Μύθος και Ιστορία: Η διάκριση στην αρχαία Ελλάδα

Ο καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας, Δημήτρης Πλάντζος, βρέθηκε την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου στην εκπομπή “Στούντιο 4” και αναφέρθηκε στη διαχρονική σύγχυση που επικρατεί ανάμεσα στον μύθο και την ιστορία, ιδιαίτερα στο πλαίσιο σύγχρονων κινηματογραφικών αφηγήσεων εμπνευσμένων από την αρχαιότητα.

“Εδώ μπλέκουμε τη μυθολογία με την ιστορία”, τόνισε ο κ. Πλάντζος, επισημαίνοντας ότι ειδικά σε περιπτώσεις όπως η φημολογούμενη “Οδύσσεια” του Κρίστοφερ Νόλαν, η οποία, όπως ανέφερε, δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει, οποιαδήποτε ανατρεπτική καλλιτεχνική επιλογή, όπως η ανάθεση του ρόλου της “Ωραίας Ελένης” σε μαύρη ηθοποιό, αποτελεί “πολιτική απόφαση” του δημιουργού.

Ο καθηγητής έκανε μια σαφή διάκριση μεταξύ μύθου και ιστορίας, τονίζοντας: “Εκεί αρχίζουν τα προβλήματα”, καθώς η συζήτηση μετατοπίζεται συχνά στην Ελένη της Τροίας. Προσωπικά, ο κ. Πλάντζος εξέφρασε την άποψη ότι “η πιο ωραία Ελένη στον παγκόσμιο κινηματογράφο ήταν η Ειρήνη Παππά στην ταινία του Κακογιάννη, τις “Τρωάδες””.

Πέρα από τις αισθητικές προτιμήσεις, ο καθηγητής έθεσε ένα σημαντικό ζήτημα: αυτό της οικουμενικότητας του κλασικού πολιτισμού. “Δεν μπορείς να λες ότι είναι οικουμενικό απόκτημα και να τον περιορίζεις σε σένα”, υπογράμμισε. Σκοπός είναι, όπως εξήγησε, ένα παιδί “που ανήκει στη μαύρη φυλή, το Μεξικανάκι και το Κινεζάκι” να μπορεί να βλέπει τον ομηρικό μύθο και να αισθάνεται ότι αφορά και εκείνο.

Ολοκληρώνοντας, ο κ. Πλάντζος υπενθύμισε ότι τα ομηρικά έπη διδάσκονταν παραδοσιακά ως λογοτεχνία και ως πρότυπα ζωής, και όχι ως ιστορικά γεγονότα. “Να μάθουν να τα τραγουδάνε, αλλά και να τα πάρουν ως παραδείγματα για τη δική τους ανάπτυξη”, κατέληξε.