Η οδύσσεια του Παύλου Ντε Γκρες: Από την απώλεια υπηκοότητας στην ανακτημένη ταυτότητα
Μια συγκλονιστική προσωπική μαρτυρία για την εμπειρία της ανιθαγένειας και την επιστροφή στην κανονικότητα.
Η δυστοπική πραγματικότητα της απώλειας της υπηκοότητας και η αμηχανία που προκαλεί ο έλεγχος των διαβατηρίων, περιγράφηκε με έντονη συναισθηματική φόρτιση από τον Παύλο Ντε Γκρες σε συνέντευξή του στον ANT1. Για χρόνια, οι μετακινήσεις του συνδέονταν με μια λέξη, την “ανιθαγένεια”, η οποία δύσκολα μπορεί να γίνει αντιληπτή από όσους δεν την έχουν βιώσει.
Η δοκιμασία στα αεροδρόμια: Η ένδειξη «stateless»
«Για να καταλάβει κανείς τι σημαίνει να μην έχεις ιθαγένεια, πρέπει να σκεφτείς ότι πολλοί Έλληνες έχουν ταξιδέψει στη ξενιτιά, αλλά πάντα διατηρούν το ελληνικό διαβατήριο και παραμένουν Έλληνες με ελληνική υπηκοότητα», εξηγεί ο κ. Ντε Γκρες, τονίζοντας τη διάκριση μεταξύ του απόδημου και του ανθρώπου χωρίς νομική πατρίδα.
Όπως περιγράφει, η λύση ήρθε από τη Δανία, η οποία του παραχώρησε ταξιδιωτικά έγγραφα. Ωστόσο, αυτά έφεραν μια ένδειξη που προκαλούσε ερωτηματικά στους συνοριακούς ελέγχους: «Εγώ αναγκάστηκα να πάρω ξένο διαβατήριο που μας το δώσανε οι Δανοί, αλλά μέσα έγραφε ότι είμαστε… ανιθαγενείς. Αυτό είναι δύσκολο πράγμα να καταλάβει κανείς. Αλλά να πηγαίνεις τώρα σε αεροδρόμιο, να περνάς σύνορα και να σε κοιτάζει κάποιος στα μάτια και να λέει μέσα “ανιθαγενής” και να σου λέει “και εσύ τι είναι αυτό;”».
Το παρασκήνιο για το όνομα «Γλύξμπουργκ» και το κάστρο στη Γερμανία
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται σε νομοθετικές ρυθμίσεις της δεκαετίας του ’90, οι οποίες απαιτούσαν την αποδοχή ενός συγκεκριμένου επωνύμου για τη διατήρηση της ιθαγένειας. «Το μελετήσαμε το θέμα και όταν το κράτος πέρασε το νόμο, αποκάλεσε τον πατέρα μου ως ο “κύριος Γλύξμπουργκ”, έπρεπε να κατέβει να παραδεχτεί το όνομα αυτό ή όποιο άλλο όνομα για να κρατήσει την υπηκοότητά του», αναφέρει ο Παύλος Ντε Γκρες.
Η οικογένεια στράφηκε σε ιστορικές πηγές και στα αρχεία της Δανίας, καθώς το όνομα “Γλύξμπουργκ” συνδέεται με ένα κάστρο στη Βόρεια Γερμανία, το οποίο παλαιότερα ανήκε στην Ανατολική Δανία. «Επειδή αυτό δεν ήταν το όνομά μας, πήγαμε και στη Δανία και το κοιτάξαμε με νομικούς κλπ. και ποτέ δεν είχε χρησιμοποιηθεί αυτό το όνομα στη δανέζικη οικογένεια», συμπληρώνει.
Η επιστροφή στην κανονικότητα
Σήμερα, η δυσχερής αυτή κατάσταση ανήκει στο παρελθόν. Ο Παύλος Ντε Γκρες εκφράζει τη μεγάλη του ανακούφιση, καθώς τόσο ο ίδιος όσο και τα παιδιά του κατέχουν πλέον την ελληνική ιθαγένεια. «Το τι χαρά έχουμε τώρα που να περνάς αεροδρόμια, με το ηλεκτρονικό μηχάνημα και να μπαίνεις και να φεύγεις κατευθείαν και να μη περιμένεις σε μια σειρά σαν ένας μετανάστης που πάει να κάνει κάτι κακό… είναι για μένα μεγάλη χαρά αυτό. Και για τα παιδιά μας που τώρα έχουν την ελληνική ιθαγένεια. Αλλά το να είσαι ανιθαγενής είναι δύσκολο να το καταλάβει κανείς».