Νέο νομοσχέδιο για την ολοκληρωμένη αναμόρφωση της Πολιτικής Προστασίας

Δημοσιεύθηκε χθες στο opengov.gr το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με τίτλο «Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών – Πρόβλεψη μηχανισμών άντλησης επιχειρησιακών διδαγμάτων – Ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού – Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας – Ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής – Τροποποιήσεις ν. 4662/2020, ν. 4555/2018, ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024». Το νομοσχέδιο σηματοδοτεί την έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης για μια ουσιαστική θεσμική και επιχειρησιακή μεταρρύθμιση στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας, με στόχο την πλήρη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης και διαχείρισης των φυσικών καταστροφών.

Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αποτελούν την απάντηση στις αυξανόμενες προκλήσεις που επιβάλλει η κλιματική κρίση και η συχνότερη εμφάνιση ακραίων φαινομένων. Το νομοσχέδιο αποσκοπεί στη μετάβαση από ένα σύστημα που βασίζεται εν μέρει σε αποσπασματικές και εκ των υστέρων αντιδράσεις, σε ένα σύγχρονο, προληπτικό και διαλειτουργικό σύστημα διαχείρισης κινδύνων.

Βασικές προβλέψεις του σχεδίου νόμου περιλαμβάνουν:
* Τη θέσπιση Στρατηγικού Σχεδίου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών με ορίζοντα δεκαετίας, το οποίο θα εγκρίνεται από το ΚΥΣΕΑ.
* Την υποχρεωτική κατάρτιση Σχεδίων Πρόληψης Πυρκαγιών για όλους τους Δήμους και τις Περιφέρειες, με λεπτομερή χαρτογράφηση των κινδύνων και την προετοιμασία για άμεση επέμβαση.
* Τη σύσταση Ειδικής Υποεπιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου, με επιστημονική σύνθεση και πολυπαραγοντική αξιολόγηση.
* Την επιβολή της υποχρέωσης εκπόνησης σχεδίων για την αντιμετώπιση του πλημμυρικού κινδύνου.
* Τη θεσμοθέτηση της ελεγχόμενης καύσης ως μέθοδο πρόληψης, με σκοπό τη μείωση της καύσιμης ύλης στα δάση.
* Τη δημιουργία Τοπικών Κέντρων Διαχείρισης Κινδύνων στους Δήμους.
* Τη σύσταση Επιχειρησιακού Κέντρου Συμβάντων σε κάθε Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από Ο.Τ.Α., Ένοπλες Δυνάμεις και Σώματα Ασφαλείας.
* Την υιοθέτηση του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System – ICS) ως κοινό πλαίσιο σχεδιασμού και δράσης για όλες τις επιχειρησιακές λειτουργίες του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων.
* Τη δημιουργία Μητρώου Επικουρικών Δυνάμεων για την ενίσχυση του εθελοντισμού και την αποτελεσματική αξιοποίηση ανθρώπινων και υλικών πόρων, προάγοντας την εμπιστοσύνη και τη συνεργασία με τις εθελοντικές οργανώσεις.
* Την ενίσχυση του μηχανισμού άντλησης διδαγμάτων από μεγάλες καταστροφές, μέσω ανεξάρτητης επιστημονικής αξιολόγησης και ετήσιων δημόσιων εκθέσεων.
* Την αναβάθμιση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και τη σύσταση εξειδικευμένων ανακριτικών κλιμακίων για την ταχύτερη διαλεύκανση υποθέσεων εμπρησμού.
* Τη θεσμική αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, προσδίδοντάς της ακαδημαϊκά και ερευνητικά χαρακτηριστικά, με μέλη Δ.Ε.Π. και δυνατότητα διεξαγωγής μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών.
* Την πιστοποιημένη εκπαίδευση του πυροσβεστικού προσωπικού σε πρώτες βοήθειες και ιατρική φροντίδα πεδίου, ιδιαίτερα για τις Μονάδες της ΕΜΑΚ που επιχειρούν υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.
* Την ενίσχυση των εναέριων μέσων και την εκπαίδευση στελεχών του Πυροσβεστικού Σώματος ως πιλότων και μηχανικών ελικοπτέρων και αεροσκαφών, με κάλυψη των δαπανών από την Υπηρεσία.
* Τη δυνατότητα ίδρυσης νέων Πυροσβεστικών Φυλακίων σε απομακρυσμένα και μικρά νησιά, στο πλαίσιο της ειδικής μέριμνας για τη νησιωτικότητα.
* Την εισαγωγή τυποποιημένων πρωτοκόλλων και Κανόνων Εμπλοκής (Rules of Engagement) για το Πυροσβεστικό Σώμα.
* Τη σύσταση Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας (Unit7–METEO) στο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.), καθώς και την άμεση αξιοποίηση των μετεωρολόγων στον τόπο εκδήλωσης του συμβάντος.
* Την τυποποίηση της επιστημονικής συνεργασίας με τις δασικές υπηρεσίες.

Ειδική μέριμνα λαμβάνεται για το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος, το οποίο αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων. Η Πολιτεία, ως έμπρακτη στήριξη και αναγνώριση του έργου των πυροσβεστών, προχωρά στις ακόλουθες παρεμβάσεις:
* Καθιερώνεται εξαίρεση από τις μεταθέσεις για πολύτεκνους και τρίτεκνους πυροσβεστικούς υπαλλήλους, διασφαλίζοντας τη σταθερότητα του οικογενειακού τους περιβάλλοντος.
* Αυξάνονται από δεκαέξι (16) σε είκοσι τέσσερα (24) τα επιπλέον αμειβόμενα οκτάωρα ανά έτος, πέραν του προβλεπόμενου ωραρίου εργασίας, κατά τα οποία το προσωπικό μπορεί να εκτελεί πρόσθετη υπηρεσία περιπόλων.
* Ενισχύεται ο Ειδικός Λογαριασμός του Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων του Πυροσβεστικού Σώματος του ΤΑΠΑΣΑ, με την απόδοση του 5% από τα πρόστιμα που επιβάλλονται από τις πυροσβεστικές υπηρεσίες για τα ακαθάριστα οικόπεδα.
* Επαναλειτουργεί η Σχολή Αρχιπυροσβεστών μετά από 15 έτη, με 700 εισακτέους εντός του 2026.
* Διευκολύνεται η μονιμοποίηση των Πυροσβεστών Πενταετούς Υποχρέωσης.

Συνολικά, το σχέδιο νόμου διαμορφώνει ένα συνεκτικό και σύγχρονο πλαίσιο πρόληψης και διαχείρισης φυσικών καταστροφών, βασισμένο στη συνεργασία της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών.
Το πλήρες κείμενο του σχεδίου νόμου και η δυνατότητα υποβολής σχολίων είναι διαθέσιμα στη δημόσια διαβούλευση στον σύνδεσμο: https://www.opengov.gr/civilprotection/?p=7533