Η Ελλάδα στην κορυφή της στεγαστικής κρίσης: Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο εξόδου

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει τα τελευταία επτά χρόνια μια βαθιά και πολυδιάστατη στεγαστική κρίση, η οποία την κατατάσσει πλέον πρωταθλήτρια στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανεξαρτήτως δείκτη. Η **στεγαστική κρίση** στην Ελλάδα έχει οδηγήσει, από το 2019 έως σήμερα, σε ραγδαία πτώση της ιδιοκατοίκησης, με τα ποσοστά να υποχωρούν σε επίπεδα χαμηλότερα ακόμη και από εκείνα των μνημονίων. Το 2023, η ιδιοκατοίκηση άγγιξε το 69,6%, σημειώνοντας κάμψη 5,8 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 2019.

Τα στοιχεία της Eurostat αναδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος: Το 70% των νέων ηλικίας 18-34 ετών αναγκάζεται να διαμένει στο παιδικό του δωμάτιο, ενώ το 42,3% των νοικοκυριών δυσκολεύεται να καλύψει τις υποχρεώσεις του, είτε πρόκειται για στεγαστικά δάνεια είτε για ενοίκια και λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Πρόκειται για μια επίδοση που φέρνει τη χώρα μας στην πρώτη θέση της λίστας, με τη Βουλγαρία να ακολουθεί με 18,8%, έναντι ενός μέσου όρου 9,3% στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για μια μέση οικογένεια, το κόστος στέγασης ισοδυναμεί πλέον με έναν ολόκληρο μισθό, ενώ για τους νέους το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει το 60-70% του εισοδήματός τους. Επιπλέον, πρόσφατα δεδομένα από την Τράπεζα της Ελλάδος δείχνουν ότι το 60% των ενοικιαστών δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του αποκλειστικά για τη στέγαση.

Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα στερείται κοινωνικών κατοικιών ή προγραμμάτων προσιτού κόστους, ενώ δεν έχει αξιοποιήσει ουσιαστικά τα εργαλεία του Ταμείου Ανάκαμψης. Η ζήτηση υπερβαίνει κατά πολύ την προσφορά, εκτοξεύοντας τις τιμές πώλησης και τα ενοίκια. Είναι επιτακτική η ανάγκη για μια ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική που θα περιλαμβάνει τη διεύρυνση προγραμμάτων όπως το «Σπίτι Μου», την εγγυοδοσία του Ελληνικού Δημοσίου για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, τη φορολογική αξιοποίηση των κενών ακινήτων και την ανακατεύθυνση των εσόδων από τη βραχυχρόνια μίσθωση προς όφελος της κοινωνικής στέγης.