Νέα Οδηγία του ΥΠΕΝ για την Αξιολόγηση Περιβαλλοντικών Μεταβολών

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), μέσω της Υπουργικής Απόφασης Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/144621/9464, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 7065/29.12.2025, θεσπίζει λεπτομερή κριτήρια για την αξιολόγηση του χαρακτήρα των μεταβολών στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όταν πρόκειται για τροποποιήσεις έργων που έχουν ήδη περιβαλλοντικά αδειοδοτηθεί. Η απόφαση, η οποία αφορά έργα της 6ης Ομάδας της κατηγορίας Α του ν. 4014/2011, επικεντρώνεται ειδικότερα σε τουριστικές εγκαταστάσεις, έργα αστικής ανάπλασης, τον κτιριακό τομέα, καθώς και έργα αθλητισμού και αναψυχής.

Η νέα ρύθμιση καλύπτει ένα σημαντικό κενό στη μέχρι τώρα εφαρμογή του άρθρου 6 του ν. 4014/2011, παρέχοντας ένα σαφές νομικό πλαίσιο τόσο στους φορείς υλοποίησης των έργων όσο και στις αρμόδιες περιβαλλοντικές αρχές. Βασικός στόχος είναι ο καθορισμός γενικών και ειδικών κριτηρίων που θα κρίνουν αν μια τροποποίηση –όπως εκσυγχρονισμός, επέκταση, βελτίωση ή αλλαγή τεχνικών χαρακτηριστικών– επιφέρει ουσιώδη ή μη μεταβολή των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η εν λόγω αξιολόγηση είναι κρίσιμη, καθώς καθορίζει εάν απαιτείται νέα περιβαλλοντική αδειοδότηση ή αν αρκεί μια απλή τροποποίηση της υφιστάμενης Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ).

Η απόφαση διακρίνει τα κριτήρια σε δύο βασικές κατηγορίες: γενικά και ειδικά. Τα γενικά κριτήρια εξετάζουν το είδος της διαφοροποίησης, το μέγεθος της μεταβολής (π.χ. ποσοστά αύξησης) και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου, ευθυγραμμισμένα με το Παράρτημα Ι του ν. 4014/2011 και το Παράρτημα ΙΙΙ της Οδηγίας 2011/92/ΕΕ. Τα ειδικά κριτήρια περιβάλλοντος, που πρέπει να πληρούνται σωρευτικά, αφορούν τη συμμόρφωση με τους υφιστάμενους όρους, την αποφυγή περιοχών Natura 2000, δασικών εκτάσεων, αρχαιολογικών ζωνών Α, θέσης εκτός ζωνών πλημμύρας, καθώς και τη διαχείριση λυμάτων, αποβλήτων και θορύβου. Μόνο όταν όλα τα ειδικά κριτήρια πληρούνται, μια μεταβολή μπορεί να χαρακτηριστεί ως μη ουσιώδης.

Ενδεικτικές περιπτώσεις τροποποιήσεων που, υπό προϋποθέσεις, δεν θεωρούνται ουσιώδεις περιλαμβάνουν αυξήσεις στη δυναμικότητα ή στο γεωτεμάχιο ανάπτυξης, τροποποιήσεις εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, αλλαγές στη μέθοδο επαναχρησιμοποίησης εκροών, σύνδεση με αποχετευτικό δίκτυο Δ.Ε.Υ.Α. ή αλλαγή θέσης/προσθήκη δεξαμενών καυσίμων. Οι ίδιες αρχές εφαρμόζονται και σε ειδικές τουριστικές υποδομές, καθώς και σε έργα αστικής ανάπλασης, αθλητισμού και αναψυχής.

Παρά την ύπαρξη των κριτηρίων, η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή διατηρεί το δικαίωμα να κρίνει τεκμηριωμένα μια μεταβολή ως ουσιώδη, λαμβάνοντας υπόψη αντικειμενικά δεδομένα, αθροιστικές ή συνεργιστικές επιπτώσεις από πολλαπλές τροποποιήσεις, καθώς και όλες τις προηγούμενες αλλαγές στο έργο.

Για κάθε αίτημα τροποποίησης ΑΕΠΟ, απαιτείται τεκμηρίωση συμμόρφωσης με τα νέα κριτήρια. Εκκρεμή αιτήματα κατά τη δημοσίευση της απόφασης θα εξετάζονται με το νέο πλαίσιο, ωστόσο, ο φορέας του έργου μπορεί να ζητήσει αξιολόγηση με βάση το προϊσχύον καθεστώς. Το νέο πλαίσιο αποτελεί έναν σαφή οδηγό για ΟΤΑ, μελετητές και φορείς υλοποίησης, συμβάλλοντας στην ταχύτερη ωρίμανση έργων με σεβασμό στο περιβάλλον.