Ο ορυκτός πλούτος της Γροιλανδίας: Ένας ελκυστικός στόχος για τον Τραμπ, αλλά με τεράστιες προκλήσεις

Ο ανεκμετάλλευτος ορυκτός πλούτος της Γροιλανδίας έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον από τον Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξόρυξη στο νησί αντιμετωπίζει τεράστιες δυσκολίες και δυσβάσταχτο κόστος, καθιστώντας την, σε ορισμένες περιπτώσεις, δυσκολότερη ακόμα και από την εξόρυξη στο φεγγάρι.

Στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, σύμφωνα με το CNN, θεωρούν ότι τα υπόγεια κοιτάσματα του νησιού μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στην κυριαρχία της Κίνας στα σπάνια μέταλλα. Αυτά τα μέταλλα είναι ζωτικής σημασίας για μια σειρά από σύγχρονες εφαρμογές, από μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα λέιζερ μέχρι ηλεκτρικά αυτοκίνητα και μαγνητικούς τομογράφους.

«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία… Είναι τόσο στρατηγική αυτή τη στιγμή», είχε δηλώσει ο Τραμπ σε δημοσιογράφους. Λίγες ημέρες αργότερα, σε συνέντευξη Τύπου, τόνισε: «Θα κάνουμε κάτι για τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι. Αν δεν το κάνουμε με τον εύκολο τρόπο, θα το κάνουμε με τον δύσκολο».

Παρότι ο Τραμπ φαίνεται να υποβαθμίζει πλέον τη σημασία των φυσικών πόρων της Γροιλανδίας, ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησής του, Μάικ Γουόλτς, είχε αναφέρει στο Fox News το 2024 ότι το αμερικανικό ενδιαφέρον εστιάζει πρωτίστως σε «κρίσιμα ορυκτά» και «φυσικούς πόρους».

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν ειδικοί, το βασικό εμπόδιο στην αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της Γροιλανδίας δεν είναι η ιδιοκτησία της από τη Δανία, αλλά το ακραίο και δυσμενές αρκτικό περιβάλλον. Ο Μάλτε Χούμπερτ, ιδρυτής του The Arctic Institute, χαρακτηρίζει την ιδέα μετατροπής της Γροιλανδίας σε κέντρο παραγωγής σπάνιων γαιών για την Αμερική ως «επιστημονική φαντασία», αναφέροντας ότι «θα μπορούσες κάλλιστα να κάνεις εξόρυξη στο Φεγγάρι -και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η Γροιλανδία είναι ακόμα χειρότερη».

Η εξόρυξη ορυκτών στη Γροιλανδία παρουσιάζεται ως εξαιρετικά δύσκολη και δαπανηρή. Πολλά από τα κοιτάσματα βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο, καλυμμένες από πάχους περίπου 1,5 χιλιομέτρου πάγου, ενώ το σκοτάδι επικρατεί για μεγάλο μέρος του έτους. Επιπλέον, η Γροιλανδία, παρά την αυτοδιοίκησή της, δεν διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές ούτε το ανθρώπινο δυναμικό για εκτεταμένη εξορυκτική δραστηριότητα.

Περίπου το 80% της Γροιλανδίας καλύπτεται από πάγο, και κάθε δραστηριότητα στην Αρκτική, ειδικά η εξόρυξη, μπορεί να κοστίσει πέντε έως δέκα φορές περισσότερο σε σχέση με άλλες περιοχές.

Το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη Γροιλανδία δεν είναι πρωτόγνωρο, ούτε είναι ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος με παρόμοιες βλέψεις. Η πρόσφατη παρέμβασή του στη Βενεζουέλα και ο έλεγχος των πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας επανέφεραν στη συζήτηση και την περίπτω της Γροιλανδίας.

Για δεκαετίες, οι τοπικές αρχές επιδιώκουν να προσελκύσουν ξένες επενδύσεις. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ένωσης Επιχειρήσεων Γροιλανδίας, Κρίστιαν Κέλντσεν, δήλωσε στο CNN: «Δεν βλέπω καμία ανάγκη να καταληφθεί η Γροιλανδία. Είμαστε ανοιχτοί σε επενδύσεις και συνεργασία με Αμερικανούς. Γιατί να πεις “να καταλάβουμε τη χώρα”, όταν μπορείς να πάρεις αυτό που θέλεις, απλώς φερόμενος σωστά;».

Ακόμη κι αν η αμερικανική κυβέρνηση προσέφερε οικονομικά κίνητρα, το ερώτημα παραμένει. «Αν δοθούν αρκετά χρήματα των φορολογουμένων, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα έκαναν σχεδόν τα πάντα», σχολιάζει ο Κίργκεγκααρντ, προσθέτοντας ότι «αυτό δεν αποτελεί υγιή βάση για την αγορά ενός εδάφους -ούτε στη Γροιλανδία ούτε στη Βενεζουέλα».

Η κλιματική κρίση και η τήξη των πάγων στην Αρκτική έχουν δημιουργήσει προσδοκίες για νέες οικονομικές ευκαιρίες. Ωστόσο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η μείωση των πάγων δεν διευκολύνει την εξόρυξη. Αντιθέτως, το έδαφος γίνεται λιγότερο σταθερό, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατολισθήσεων, ενώ οι αυστηροί περιβαλλοντικοί κανονισμοί της Γροιλανδίας προσθέτουν κόστος και πολιτική ένταση.