Νέο είδος σπινόσαυρου αποκαλύπτει μυστικά της προϊστορικής Αφρικής
Ανακαλύφθηκε στον Νίγηρα ο Spinosaurus mirabilis, ένας δεινόσαυρος με εντυπωσιακό λοφίο που ανατρέπει παλιές αντιλήψεις για την υδρόβια ζωή του.
Νέα επιστημονική μελέτη, δημοσιευμένη στο έγκριτο περιοδικό Science, φέρνει στο φως έναν εντελώς νέο τύπο δεινοσαύρου του γένους Σπινόσαυρος, ο οποίος έζησε πριν από περίπου 95 εκατομμύρια χρόνια στην περιοχή που σήμερα αντιστοιχεί στον Νίγηρα. Το εντυπωσιακό αυτό πλάσμα, που ονομάστηκε Spinosaurus mirabilis («εκπληκτικός Σπινόσαυρος»), χαρακτηριζόταν από ένα ψηλό, λεπιδωτό λοφίο στο κεφάλι και μία μεγάλη, «ιστιοειδή» δομή στην πλάτη. Η ανακάλυψη αυτή ενδέχεται να επιλύσει την πολυετή επιστημονική συζήτηση σχετικά με το αν οι Σπινόσαυροι ήταν κυρίως υδρόβιοι κυνηγοί.
«Είναι απίθανο να βρει κανείς ένα αμιγώς υδρόβιο ζώο εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τις ακτές, θαμμένο μέσα σε ποτάμια ιζήματα», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, παλαιοντολόγος Πολ Σερένο από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.
Η ανακάλυψη, που έγινε το 2019, προέκυψε από την επίσκεψη μιας ομάδας ερευνητών σε μια απομακρυσμένη τοποθεσία στη Σαχάρα, με τη βοήθεια ενός οδηγού από τους νομαδικούς πληθυσμούς των Τουαρέγκ. Τα απολιθωμένα οστά έφεραν ένα ασυνήθιστο μαύρο χρώμα, οφειλόμενο σε υψηλή συγκέντρωση φωσφορικών στοιχείων, κάτι που ο Δρ. Σερένο ανέφερε ότι δεν είχε παρατηρήσει ποτέ σε 25 χρόνια έρευνας στη Σαχάρα.
Αρχικά, οι επιστήμονες αντιμετώπισαν δυσκολίες στην κατανόηση της σύνδεσης ορισμένων οστών με τον υπόλοιπο σκελετό, ειδικά όσον αφορά το λοφίο στο κρανίο, το οποίο φάνταζε «παράξενο» και ασύμμετρο. Η κατάσταση άλλαξε όταν, κατά την επιστροφή της ομάδας το 2022, εντοπίστηκε ένα κρανίο με τμήμα του λοφίου, το οποίο βοήθησε στην αποσαφήνιση των ευρημάτων.
Μέσω χρήσης αξονικής τομογραφίας (CT) και τρισδιάστατων μοντέλων, διαπιστώθηκε η παρουσία πολλών απολιθωμένων αιμοφόρων αγγείων στο εσωτερικό του λοφίου, καθώς και επιφανειακή υφή που υποδηλώνει την επικάλυψή του με κερατίνη. Εκτιμάται ότι το λοφίο, στην πλήρη του μορφή, έφτανε τα 50 εκατοστά ύψος, καθιστώντας το το υψηλότερο γνωστό λοφίο σε σαρκοφάγο δεινόσαυρο. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το λοφίο είχε διακοσμητικό ρόλο, πιθανώς για την αναγνώριση συντρόφων ή ανταγωνιστών κατά τις μετακινήσεις του κατά μήκος των ποτάμιων όχθεων.
Σχετικά με την υδρόβια φύση του, ενώ ορισμένοι επιστήμονες υποστήριζαν ότι οι Σπινόσαυροι, όπως ο Spinosaurus aegyptiacus, κυνηγούσαν υποβρυχίως ως θαλάσσιοι θηρευτές, το νέο είδος παρουσιάζει χαρακτηριστικά δόντια ιχθυοφάγου. Ωστόσο, η θέση του απολιθώματος σε ποτάμια απόθεση, δίπλα σε μακρυλαιμούς σαυρόποδες, και η γενική μορφολογία του σώματος, οδηγούν τον Δρ. Σερένο σε διαφορετικό συμπέρασμα. Περιγράφει τον δεινόσαυρο ως ένα πλάσμα ικανό να βαδίζει σε νερά βάθους έως δύο μέτρων με τα ισχυρά του πόδια, αλλά πιθανότατα περνούσε τον περισσότερο χρόνο του κυνηγώντας σε ρηχότερα νερά. Η μεγάλη ραχιαία «ιστιοειδής» δομή, κατά τον ίδιο, θα προσέθετε σημαντικό βάρος, περιορίζοντας την ευκινησία του στο νερό, καθιστώντας απίθανο να ήταν πλήρως κολυμβητικοί. Η μελέτη τοποθετεί μορφολογικά τον S. mirabilis μεταξύ ημιυδρόβιων πουλιών που βαδίζουν στο νερό, όπως οι ερωδιοί, και καταδυόμενων ειδών όπως οι πιγκουίνοι. Τα ευρήματα αυτά τονίζουν τη σημασία της επιστημονικής διαδικασίας, όπου τα συμπεράσματα επανεξετάζονται συνεχώς υπό το φως νέων αποδείξεων.