Οικονομική ασφυξία ως νέα τακτική: Ο Τραμπ στρέφεται κατά του Ιράν με ναυτικό αποκλεισμό
Νέα φάση στην αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν με στόχο την οικονομική εξουθένωση της Τεχεράνης, καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες αποτυγχάνουν.
Μετά την αποτυχία των εβδομάδων αεροπορικών επιδρομών να σπάσουν την αντίσταση της Τεχεράνης, ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να υιοθετεί μια νέα στρατηγική: την οικονομική πίεση μέσω ναυτικού αποκλεισμού. Το μέτρο τέθηκε σε ισχύ στις 17:00 ώρα Ελλάδος, αμέσως μετά το ναυάγιο των συνομιλιών του Σαββατοκύριακου στο Πακιστάν, οι οποίες δεν απέφεραν καμία πρόοδο.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος απηύθυνε προειδοποίηση, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα “εξολοθρεύσουν” οποιοδήποτε πλοίο πλησιάσει τον αποκλεισμό. “Το Ναυτικό του Ιράν βρίσκεται στον πάτο της θάλασσας, εντελώς εξολοθρευμένο. 158 πλοία,” ανέφερε, προσθέτοντας: “Προειδοποίηση: Εάν οποιοδήποτε από αυτά τα πλοία πλησιάσει οπουδήποτε στον ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ μας, θα ΧΤΥΠΗΘΕΙ αμέσως, με το ίδιο σύστημα εξόντωσης που χρησιμοποιούμε κατά των ναρκόπλοιων. Είναι γρήγορο και βάναυσο.” Ο Τραμπ τόνισε επίσης την επιτυχία της αμερικανικής πλευράς στην παρεμπόδιση εισόδου ναρκωτικών στις ΗΠΑ.
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κεφαλαίου στον πόλεμο, όπου η Ουάσιγκτον στοχεύει να πλήξει το Ιράν όχι μόνο στρατιωτικά, αλλά και στα “νεύρα” του: στις εξαγωγές, στα λιμάνια, στις εμπορικές ροές και στην ικανότητά του να αντέχει. Αυτή η εξέλιξη θεωρείται κρίσιμη, καθώς δοκιμάζει όχι μόνο την αντοχή των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, αλλά και τα όρια αντοχής του ίδιου του καθεστώτος απέναντι σε παρατεταμένη οικονομική ασφυξία.
Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι αυτή η ανάγνωση ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ειδικοί επισημαίνουν ότι ο Λευκός Οίκος μπορεί να υποτιμά τα επίπεδα αντοχής της Τεχεράνης, καθώς το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να απορροφήσει υψηλό κόστος, εφόσον θεωρεί ότι διακυβεύεται η επιβίωσή του. Αυτό σημαίνει ότι ο αποκλεισμός, αν και αυξάνει την πίεση, δεν εγγυάται πολιτική υποχώρηση.
Το Ιράν, από την πλευρά του, διαθέτει εναλλακτικές. Σύμφωνα με τον Hasan Alhasan από το International Institute for Strategic Studies, η Τεχεράνη μπορεί να περιορίσει τις ζημίες μέσω:
1. **Παράκαμψης του Ορμούζ:** Αξιοποίηση εναλλακτικών εξαγωγικών διαδρομών, όπως αγωγοί φυσικού αερίου προς Ιράκ, Τουρκία και Αρμενία, ή η χρήση του τερματικού της Νέκα στην Κασπία Θάλασσα.
2. **Διεύρυνσης γκρίζων δικτύων:** Λαθρεμπόριο καυσίμων μέσω των χερσαίων συνόρων με το Πακιστάν ή ανάμειξη ιρανικού με ιρακινό πετρέλαιο.
3. **Στρατιωτικής απάντησης:** Πλήγματα κατά αμερικανικών ναυτικών μονάδων ή ενεργοποίηση συμμάχων, όπως οι Χούθι, για άσκηση πίεσης στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Αυτές οι εναλλακτικές καθιστούν τον αποκλεισμό μια κίνηση πολλαπλών κινδύνων. Οι ΗΠΑ δεν μπλοκάρουν μόνο ιρανικά λιμάνια, αλλά αγγίζουν έναν ευαίσθητο θαλάσσιο κόμβο, δοκιμάζοντας τις αντιδράσεις μιας περιφερειακής δύναμης που έχει αποδείξει την ικανότητά της για ασύμμετρη απάντηση.
Η εικόνα στα Στενά του Ορμούζ, ακόμη και πριν από την πλήρη εφαρμογή του μέτρου, αντανακλά ένα κλίμα ανησυχίας. Η κυκλοφορία συνεχίζεται, αλλά υπό αυξημένη επιτήρηση και νευρικότητα. Η αμερικανική στρατηγική βασίζεται στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου το κόστος, ο χρόνος, η ασφάλιση και ο φόβος θα επιβαρύνουν το Ιράν, τους εμπορικούς του εταίρους και την ευρύτερη περιοχή. Δεδομένα θαλάσσιας παρακολούθησης δείχνουν συγκέντρωση πλοίων γύρω από τα λιμάνια του Μπαντάρ Αμπάς και του Μπουσέρ, γεγονός που υποδηλώνει την αναμενόμενη δυσχέρεια στις εμπορικές ροές.