
Κρίσιμα ζητήματα για την Αυτοδιοίκηση
Η σχεδιαζόμενη μεταφορά των ΥΔΟΜ εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό. Οι Υπηρεσίες Δόμησης αποτελούν βασικό πυλώνα άσκησης τοπικής πολιτικής, συνδεδεμένο άμεσα με την εξυπηρέτηση των πολιτών, την τοπική ανάπτυξη και τον έλεγχο της δόμησης σε επίπεδο δήμου, καθώς και το Άρθρο 102 του Συντάγματος για το τεκμήριο αρμοδιότητας των τοπικών υποθέσεων.
Η απομάκρυνση των ΥΔΟΜ από τους ΟΤΑ, χωρίς προηγούμενο διάλογο, χωρίς μεταβατικό σχήμα και χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο, ενδέχεται να οδηγήσει σε:
* Διοικητική απορρύθμιση,
* Καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις,
* Αποδυνάμωση της εγγύτητας της υπηρεσίας προς τον πολίτη,
* Περαιτέρω συγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο κεντρικό κράτος.
Η στάση της ΚΕΔΕ συνιστά σαφές μήνυμα ότι η Αυτοδιοίκηση δεν θα αποδεχθεί τετελεσμένα σε κρίσιμες αρμοδιότητες χωρίς θεσμικό διάλογο και συνταγματική θωράκιση. Όπως επισημάνθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο, η προσφυγή στο ΣτΕ δεν αποτελεί πολιτική αντιπαράθεση, αλλά υπεράσπιση της διοικητικής αυτοτέλειας των δήμων και της εύρυθμης λειτουργίας του πολεοδομικού συστήματος.