Η νέα αμερικανική απειλή για το Ιράν: Ποιοι είναι οι στόχοι και ποια τα όπλα

Η περσινή αμερικανική επιχείρηση κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, τον Ιούνιο του 2025, η οποία οδήγησε στον πόλεμο των 12 ημερών, αποτέλεσε υπόδειγμα περιορισμένης στρατιωτικής δράσης. Ήταν σύντομης διάρκειας, υψηλής ακρίβειας, και δεν προκάλεσε απώλειες σε προσωπικό ή μέσα. Πρόκειται για ένα κλασικό «χειρουργικό πλήγμα» που μετέδωσε ένα σαφές στρατηγικό μήνυμα.

Ωστόσο, το ενδεχόμενο νέας επέμβασης τοποθετείται σε διαφορετικό επίπεδο. Δεν αφορά πλέον αποκλειστικά στρατηγικές υποδομές, αλλά ένα ευρύτερο πολιτικο-στρατιωτικό περιβάλλον, που χαρακτηρίζεται από εσωτερική κοινωνική αναταραχή και αυξημένο κίνδυνο κλιμάκωσης.

**Στόχοι εντός του αστικού ιστού**
Σε αντίθεση με τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, οι δομές που στηρίζουν τον μηχανισμό ασφαλείας του ιρανικού κράτους βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό εντός πόλεων. Αναφερόμαστε σε κέντρα διοίκησης, βάσεις ασφαλείας, εγκαταστάσεις επικοινωνιών και οικονομικούς κόμβους. Αυτό μεταβάλλει ριζικά την επιχειρησιακή εξίσωση. Η πιθανότητα παράπλευρων απωλειών αυξάνεται κατακόρυφα, και οποιαδήποτε απώλεια αμάχων θα υπονόμευε τον πολιτικό στόχο μιας επιχείρησης που θα παρουσιαζόταν ως «στήριξη της κοινωνίας». Η ακρίβεια, επομένως, δεν είναι απλώς τεχνική απαίτηση, αλλά πολιτική προϋπόθεση.

**Οικονομικοί στόχοι και έμμεση πίεση**
Ένα εναλλακτικό επιχειρησιακό πεδίο αφορά την οικονομική βάση ισχύος του καθεστώτος. Στόχοι είναι υποδομές που σχετίζονται με εμπορικά δίκτυα, ενεργειακά έσοδα και χρηματοδοτικούς μηχανισμούς. Το πλήγμα εδώ δεν είναι άμεσο, αλλά σωρευτικό. Στόχος δεν είναι η άμεση κατάρρευση, αλλά η δημιουργία ρωγμών στο εσωτερικό του μηχανισμού ασφαλείας, μετατοπίζοντας το άγχος από την πολιτική επιβίωση του καθεστώτος στην φυσική και οικονομική επιβίωση των στελεχών του. Ωστόσο, πρόκειται για δίκοπο μαχαίρι: η οικονομική πίεση διαχέεται πρώτα στην κοινωνία, με απρόβλεπτες πολιτικές συνέπειες.

**Τα οπλικά συστήματα στο τραπέζι**
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, το εύρος των πιθανών στόχων ευνοεί τη χρήση «stand-off» όπλων και όχι μαζικές αεροπορικές επιδρομές. Κεντρικό ρόλο θα μπορούσαν να διαδραματίσουν:

* **Πύραυλοι κρουζ Tomahawk**: Εκτοξευόμενοι από υποβρύχια ή πλοία επιφανείας, μακριά από τις ιρανικές ακτές, προσφέρουν υψηλή ακρίβεια και χαμηλό κίνδυνο για τις αμερικανικές δυνάμεις.
* **JASSM (Joint Air-to-Surface Standoff Missile)**: Με διατρητική κεφαλή και μεγάλο βεληνεκές, δίνουν τη δυνατότητα πλήγματος χωρίς είσοδο σε βαριά προστατευμένο εναέριο χώρο.
* **Μη επανδρωμένα αεροσκάφη**: Για επιτήρηση, στοχοποίηση και επιλεκτικά πλήγματα.
* **Περιορισμένη χρήση βομβαρδιστικών μεγάλου βεληνεκούς**: Με εναέριο ανεφοδιασμό, εφόσον απαιτηθεί πλήγμα υψηλού συμβολισμού.

Αντίθετα, η χρήση επανδρωμένων αεροσκαφών με βόμβες ελεύθερης πτώσης θεωρείται υψηλού ρίσκου και επιχειρησιακά δύσκολη σε πυκνό αστικό περιβάλλον.

**Περιορισμοί ισχύος**
Η απουσία άμεσα διαθέσιμων αεροπλανοφόρων στην περιοχή –αν και η εντολή στο «Αβραάμ Λίνκολν» να μεταβεί στον Περσικό κόλπο έχει δοθεί– μειώνει την ευελιξία και ενισχύει την εξάρτηση από αεροπορικά μέσα μεγάλης ακτίνας και βάσεις στον Περσικό Κόλπο ή ακόμη πιο μακριά. Μια πιθανή επιχείρηση θα σχεδιαστεί ως βραχεία επιδρομή, όχι ως εκστρατεία. Χωρίς παρατεταμένη παρουσία, χωρίς χερσαία εμπλοκή και με αυστηρό έλεγχο κλιμάκωσης.

**Το όριο του «θεάτρου»**
Ένα τέτοιο πλήγμα θα έχει αναπόφευκτα χαρακτήρα επίδειξης ισχύος: εικόνες, μήνυμα, σοκ, γρήγορο αποτύπωμα στα διεθνή μέσα. Αυτό δείχνουν οι κινήσεις του Λευκού Οίκου, όπως το περασμένο καλοκαίρι και προσφάτως στη Βενεζουέλα. Αυτό, όμως, είναι και το όριό του. Το στρατιωτικό θέατρο δημιουργεί πίεση, όχι απαραίτητα πολιτική ανατροπή. Η εμπειρία της περιοχής, άλλωστε, δείχνει ότι τα καθεστώτα δεν καταρρέουν από πυραύλους ακριβείας, αλλά από εσωτερική φθορά.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τα μέσα, την τεχνολογία και την επιχειρησιακή εμπειρία για μια ακόμη περιορισμένη επίθεση υψηλής ακρίβειας. Το ανοιχτό ερώτημα, όμως, δεν είναι στρατιωτικό. Είναι πολιτικό: Κατά πόσο μια τέτοια ενέργεια μπορεί να αλλάξει τη δυναμική στο εσωτερικό του Ιράν χωρίς να ενισχύσει το αφήγημα της εξωτερικής απειλής, το οποίο θα καταδικάσει ακόμη μία προσπάθεια της Δύσης.