Τραμπ: «Έχουμε διαγράψει το Ιράν από τον χάρτη» – Στρατηγικοί στόχοι και σενάρια αποκλιμάκωσης

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, εξέφρασε την πεποίθησή του ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν έχουν ήδη επιτύχει τους βασικούς στόχους της Ουάσιγκτον, σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης και διερευνά προοπτικές διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη. Αυτές οι πληροφορίες, όπως μεταδίδει το Axios, έρχονται ως συνέχεια των αναρτήσεων του Αμερικανού προέδρου στο Truth Social.

Σε μία από τις αναρτήσεις του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν διαγράψει το Ιράν από τον χάρτη, και όμως ο ελαφρύς αναλυτής τους, Ντέιβιντ Σάνγκερ, λέει ότι δεν έχω επιτύχει τους στόχους μου. Τους έχω πετύχει, και μάλιστα εβδομάδες νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα! Η ηγεσία τους έχει φύγει, το ναυτικό και η αεροπορία τους έχουν καταστραφεί, δεν έχουν απολύτως καμία άμυνα και θέλουν να κάνουν συμφωνία. Εγώ δεν θέλω! Είμαστε εβδομάδες μπροστά από το πρόγραμμα. Όπως και στην ανίκανη εκλογική τους κάλυψη για εμένα, οι αποτυχημένοι New York Times κάνουν πάντα λάθος! Πρόεδρος DJT». Με αυτή τη δήλωση, ο Τραμπ επιτέθηκε προσωπικά στον δημοσιογράφο Ντέιβιντ Σάνγκερ των New York Times, υποστηρίζοντας ότι η εφημερίδα παρουσιάζει λανθασμένη εικόνα για την πρόοδο των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Λίγες ώρες νωρίτερα, σε άλλη ανάρτηση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση των βασικών στρατηγικών της στόχων απέναντι στο «τρομοκρατικό καθεστώς του Ιράν». Συγκεκριμένα, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε πέντε άξονες της στρατιωτικής στρατηγικής:
1. Πλήρη αποδυνάμωση της ιρανικής πυραυλικής ικανότητας, των εκτοξευτών και σχετικών υποδομών.
2. Καταστροφή της αμυντικής βιομηχανικής βάσης του Ιράν.
3. Εξάλειψη του ναυτικού και της αεροπορίας, συμπεριλαμβανομένων αντιαεροπορικών συστημάτων.
4. Διασφάλιση ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνική δυνατότητα και δυνατότητα άμεσης αντίδρασης των ΗΠΑ σε περίπτωση απειλής.
5. Προστασία των συμμάχων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι η επιτήρηση των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να αναληφθεί από άλλες χώρες που χρησιμοποιούν τη θαλάσσια οδό, με τις ΗΠΑ να προσφέρουν βοήθεια εφόσον τους ζητηθεί, αλλά εκτιμώντας ότι αυτό δεν θα καταστεί απαραίτητο εάν εξαλειφθεί η απειλή από το Ιράν.

Σενάρια αποκλιμάκωσης και διπλωματική λύση
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκινήσει προκαταρκτικές συζητήσεις για την επόμενη φάση της σύγκρουσης και τις πιθανές προοπτικές ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, ενώ η στρατιωτική ένταση συνεχίζεται για τρίτη εβδομάδα. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων που επικαλείται το Axios, η Ουάσιγκτον εξετάζει το πλαίσιο πιθανών συνομιλιών με την Τεχεράνη, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται να αξιολογεί το ενδεχόμενο σταδιακής αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης. Παρότι γίνεται λόγος για πιθανή επιβράδυνση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, εκτιμάται ότι οι συγκρούσεις θα συνεχιστούν για ακόμη δύο έως τρεις εβδομάδες. Στενοί συνεργάτες του προέδρου, μεταξύ των οποίων ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, συμμετέχουν στις συζητήσεις για το διπλωματικό πλαίσιο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμφωνία.

Οι βασικοί όροι που εξετάζονται περιλαμβάνουν την επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τον περιορισμό των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και μια ευρύτερη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τη στήριξη περιφερειακών συμμάχων της Τεχεράνης. Δεν έχει υπάρξει άμεση επικοινωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο χώρες όπως η Αίγυπτος, το Κατάρ και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών. Η ιρανική πλευρά εμφανίζεται διατεθειμένη να διαπραγματευθεί, θέτοντας ωστόσο συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως κατάπαυση του πυρός, εγγυήσεις ότι οι επιθέσεις δεν θα επαναληφθούν και οικονομική αποζημίωση. Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η στρατιωτική πίεση έχει περιορίσει τις δυνατότητες της Τεχεράνης και ότι το Ιράν ενδέχεται τελικά να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Πυρηνικό πρόγραμμα και περιφερειακή ασφάλεια στο επίκεντρο
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν σειρά δεσμεύσεων, όπως αναστολή του πυραυλικού προγράμματος για πέντε χρόνια, μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου, παροπλισμό πυρηνικών εγκαταστάσεων στη Νατάνζ, το Ισφαχάν και το Φορντό, καθώς και αυστηρή διεθνή εποπτεία της τεχνολογίας φυγοκέντρησης και σχετικού εξοπλισμού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Παράλληλα, εξετάζονται συμφωνίες ελέγχου εξοπλισμών στην περιοχή και διακοπή χρηματοδότησης οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και η Χαμάς. Το Ιράν έχει απορρίψει στο παρελθόν ορισμένες από αυτές τις προϋποθέσεις, με αξιωματούχους στην Τεχεράνη να υποστηρίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ είναι δύσκολες, καθώς προηγούμενοι γύροι συνομιλιών είχαν διακοπεί μετά από αιφνίδιες στρατιωτικές ενέργειες. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε στον Ινδό ομόλογό του ότι η ομαλοποίηση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ προϋποθέτει τη διακοπή των επιθέσεων από ΗΠΑ και Ισραήλ, καθώς και δεσμεύσεις ότι δεν θα επαναληφθούν.

Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ανοικτός σε συνομιλίες, χωρίς ωστόσο να αποδέχεται προς το παρόν την απαίτηση για άμεση κατάπαυση του πυρός. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η απαίτηση για αποζημιώσεις θεωρείται δύσκολα αποδεκτή, αν και εξετάζεται η πιθανότητα επιστροφής δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων ως πιθανός συμβιβασμός. Η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να προσδιορίσει ποιο πρόσωπο στην ιρανική ηγεσία διαθέτει την αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων και ποια χώρα θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή. Αν και το Ομάν είχε διαδραματίσει ρόλο σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, οι ΗΠΑ εξετάζουν εναλλακτικές επιλογές, με το Κατάρ να θεωρείται πιθανός υποψήφιος λόγω της εμπειρίας του σε διαπραγματεύσεις για τη Γάζα. Οι σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου επιδιώκουν να είναι προετοιμασμένοι σε περίπτωση που δημιουργηθεί παράθυρο διαπραγματεύσεων στο άμεσο μέλλον, με το πλαίσιο που εξετάζεται να βασίζεται σε προτάσεις που είχαν παρουσιαστεί στη Γενεύη λίγο πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.