Η ανισότητα στη διαχείριση απορριμμάτων: Τι αποκαλύπτει η ανάλυση των ελληνικών δήμων
Σοβαρές αποκλίσεις στην αναλογία κάδων, πληθυσμού και στόλου απορριμματοφόρων, που δεν δικαιολογούνται μόνο από γεωγραφικούς ή δημογραφικούς παράγοντες.
Μια εις βάθος ανάλυση των δεδομένων διαχείρισης απορριμμάτων σε 294 ελληνικούς δήμους, που πραγματοποιήθηκε από το myota.gr με πηγές από τον κόμβο dektesota, αναδεικνύει κρίσιμες ανισότητες, δομικές αδυναμίες και προκλήσεις πολιτικής. Η έρευνα εστιάζει στην αναλογία κάδων ανά κάτοικο και έκταση, καθώς και στον στόλο απορριμματοφόρων, αποκαλύπτοντας εντυπωσιακές διαφορές μεταξύ των δήμων.
Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η κατανομή των υποδομών καθαριότητας δεν βασίζεται σε ενιαία κριτήρια, οδηγώντας σε σημαντικές αποκλίσεις που δεν εξηγούνται αποκλειστικά από γεωγραφικούς ή δημογραφικούς παράγοντες. Ενώ ο μέσος όρος είναι 111 κάδοι ανά 1.000 κατοίκους, το 25% των δήμων διαθέτει λιγότερους από 61, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για το ανώτερο άκρο είναι πάνω από 147. Αυτό υποδηλώνει ένα σύστημα με μεγάλη διακύμανση και έλλειψη ομοιογένειας.
Παρατηρείται μάλιστα αρνητική συσχέτιση μεταξύ πυκνότητας πληθυσμού και αριθμού κάδων ανά κάτοικο. Συγκεκριμένα, οι αραιοκατοικημένοι δήμοι έχουν κατά μέσο όρο 220 κάδους ανά 1.000 κατοίκους, ενώ οι πολύ πυκνοί μόλις 69. Αυτό σημαίνει ότι οι περιοχές με τη μεγαλύτερη παραγωγή απορριμμάτων εμφανίζουν και τη χαμηλότερη κάλυψη υποδομών ανά κάτοικο.
Αντίστοιχη ανισορροπία εντοπίζεται και στον στόλο απορριμματοφόρων. Αν και οι περισσότεροι δήμοι διαθέτουν τουλάχιστον ένα όχημα, η αναλογία των κάδων ανά απορριμματοφόρο κυμαίνεται από 0 έως 5.604, με περιπτώσεις υπερφόρτωσης που ξεπερνούν τους 2.000–5.000 κάδους ανά όχημα.
Η στατιστική ανάλυση επιβεβαιώνει αυτές τις τάσεις, υποδεικνύοντας ότι η πυκνότητα πληθυσμού επηρεάζει αρνητικά τους κάδους ανά κάτοικο, ενώ η έκταση του δήμου επηρεάζει θετικά. Επίσης, υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ κάδων ανά κάτοικο και κάδων ανά όχημα.
Το κρίσιμο συμπέρασμα είναι η έλλειψη ομοιομορφίας ακόμη και μεταξύ δήμων με παρόμοια χαρακτηριστικά. Μικροί δήμοι εμφανίζουν ακραία μεταβλητότητα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διοικητική ικανότητα και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Για την αντιστροφή αυτής της κατάστασης, απαιτείται μια σαφής εθνική στρατηγική, καθορισμένα πρότυπα κλίμακας και συνεχής παρακολούθηση δεικτών απόδοσης. Η αξιοποίηση δεδομένων, όπως αυτά του κόμβου dektesota, αποτελεί ζωτικής σημασίας εργαλείο για τη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού και δίκαιου συστήματος καθαριότητας στους ελληνικούς δήμους.