Το Playbook για την Προσέλκυση και Διατήρηση Ταλέντων: Τι δείχνει για την Ελλάδα

Η τεχνική υποστήριξη που παρασχέθηκε στο πλαίσιο του Pillar 1 του Talent Booster Mechanism, βοήθησε 11 ευρωπαϊκές περιφέρειες να αναπτύξουν προσαρμοσμένες λύσεις για την προσέλκυση, διατήρηση και αξιοποίηση ταλέντου. Τα αποτελέσματα, τα οποία συνοψίζονται σε ένα αναλυτικό playbook, αποκαλύπτουν κοινές και επαναλήψιμες διαδρομές δράσης, χρήσιμες για κάθε περιοχή που επιδιώκει να μετατρέψει τις δημογραφικές και δεξιλογικές προκλήσεις σε αναπτυξιακό πλεονέκτημα.

Η αποτελεσματική πολιτική ταλέντου βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες:

* **Ευθυγράμμιση θέσεων εργασίας και δεξιοτήτων:** Μέσω καλύτερων δεδομένων, χαρτογράφησης κλάδων και στοχευμένης χρηματοδότησης, οι περιφέρειες γεφυρώνουν τα κενά μεταξύ αγοράς εργασίας και ανθρώπινου κεφαλαίου.
* **Ενίσχυση της ελκυστικότητας και της ποιότητας ζωής:** Υποδομές, στέγαση, κινητικότητα και υπηρεσίες σχεδιάζονται με βάση τις πραγματικές προσδοκίες των κατοίκων, ώστε οι περιοχές να γίνουν τόποι παραμονής και επιστροφής.
* **Ανάπτυξη καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας:** Βήμα-βήμα ενδυνάμωση ικανοτήτων, δημιουργία γραφείων καινοτομίας και υποστήριξη νεοφυών επιχειρήσεων συγκροτούν βιώσιμα οικοσυστήματα.
* **Διακυβέρνηση ταλέντου και έγκαιρη πρόβλεψη αναγκών:** Μέσω Talent Observatories και dashboards σε πραγματικό χρόνο, οι περιφέρειες παρακολουθούν δεξιότητες, συντονίζουν πολιτικές και προλαμβάνουν ελλείψεις.

Συγκεκριμένα παραδείγματα από την Ευρώπη περιλαμβάνουν την εφαρμογή ετήσιας έρευνας αποφοίτων στην Wielkopolskie (Πολωνία) για τη χάραξη πολιτικής, τη χαρτογράφηση δεξιοτήτων για τη βιομηχανική μετάβαση στην Kontinentalna Hrvatska (Κροατία) και την αξιοποίηση συστημάτων παρακολούθησης ταλέντου από την Puglia (Ιταλία) και το Alentejo (Πορτογαλία) για την ενίσχυση ψηφιακών πλατφορμών αγοράς εργασίας. Στην Πελοπόννησος, εφαρμόζεται πιλοτικό, σταδιακό μοντέλο οικοδόμησης καινοτομικής ικανότητας, με ιδιαίτερη σημασία για τις ελληνικές περιφέρειες.

Το playbook επιβεβαιώνει τη διαχρονική αξία της place based, συμμετοχικής και ολοκληρωμένης προσέγγισης της Πολιτικής Συνοχής. Για να δημιουργηθούν συνθήκες ώστε οι άνθρωποι να μείνουν, να επιστρέψουν και να ευημερήσουν, οι περιφέρειες καλούνται να αναπτύξουν διάγνωση με μικροδεδομένα που αποτυπώνουν brain drain, ασυμφωνίες δεξιοτήτων και δημογραφική συρρίκνωση. Πρέπει να ενσωματώσουν το ταλέντο ως οριζόντια στρατηγική προτεραιότητα, να συνδυάσουν πόρους από εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, να αξιοποιήσουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις ως καταλύτες επενδύσεων, να ενισχύσουν τη διοικητική ικανότητα και τον τοπικό ορίζοντα πρόβλεψης, να εφαρμόσουν πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και ουσιαστικές συνεργασίες, να παρακολουθούν και να αξιολογούν δράσεις με βασικούς δείκτες και ευέλικτα εργαλεία, και να επενδύσουν σε διαπεριφερειακή συνεργασία για κοινά οικοσυστήματα.

Για τους ελληνικούς δήμους και περιφέρειες, τα συμπεράσματα είναι άμεσα αξιοποιήσιμα: δεδομένα, συντονισμός πολιτικών και στοχευμένες παρεμβάσεις μπορούν να μετατρέψουν τη φυγή νέων σε κύκλο επιστροφής και καινοτομίας. Η εμπειρία της Πελοποννήσου δείχνει ότι ακόμη και περιφέρειες με περιορισμένη αρχική δυναμική μπορούν, με σωστό σχεδιασμό, να χτίσουν βιώσιμα οικοσυστήματα ταλέντου.

Το πλήρες playbook και το συνοδευτικό factsheet είναι διαθέσιμα διαδικτυακά και προσφέρουν πρακτικές οδηγίες, έτοιμες να προσαρμοστούν στα ελληνικά δεδομένα.